នាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន៖ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន គឺជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេស​ជាមិត្ត​របស់​ចិន​លើក​ដំបូងបំផុត ដែលបានបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសចិនក្នុងឆ្នាំ២០១៩

136

ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ -ឯកឧត្តម លី ខឺឈាង នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន មានប្រសាសន៍ ថា ស​​ម្តេច​តេជោ ហ៊ុន សែន គឺជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសជាមិត្តរបស់ចិនលើកដំបូងបំផុត ដែ​ល​បានបំពេញទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសចិនក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ដែលនឹងជំរុញឱ្យទំនាក់ទំនង​កិច្ចស​ហ​ប្រ​តិបត្តិការ​លើគ្រប់វិស័យរវាងប្រទេសទាំងពីរ កម្ពុជា-ចិន កាន់តែប្រសើរឡើងថែមទៀត។

នេះបើតាមការឱ្យដឹងពីឯកឧត្ដម កៅ គឹមហួន រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រីក្រោ​​យ ពីជំនួបទ្វេភាគីរវាងឯកឧត្តម លី ខឺឈាង នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន និងសម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នា​រសៀ​លថ្ងៃអង្គារ ២រោច ខែបុស្ស ​ឆ្នាំច សំរឹទ្ធិស័ក ព.ស​២៥៦២ ​ត្រូវនឹងថ្ងៃទី២២ ខែមករា ឆ្នាំ ២០១៩ នៅទីក្រុងប៉េកាំង សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ក្នុង​ខ​ណៈ​​ដែលសម្ដេចតេជោបានដឹក នាំគណៈប្រតិភូជាន់ខ្ពស់នៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បំពេញ​ទស្ស​ន​​កិច្ចផ្លូវការពីថ្ងៃទី២០ ដល់ថ្ងៃទី ២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩នៅប្រទេសចិននោះ។ ​

ឯកឧត្ដ​​​ម លី ខឺ​​ឈាង បាន​សម្តែង​នូវ​ការស្វាគមន៍​យ៉ាង​កក់ក្តៅ​ចំពោះ​វត្តមាន​បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​ជា​ផ្លូវការ​រប​ស់​​​សម្តេច​តេ​ជោ​ក៏ដូចជា​គណៈប្រតិភូ​នៅក្នុងប្រទេស​ចិន​។ ឯកឧត្ដម នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ចិន​បាន​ចា​ត់​ទុក​ដំណើរ​ទស្សន​កិច្ច​ផ្លូវការ​ជា​លើកដំបូង​នៅក្នុង​ប្រទេស​ចិន​ក្រោយ​ការបង្កើត​រាជរដ្ឋាភិបា​ល​​នីតិកាលទី​៦ ​របស់​សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន ជា​ដំណើរ​ ទស្សនកិច្ច​ដ៏​មាន​សារៈសំខាន់​ស​ម្រា​​ប់​​ទំនាក់​ទំនង​ទ្វេភាគី​ កម្ពុជា​-​ចិន ។ ​ឯកឧត្ដម នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី លី ខឺ​ឈាង ក៏បាន​សម្តែង​ការ​អបអរសាទរ​ជូន​ចំពោះ​សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន​ដែល​ទទួលបាន​គាំទ្រ​បោះឆ្នោត​ជា​នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​​ក្នុង​អាណត្តិថ្មី​ និងបាន​លើកឡើងថា ​កិច្ចសហការ​រវាង​ចិន​និង​កម្ពុជា​គឺជា​ការគោរព​គ្នា​ ​និង​ផ្តល់​ផលប្រយោជន៍​ឱ្យ​គ្នាទៅវិញទៅមក។ ឯកឧត្ដមបានចាត់ទុក​សម្តេច​តេ​ជោ​នា​យករដ្ឋមន្ត្រី​គឺជា​មិត្តភក្តិ​ចាស់​នៃ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចិន ។

សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន ​បាន​មាន​ប្រ​សា​ស​ន៍ថា ​ដំណើរ​ទ​ស្ស​នកិច្ច​របស់​សម្តេច​មក​ប្រទេស​ចិន​នាពេលនេះ​គឺ​ដើម្បី​ពង្រឹង​ទំនាក់ទំន​ង​​ទ្វេភាគី ​ក៏ដូចជា​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ​និង​មិត្តភាព​ប្រទេស​ទាំងពីរ​ផងដែរ ។ សម្តេច​តេ​ជោ​ក៏​បា​​ន​អរគុណ​ឯកឧត្ដម លី ខឺ​ឈាង ដែល​បាន​សម្តែង​ការអបអរសាទរ​ដល់​គណបក្ស​ប្រជាជនកម្ពុជា​និ​ង​​រូប​សម្តេច​ផ្ទាល់​ដែល​ទទួលបាន​ជោគជ័យ​ពី​ការបោះឆ្នោត​នៅ​ខែកក្កដា ឆ្នាំ​២០១៨​កន្លងទៅ។ សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន​ ក៏បាន​ជម្រាបជូន​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ចិន អំ​ពី​ស្ថានភាព​នយោបាយ​និងស​ង្គ​ម​នៅ​កម្ពុជា ដោយ​សម្តេច​តេ​ជោ​បាន​លើកឡើងថា​ស្ថានការណ៍​នយោបាយ​និង​បញ្ហា​សង្គម​នៅ​កម្ពុ​ជាមាន​ភាពល្អប្រសើរ​ជាពិសេស​កំណើនសេដ្ឋកិច្ច នៅ​ឆ្នាំ​២០១៨ រក្សា​កំ​ណើ​ប្រមាណ​ជា​ង ​៧​ភាគរយ​ ជាមួយ​ការ ធ្វើកំណែទម្រង់​ជាច្រើន​។

​សម្តេច​តេ​ជោ បាន​អរគុណ​ប្រទេស​ចិន​ដែ​ល​​បានផ្តល់​ការគាំទ្រ​ដល់​ការអភិវឌ្ឍ​នៅ​កម្ពុជា​នាពេល​កន្លងទៅនេះ​។ ​សម្តេច​តេ​ជោ​ក៏បាន​អ​រគុ​ណ រដ្ឋាភិបាល​ចិន​ដែល​បាន​គាំទ្រ​នូវ​វិធានការ​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ក្នុងការ​ចាត់ចែង​កា​រ​ងារ​ដើម្បី​រក្សា​សន្តិភាព ​ស្ថិរភាព​ និង​សន្តិសុខ​នៅក្នុង​ប្រទេសកម្ពុជា​។​ សម្តេច​តេ​ជោនា​យ​ក​​រដ្ឋមន្ត្រី​​ក៏បាន​គូសបញ្ជាក់​ផងដែរ​ថា ​នៅក្នុង​ជំនួប​រវាង​សម្តេច​និង​ឯកឧត្តម​ប្រ​ធានា​ធីប​តី ស៊ី ជីនពីង បានផ្តល់​កូតា​នាំ​អង្ករ​កម្ពុជា​ចូល​ប្រទេស​ចិន​ពី៣០ម៉ឺន​តោន ទៅ​៤០ម៉ឺន​តោន ។ ​សម្តេច​តេ​ជោ​​បន្តថា ​ការបង្កើន​កូតា​នេះ​គឺជា​ការឆ្លើយតប​ផ្នែក​នយោបាយ​យ៉ាងសំខាន់​សម្រាប់​ប្រជាជន​ក​ម្ពុ​ជា ​និងប្រទេស​ដទៃទៀត​ផងដែ​រ​។​ ​សម្តេច​តេ​ជោ ​ហ៊ុន សែន បាន​មានប្រសាសន៍​ដែរ​ថា ស​ម្តេច​ចង់ឃើញ​ឱ្យ​មាន​កិច្ច ព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជសេរី​រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ ​ក្នុងពេល​ឆាប់ៗ​ខាង​មុ​ខ​នេះ​។

