សៀមរាប ថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ — ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន បានមានប្រសាសន៍ថា កម្ពុជាពិតជាមានកិត្តិយសដ៏ឧត្តុង្គឧត្តម ដែលកំពុងដើរតួនាទីដឹកនាំស្ថាប័នក្រុមប្រឹក្សាវប្បធម៌អាស៊ី ហើយក៏ជាប្រទេសទី ១ នៅអាស៊ីដែលបានសហការល្អបំផុត ជាមួយអង្គការយូណេស្កូ ក្នុងការកសាងសមត្ថភាពខ្លួនដើម្បីធ្វើជាគំរូ ក្នុងការគ្រប់គ្រងនិងអភិរក្សបេតិកភណ្ឌមនុស្សជាតិប្រកបដោយជោគជ័យ។ បន្ទាប់ពីកម្ពុជាទទួលបានសុខសន្តិភាពពេញលេញ ឯកភាពជាតិ ឯកភាពទឹកដីទាំងស្រុងនៅចុងឆ្នាំ១៩៩៨តាមរយៈការអនុវត្តន៍នយោបាយឈ្នះឈ្នះ ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រដំបូងបង្អស់នៅកម្ពុជា ដែលពុំធ្លាប់មានក្នុងរយៈពេលដ៏យូរអង្វែងរបស់ខ្លួន។
ក្នុងពិធីប្រកាសពីការបង្កើតជាផ្លូវការ នៃក្រុមប្រឹក្សាវប្បធម៌អាស៊ី នាល្ងាចថ្ងៃទី១៥ ខែ មករា ឆ្នាំ២០១៩ នៅទីលានជល់ដំរីនៃបរិវេណប្រាសាទបាយ័ន ខេត្តសៀមរាប ដែលមានភ្ញៀវជាង៨០០នាក់ មកពីស្ថាប័ននីតិប្រតិបត្តិ និងនីតិប្បញ្ញត្តិជាតិ និងអន្តរជាតិផងនោះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធានស្ថាបនិកកិត្តិយសនៃក្រុមប្រឹក្សាវប្បធម៌អាស៊ី (ACC) បានថ្លែងថា ក្នុងនាមរាជរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនកម្ពុជា សម្ដេចមានមោទនភាពនិងសេចក្ដីរីករាយ ដែលបានចូលរួមក្នុងពិធីប្រកាសជាផ្លូវការ ក្រុមប្រឹក្សាវប្បធម៌អាស៊ី ដែលជាស្ថាប័នមួយបង្កើតឡើងក្នុងក្របខ័ណ្ឌ អង្គការសន្និសីទអន្តរជាតិនៃបណ្ដាគណបក្សនយោបាយនៅអាស៊ីតំណាងឱ្យ៥២ប្រទេស ដើម្បីលើកកម្ពស់វិស័យវប្បធម៌ និងបង្កើនកិច្ចសហប្រតិ បត្តិការរវាងប្រទេសក្នុងតំបន់និងអន្តរជាតិ។
សម្ដេចតេជោបានសម្ដែងការស្វាគមន៍គណៈប្រតិភូនៃក្រុមប្រឹក្សាវប្បធម៌អាស៊ី និងគណៈប្រតិភូ នៃវេទិកាសភាអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក និង ភ្ញៀវកិត្តិយសជាតិអន្តរជាតិទាំងអស់ ដែលកំពុងមានវត្តមាន នៅឧទ្យានអង្គរ ទីលានជល់ដំរីដែលជាទឹកដីវប្បធម៌ និងអរិយធម៌ដ៏រុងរឿងរបស់ខ្មែរ និងជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់មនុស្សជាតិ។ សម្ដេចតេជោបានលើកឡើងថា ការរៀបចំឲ្យមានការជួបជុំគ្នារវាងអ្នកនយោបាយ និងថ្នាក់ដឹកនាំសំខាន់ៗ នៅក្នុងទ្វីបអាស៊ី និងភ្ញៀវកិត្តិយសមកពីអាមេរិកឡាទីន អាហ្វ្រិក និងតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិច ក្នុងពិធីប្រកាសផ្លូវការក្នុងក្រុមប្រឹក្សាវប្បធម៌អាស៊ីនៅពេលនេះពិតជាមានសារៈសំខាន់ក្នុងការបើកទំព័រថ្មីនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិនៃវប្បធម៌ដើម្បីផលប្រយោជន៍មនុស្សជាតិនៅក្នុងតំបន់ ស្របជាមួយនឹងទីតាំងភូមិសាស្រ្តកម្ពុជា ដែល ស្ថិតនៅចំណុចប្រសព្វរវាងអរិយធម៌ធំៗនៅអាស៊ី ដែលជាទ្វីបសម្បូរដោយប្រវត្តិសាស្រ្ត យូរអង្វែង និងវប្បធម៌ចម្រុះដែលប្រជាជនអាចរស់នៅជាមួយគ្នាដោយសុខសន្តិភាព ដើម្បីលើកម្ពស់អរិយធម៌មនុស្សជាតិទាំងមូល។ ទន្ទឹមនេះ ក៏រួមមានអាស៊ីខាងកើត និងអាស៊ីខាងត្បូង ក៏ដូចជាតំបន់អាស៊ីខាងជើង អាស៊ីកណ្ដាល និងអាស៊ីបូព៌ា រួមទាំងមជ្ឈិមបូព៌ាដែលតភ្ជាប់គ្នាដោយផ្លូវសូត្រ តាំងពីបុរាណកាលមក។
