ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ –ជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅថ្ងៃទី៤ រោច ខែពិសាខ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា តែងតែប្រារព្ធព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល ដែលជាប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់មួយ និងដើម្បី ជាសារប្រកាសប្រាប់បណ្តាប្រជាកសិករខ្មែរ ឱ្យដឹងអំពីរដូវកាលនៃការធ្វើស្រែវស្សា និងដំណាំដាំដុះផ្សេងៗ។
ព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល បានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅក្នុងទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ បើតាមប្រវត្តិសាស្ត្រ និងចម្លាក់នានា។ បើទោះបីជាមិនមានឯកសារណាបញ្ជាក់ច្បាស់ពីប្រវត្តិ នៃព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័លនេះក្តី ក៏ប្រភពមួយចំនួនបង្ហាញថា ព្រះរាជពិធីនេះមានលក្ខណៈព្រហ្មញ្ញសាសនាផង និងពុទ្ធសាសនាផង។
ចូលមកដល់សម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម ពិធីមួយនេះបានប្រារព្ធឡើងជាប្រចាំ ប៉ុន្តែត្រូវអាក់ខានទៅវិញ នៅសម័យសាធារណរដ្ឋខ្មែរ រហូតដល់ព្រះបាទសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ (ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ) ព្រះអង្គបានរៀបចំព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័លនេះឲ្យមានវត្តមានជាថ្មីនៅឆ្នាំ១៩៩៤ និងបន្តរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
ប្រជាកសិករនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ចាត់ទុកព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល ជាការពញ្ញាក់សា្មរតីពួកគេ ឱ្យត្រៀម ស្រូវពូជ និងគ្រាប់ពូជដំណាំផ្សេងៗ គោក្របី រទេះ ឧបករណ៍សម្រាប់ធ្វើកសិកម្ម កម្លាំងពលកម្ម កូនចៅ អ្នកភូមិផងរបងជាមួយសម្រាប់ប្រវ៉ាស់ដៃគ្នា ក្នុងការធ្វើស្រែចម្ការ ព្រោះថាវស្សារដូវចូលមកដល់ហើយ។
កសិករមួយរូប ដែលរស់នៅព្រែកជ្រូក ស្រុកពារាំង ខេត្តព្រៃវែង លោក ហួត ចន្ថា បានឱ្យដឹងថា៖ « ព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល ពិតជាបានឱ្យយើងជាកសិករដឹងថា ការចាប់ផ្តើមធ្វើស្រែចម្ការមកដល់ហើយ ដូចនេះឱ្យតែចំពេលនេះ យើងតែងត្រៀមទុកដាក់ឱ្យរួចរាល់ នូវគ្រាប់ពូជស្រូវ គោក្របី សម្រាប់ដាស់ដីធ្វើស្រែ ចៀសវាងការខាតបង់ប្រាក់កាសដែលយើងមិនដឹងជាមុននោះ »។
ទោះបីជាសព្វថ្ងៃវិទ្យាសាស្រ្តមានភាពជឿនលឿន ហើយប្រទេសកម្ពុជា ក៏ជឿនលឿន តាមគោលការណ៍ទាក់ទាញ និងលើកទឹកចិត្តវិនិយោគិនបរទេសមកបណ្តាក់ទុន បង្កើតជា រោងចក្រ សហគ្រាស ទាំងតូច មធ្យម គ្រប់ប្រភេទ ក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែវិស័យកសិកម្មនៅតែជាវិស័យអាទិភាពមួយ ក្នុងការជួយជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ដោយវិស័យនេះបានបន្តរួមចំណែកប្រមាណជា៤០ភាគរយ នៃផលិតផលនៅក្នុងស្រុកសរុប។
លោក ហួត ចន្ថា បាននិយាយបន្តថា ទោះបីជាសព្វថ្ងៃយើងដឹងអំពីអាកាសធាតុតាមរយៈការផ្សាយរបស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម តាមទូរទស្សន៍ និងកាសែតនានា ជាពិសេសបរិមាណទឹកភ្លៀង ក្នុងការធ្វើស្រែ តែយ៉ាងណាក៏ដោយក៏យើងនៅតែតាមដានការផ្សងតាមរយៈ ការបរិភោគអាហារទាំងប្រាំពីរមុខ របស់គោឧសភរាជ ដើម្បីយើងធ្វើការដាំដុះដំណាំទៅតាមអ្វីដែលគោឧសភរាជបានបរិភោគ។