សម្តេច​តេ​ជោ​បាន​មានប្រសាសន៍ថា ​ជំនួយ​សន្ធឹកសន្ធាប់​ពី​ប្រទេស​ចិន​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​គឺ​បាន​ចូលរួម​យ៉ាងសំខាន់​ក្នុងការ​អភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់កម្ពុជា ហើយ​ជំនួយ​នេះ​បាន​ជួ​យ​​ពង្រឹង​ឯករាជ្យភាព​របស់​កម្ពុ​ជា។សម្តេច​តេ​ជោបានថ្លែង​អំណរគុណ​ចិន ​ដែល​បានផ្តល់​ជំនួយ​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោតកាលពី​ឆ្នាំ​២០១៨​។ សម្តេចនាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី​កម្ពុជា​បាន​លើកឡើង ថា ​ប្រទេស​ទាំងពីរ​នៅមាន​សក្តានុពល​ជាច្រើន​ទៀត​ សម្រាប់​ជំរុញ​ពាណិជ្ជកម្ម​វិ​និយោគ និង​ទេសចរណ៍​។ ​ស​ម្តេ​​ច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន បាន​ថ្លែងថា​ មាន​គម្រោង​ជាច្រើន​ស្ថិតនៅក្នុង​គំនិត​ផ្តួចផ្តើម​គោលន​យោ​បា​យ​ខ្សែក្រវាត់​និង​ផ្លូវ ​និង​នយោបាយ​ចតុកោណ ដំណាក់កាល​ទី​៤ របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ដែល​ធនាគារ​ចិន​អាច​គាំទ្រ​ផ្នែក​ហិរញ្ញប្បទាន​។​ សម្តេច​តេ​ជោ​មាន ប្រសាសន៍ថា ​ការគាំទ្រ​ដល់​គ​ម្រោងនោះ ​គឺជា​នាំមក​នូវ​ប្រយោជន៍​សម្រាប់​ប្រទេស​ទាំងពីរ​។​ សម្តេច​តេ​ជោ​រំពឹងថា ​ប្រទេស​ទាំងពីរ​នឹងមាន​គម្រោង​ជាច្រើន​ទៀត​ស្ថិតនៅក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​នៃ គំនិត​ផ្តួចផ្តើម​ខ្សែក្រវាត់​និង​ផ្លូវ​និង​​នយោបាយ​ចតុកោណ​ដំណាក់កាល​ទី​៤​របស់​រាជរដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​។​​សម្តេច​តេ​ជោ​បាន​លើ​​​​កឡើងថា ​នៅ​ថ្ងៃ​ម្សិលមិញ​នេះ​ឯកឧត្តម​ប្រធានាធិបតី ស៊ី ជីន​ពីង បានប្រកាស​ផ្តល់ជំនួយ ៤ពា​ន់​​លាន​យ័ន​សម្រាប់​រយៈពេល ៣ឆ្នាំ​ ចាប់ពី​ឆ្នាំ២០១៩ ដល់​ឆ្នាំ​២០២១ ។

សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន បា​ន​​លើក​បង្ហាញ​នូវ​គម្រោង ៦សំខាន់ៗ​ពាក់ព័ន្ធ​ប្រព័ន្ធ​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្លូវ ស្ពាន និងប្រ​ព័ន្ធ​​អគ្គិសនី​។ ​សម្តេច​តេ​ជោ​ស្នើ​ឱ្យ​ចិន​គាំទ្រ​គម្រោង​សំខាន់ៗ​ទាំង​៦​នេះ​។​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការធ្វើ​ពា​ណិ​ជ្ជ​កម្ម​សេរី​សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន ​បានស្នើ​ឱ្យ​ភាគីទាំងពីរ​ពិនិត្យ ​និង​សិក្សា​ទៅលើ​បញ្ហា​នេះ​។​ ក្នុងជំនួប​នោះ​សម្តេច​តេ​ជោ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ក៏បាន​ស្នើ​ឱ្យ​ចិន​បន្ត​នាំចូល​ផលិតផល ​និង​កសិផល​ក​សិកម្ម​រប​ស់​កម្ពុជា​ឱ្យ​បាន​កាន់តែច្រើន​ថែមទៀត​លើសពីអ្វី​ដែលមាន​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន ​ប្រ​ទេ​ស​​​ចិន​ជាទី​ផ្សារ​ដ៏​ធំ​មួយ​នៅលើ​ពិភព លោក​។ ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​វិស័យ​វប្បធម៌ ​ទេសចរណ៍ និង​អប់រំ ​ក៏ដូចជា​វិស័យ​ផ្សេងៗទៀត​នោះ ​សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន ​បាន​ថ្លែងអំណរគុណ​មិត្ត​ចិន​ដែល​បាន​​ជួយ​កម្ពុជា​នាពេល​កន្លងមក​ហើយ​សម្តេច​ក៏បាន​ស្នើ​ឱ្យ​ចិន​បន្ត​ជួយ​លើ​វិស័យនេះ​បន្ថែម​ទៀ​ត​។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ ​សម្តេច​តេ​ជោ​បានស្នើ​ឱ្យចិន​ជួយ​ជួសជុល​ប្រាសាទបុរាណ​នៅ​កម្ពុជា​ ហើ​យ​អរគុណ​ដល់​ចិន​ដែល​បានផ្តល់​អាហារូបករណ៍​ដល់​និស្សិត​កម្ពុជា​ ដែល​បច្ចុប្បន្ន​មាន​និ​ស្សិ​ត​កម្ពុជា​ជិត​២​ពាន់​នាក់​កំពុង​សិក្សា​នៅក្នុង​ប្រទេស​ចិន​។ សម្តេច​តេ​ជោ​ក៏បាន​គូសបញ្ជាក់​ពី​ភា​ពចាំបាច់​នៃ​ធនធាន មនុស្ស​សម្រាប់​ក​ម្ពុ​ជានាពេល​បច្ចុប្បន្ន​។ ក្នុងជំនួប​នេះ​សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុ​ន សែន​ក៏បាន​លើក ឡើង​ពី​បញ្ហា​សន្តិសុខ​ផងដែរ​។

​សម្តេច​តេ​ជោនាយករដ្ឋមន្ត្រី ​ក៏បាន​ស្វា​គ​មន៍​ចំពោះ​ការចូល​ចត​របស់​នាវា​របស់​ចិន ដែល​បាន​ចូល​ចត​នៅ​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ​ចំនួន​៣​លើ​ក​​នៅក្នុង​ឆ្នាំ២០១៨កន្លងទៅ ។ សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន ក៏បាន​អរគុណឯកឧត្ដម លី ខឺ​ឈា​ង​ ចំពោះ​ការ​ផ្តល់ជំនួយ ៨៤០លាន​យ័ន​សម្រាប់​វិស័យ​យោធា​នាពេល​កន្លងទៅនេះ​។ ​សម្តេច​តេ​​ជោបានបង្ហាញពី​ការ​ចង់ឃើញ​រដ្ឋាភិ បាល​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាមានិត​ចិន​បន្ត​ជួយ​ដល់​វិស័យ​ផ្សេងៗ​ទៀត ​រួមទាំង​វិស័យ​នគរបាល​ផងដែរ​សម្រាប់​ការគ្រប់​គ្រង​សន្តិសុខ​។ សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន បាន​គោរព​អញ្ជើញ ឯក ឧត្ដម លី ខឺ​ឈាង បំពេញ​ទស្សនកិច្ច​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក្នុង​ពេ​ល​វេលា​សមស្របណាមួយ​។