សម្ដេចតេជោគូសបញ្ជាក់ថា ការតភ្ជាប់រវាងវប្បធម៌និងវប្បធម៌មនុស្ស និងមនុស្ស និងបង្កើតអ្វីដែលយើងអាចហៅថា ម៉ារ៉ាតុងវប្បធម៌មួយដែលអាចភ្ជាប់គ្នាពីតំបន់មួយទៅតំបន់មួយ និងពីទ្វីបមួយទៅទ្វីបមួយទៀត ដើម្បីបង្កើតបានអូឡាំពិកវប្បធម៌មួយក្នុងគោលដៅលើកស្ទួយវប្បធម៌ដើម្បីសុខសន្តិភាពនិងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។ សម្ដេចតេជោបានបន្ដថា កម្ពុជាពិតជាមានកិត្តិយសដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមដែលកំពុងដើរតួនាទីដឹកនាំស្ថាប័នក្រុមប្រឹក្សាវប្បធម៌អាស៊ី ហើយក៏ជាប្រទេសទី ១ នៅអាស៊ីដែលបានសហការល្អបំផុតជាមួយអង្គការយូណេស្កូ ក្នុងការកសាងសមត្ថភាពខ្លួនដើម្បីធ្វើជាគំរូ ក្នុងការគ្រប់គ្រងនិងអភិរក្សបេតិកភណ្ឌមនុស្សជាតិប្រកបដោយជោគជ័យ។ ដូច្នេះដើម្បីលើកស្ទួយវប្បធម៌នៅក្នុងតំបន់ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព សុខសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចិរភាព សម្ដេចស្នើឱ្យក្រុមប្រឹក្សាវប្បធម៌អាស៊ី អនុវត្តន៍នូវបេសកកម្មសំខាន់ៗរបស់ខ្លួន ដែលបានចែងក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងតម្លាភាព និងគោរពឱ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួននូវគោលការណ៍៣យ៉ាង គឺការយោគយល់គ្នាទៅវិញទៅមក, ការគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក និងការផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក ដើម្បីទទួលបាននូវសុខសន្តិភាពជានិច្ចនិរន្ត។ សម្ដេចតេជោបន្តទៀតថា កម្ពុជាក៏ដូចជាសមាជិកទាំងអស់នៃក្រុមប្រឹក្សាវប្បធម៌អាស៊ី មានមោទនភាពនិងសូមអបអរសាទរចំពោះការចូលរួមនៅក្នុងក្រុមប្រឹក្សាវប្បធម៌អាស៊ី ពីថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលៗមកពីទ្វីបអាស៊ី រួមមាន ឯកឧត្តមយូសុស កាឡស អនុប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី, ឯកឧត្តម មហាធាមហាមេដ នាយករដ្ឋមន្រ្តីម៉ាឡេស៊ី ឯកឧត្ដម ម៉ាន់ ម៉ូហានស៊ីង អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា ឯកឧត្តម ហូសេ ឌឺវេណាស្យ៉ា អតីតប្រធានសភាហ្វីលីពីន លោកជំទាវ មេរីបាន អាលីយេវ៉ា អនុប្រធានាធិបតីអាហ្ស៊ែរបៃហ្សង់ និងឯកឧត្តម ជុង អ៊ីយុង ប្រធានការិយាល័យសន្តិសុខជាតិនៃសាធារណរដ្ឋកូរ៉េ និងជាសហប្រធាន អាយខាប់៕
ដោយ ជឹម ណារី