លោកបានបញ្ជាក់ថា វិទ្យាស្រាស្តរីកចម្រើន ហើយឧត្តុនិយមក៏ព្យាករណ៍កាន់តែសុក្រឹត តែលោកក៏នៅតែមានជំនឿលើពិធីនេះ ហើយតែងតែអនុវត្តការងារស្រែចម្ការរបស់លោកតាមទំនាយនៅក្នុងពិធីនេះជាដរាបមក។
កំពុងអង្គុយអុំស្រូវ ក្នុងផ្ទះដែលស្ថិតនៅក្នុងភូមិជ្រោយជ្រែ ស្រុកពារាំង ខេត្តព្រៃវែង ដដែល កសិករម្នាក់ទៀត លោក ចិត្ត លាក់ បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំអាចដឹងថារដូវវស្សាមកដល់នៅពេល ដែលគេប្រារព្ធព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះន័ង្គល។ បន្ទាប់ពីពិធីនេះទៅ ខ្ញុំនឹងចាប់ផ្តើមទឹមគោដាស់ដីដើម្បីធ្វើស្រែវស្សាហើយ ព្រោះភ្លៀងនឹងធ្លាក់មកជាមិនខាន »។
កសិករវ័យជាង ២០ឆ្នាំ រូបនេះ បន្តថា តាមចំណាំឱ្យតែដល់ពេលគេប្រារព្ធពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល នោះ គឺភ្លៀងនឹងធ្លាក់មកដែរ នោះយើងជាអ្នកស្រែចម្ការនឹងទឹមគោ ក្របី ហើយឥឡូវនេះវាទំនើប គឺកាន់តែគោយន្តទៅកាន់វាលស្រែដើម្បីដាស់ដី ធ្វើស្រែវស្សាបានហើយ ។
« បើតាមខ្ញុំចំណាំបាន តៗពីម្តាយឪពុកមក គឺបើកាលណាគេច្រត់ព្រះន័ង្គលហើយ យើងទៅភ្ជួរស្រែ ដាស់ដី បាចជី សម្រាប់ធ្វើស្រែវស្សាភ្លាម ព្រោះរំលងប្រហែលពីមួយទៅពីរ អាទិត្យ មេឃនឹងធ្លាក់ភ្លៀងជាបន្តបន្ទាប់ហើយ ដូច្នេះសំណាបនឹងដុះល្អ » នេះបើតាមលោក ចិត្ត លាក់ បានបញ្ជាក់បន្ថែម។
អ្នកស្រី ចិត្ត ភត្រ្ត កសិករមានវ័យជាង ៤០ឆ្នាំ បាននិយាយថា មុននឹងលោកស្រី និងគ្រួសារធ្វើស្រែ ជាទូទៅ លោកស្រីច្រើនតាមដានទៅលើការផ្សងក្នុងពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល។
លោកស្រីបានបញ្ជាក់ថា « បើគោ (គោឧសភរាជ) ស៊ីស្រូវ នោះយើងធ្វើស្រែច្បាស់ជាបានផលច្រើនជាមិនខាន បើតាមជំនឿតៗពីដូនតាមក គាត់ឱ្យយើងមើលលើគោស៊ីអ្វី និងផឹកអ្វីច្រើន។ បើយើងដឹងច្បាស់ យើងធ្វើស្រែចុះមិនខុសទេក្នុងឆ្នាំហ្នឹង » ។
នៅក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍ នៅក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា ត្រង់ឈុតមួយដែលនិយាយពីព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល គឺត្រង់ព្រះរាមទៅច្រត់ព្រះនង្គ័លរកនាងសេដា ដែលគេផ្ញើនឹងព្រះធរណីនៅក្នុងដី។ ចំណែកនៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាវិញ គឺត្រង់កន្លែងមួយ ព្រះពុទ្ធអង្គប្រសូតមក មានពិធីច្រត់នង្គ័ល គេយកព្រះអង្គទៅចូលរួមដែរ ហើយពេលនោះ ព្រះអង្គពិចារណារឿងគោដែលហត់នឿយក្នុងការភ្ជួរស្រែ។
តាមការកត់ត្រាកន្លងមក បានឲ្យដឹងថា អត្ថន័យពិតប្រាកដក្នុងព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះន័ង្គលគឺមាន០៤ចំណុចសំខាន់ៗ ដែល នៅក្នុងនោះទី ១. ប្រាប់កសិករថា ដល់រដូវធ្វើស្រែហើយ ទី២. ផ្សងការបរិភោគរបស់គោឧសភរាជ និងការបួងសួងសុំទឹកភ្លៀង និងទិន្នផលដំណាំ ទី៣. ការដឹងគុណ សំដៅដល់ការដឹងគុណរបស់ប្រជានុរាស្ត្រចំពោះអាទិទេព ក៏ដូចជាមេឃ ដែលបានបង្អុរភ្លៀង និងទី ៤. គេជឿជាក់ថា ស្ដេចមេឃ គឺជាមនុស្សដែលមានឥទ្ធិពលលើការគ្រប់គ្រង ឬបញ្ជាធរណី និងមេឃបាន។
សម្រាប់ឆ្នាំនេះ តាមការគ្រោងទុក ព្រះរាជពិធីនេះនឹងត្រូវប្រារព្ធធ្វើនៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ ក្នុងក្រុងដូនកែវ ខេត្តតាកែវ។
ដោយ ផល សុផានិត