    ឯកឧត្ដម លី ខឺ​ឈាង ​បាន​ថ្លែងថា ​ចិន​ចាត់ទុក​សម្តេច​តេ​ជោ ហ៊ុន សែន ជា​មិត្ត​របស់​ចិន​​ហើយ​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន​មាន​ស្ថិរភាព​នយោបាយ ​មាន​សន្តិ​សុខ ​និង​សន្តិ​ភាព​ផងដែរ​។​ ឯក    ឧ​ត្ដ​ម​​មានប្រសាសន៍ថា ​ប​ច្ចុ​ប្បន្ន​នេះ​ទោះបី​មានការ​ប្រឈម​នឹង​សម្ពាធ​ពី​ខាងក្រៅ​យ៉ាងណាក្តី​តែ​កម្ពុជា​គឺជា​កន្លែង​អភិវឌ្ឍន៍​ដ៏​ល្អ​។ ​ឯកឧត្ដមនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​បាន​មានប្រសាសន៍ថា​រដ្ឋាភិបាល​ចិ​ន​​នឹង​បង្កើន​ការ​នាំចូល​អង្ករ​ពី​កម្ពុជា​ដើម្បី​ជួយ​ដល់​កម្ពុជា។ រីឯ​គម្រោង​ជួសជុល​ប្រាសាទ​ព្រះ​វិ​ហា​​រ​ និង​ប្រាសាទ​ផ្សេងៗ​ទៀត ​កម្ពុជា​និង​ចិន​អាច​បន្ត​សហការគ្នា ។ ឯកឧត្ដមនាយក​រដ្ឋមន្ត្រីចិន ​បា​ន​​ថ្លែងថា ​ចិន​នឹង​បន្ត​នាំចូល​កសិផល​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជាផងដែរ ​ហើយ​សង្ឃឹមថា​កម្ពុជា​នឹង​បន្ត​នាំចេញ​កសិផល​ផ្សេងៗ​ទៀត​ទៅកាន់​ប្រទេស​ចិន ​និង​បណ្តា​ប្រទេស​ផ្សេងៗ​ទៀត។

​ឯកឧត្ដម​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ចិនក៏បាន ស្នើ​ឱ្យ​កម្ពុជា​និង​ចិន​បន្ត​ប្រើប្រាស់​យន្តការ​ដែលមាន​រួមមាន ​យន្ត​ទ្វេភាគី ​និង​យន្តការ​តំបន់​។ ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការស្នើ​ឱ្យ​មាន​កិច្ចព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរីនោះ ​ឯកឧត្ដម​នា​យក​រដ្ឋមន្ត្រី​ចិន​មានប្រសាសន៍ថា ​ភាគី​ទាំងពីរ​នឹង​ចាប់ផ្តើម​ពិភាក្សា​រួមគ្នា​ក្នុង​ពេលវេលា​ស​ម​ស្រប​ណាមួយ ។ ឯកឧត្ដមនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​បានលើកឡើងថា ​នៅ​ខែមេសា ​ឆ្នាំ​២០១៩​នេះ ​ឯក​ឧ​ត្ដ​ម​​នឹងមាន​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ទៅកាន់​អឺរ៉ុប​ ដែលក្នុង​ដំណើរ​នេះ​នឹងមាន​ការពិភាក្សា​ជាមួយ​ភា​គី​សហគមន៍អឺរ៉ុប​អំពី​បញ្ហា​អឺរ៉ុប ​និង​អាស៊ាន​ដែលជា​បញ្ហា សំខាន់។​ ​លើស​ពីនេះ​ទៀត​ឯកឧត្ដម​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រីចិន​ក៏បាន​មានប្រសាសន៍​ផងដែរ​ថា ​កម្ពុជា​និង​ចិន​អាចធ្វើ​ការរួមគ្នា​ដើម្បី​ជួយ​ដ​ល់​​ក្រុមហ៊ុន​នានា​ដែល​កំពុង​វិនិយោគ​នៅ​កម្ពុជា​។ឯកឧត្ដម លី ខឺឈាង បានថ្លែងទៀតថា ឯកឧ​ត្ដ​ម​​​​នឹង​រក​ពេលវេលា​សមស្រប​ណាមួយ​ទៅបំពេញ ទស្សនកិច្ច​នៅ​កម្ពុជា​ ៕

ដោយ ជឹម ណារី