សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន អញ្ជើញចូលរួម​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ី អឺរ៉ុប លើកទី១២

118

កិច្ចប្រជុំកំពូ​លអាស៊ី​អឺរ៉ុប​លើកទី១២ ស្តីពីអឺរ៉ុប និងអាស៊ី : ដៃគូសកល​​សម្រាប់​​ដោះ​​ស្រាយបញ្ហា​ប្រឈម​សកល ក្រោមប្រធានបទ កសាអ​នាគត​ជាមួយគ្នា : ការលើក​ម្ពស់​​កំណើន​ប្រកប​ដោយប​រិយា​ប័ន្ន និងការ​តភ្ជាប់ប្រកបដោ​យចីរភា​ព បានប្រារព្វ​ពិធីបើក​ជាផ្លូវការ​​ហើយ កាល​ពីរាត្រី​ថ្ងៃទី១៨ ខែ​តុលា ម៉ោង​ទៅ​ទីក្រុង​ប្រ៊ុសែល ប្រទេស​ប៊ែលហ្សីក។ ប្រមុខរដ្ឋ / ​ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល នៃបណ្តាមេ​ដឹកនាំ នៃប្រទេស​អាស៊ី អឺរ៉ុប បានអញ្ជើញ​ចូលរួម ក្នុងពិធី​បើកកិ​ច្ច​​ប្រជុំកំពូល​ប្រចាំឆ្នាំ​​របស់ខ្លួន ដើម្បីធ្វើ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទស្សនៈ និង​យោបល់​ទៅ​លើរបៀប​វារៈ ដែល​​បាន​គ្រោងទុក។

ក្រោមប្រ​ធានបទសំខាន់ នៃទ្វីបអឺរ៉ុបនិ​ងទ្វីបអាស៊ី: ដៃគូសកល​សម្រាប់​បញ្ហា​ប្រឈម​សកល យើង​​មានបំ​ណង​ពង្រឹង​កិច្ចពិភាក្សា និងកិច្ចស​ហប្រតិបត្តិការ រវាង​តំបន់​​អាស៊ី នឹងអឺរ៉ុប នៅពេលយើ​ង​ស្វែងរកស​កម្មភាព​​រួមគ្នា នៅក្នុងតំបន់​ជាច្រើនដូចជាការ​ជំរុញ​ពាណិជ្ជកម្ម និងការ​វិនិ​​យោគ ការតភ្ជាប់​ទៅ នឹងនិរន្តរភាព ការអភិវឌ្ឍ ​និង​ការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុជា​ដើម។ ស្រដៀង​គ្នានេះដែរ ASEM គឺ​ជា​ក្របខ័ណ្ឌ​ដ៏សំខាន់មួយ ដើម្បីបង្កើតឱ្យ​មាន​​ការ​ឆ្លើយ​តបរួមគ្នាចំពោះ​បញ្ហាប្រឈម ផ្នែកសន្តិសុខ ដែលកំពុងកើ​ត​មាន​​រួមទាំងការ​មិនរីកសាយ​អាវុធភេរវកម្ម សុវត្ថិ​ភាព​​​ប្រពន្ធ័អ៊ិនធើណេត និងការ​ធ្វើចំណាក​ស្រុក​មិនទៀងទាត់នៅ ក្នុង​តំបន់ ​និងទូទាំងពិភព​លោក។

កម្មវិធីកិច្ច​​ប្រជុំ​​កំពូលនេះ​ នឹងរៀបចំ​សម័យប្រ​ជុំពេញអ​ង្គ​ចំនួនពីរ ដែលគ្រប​ដណ្តប់​​លើ​​បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ក៏ដូច​ជា​បញ្ហា​​ប្រឈម​ជាសកល និងទម្រង់កា​រ​ចាកចេញ ដើម្បី​ពិភាក្សាអំពី​បញ្ហា​តំបន់ និងអន្តរជាតិ ដែលគួ​រតែអ​នុញ្ញា​ត​ឱ្យ​មាន​ទស្សនៈ​ផ្លាស់ប្តូរ​គ្នាដោយ​ត្រង់ នៅក្នុងបរិបទ ​ដែលរឹត​បន្តឹងនិង​មិន​ផ្លូវការ។ ជា​ទម្លាប់ព្រឹត្តិការណ៍​ធំ ធំ ចំនួយ​បួនត្រូវ​​បាន​​ធ្វើ​ឡើង​​នៅមុន​ពេល​កិច្ចប្រជុំកំពូល ASEM ដើម្បីបង្កើន​ការសន្ទនា​ដែល​​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង (i) អាជីវកម្ម​ដើម្បីអាជីវកម្ម (ii) ប្រជាជន និងប្រជាជន (iii) អ្នកតំណាងរាស្រ្ត​ (iv) យុវជន ។ លទ្ធផល​​នៃ​ព្រឹត្តការណ៍​ទាំងនេះ នឹងត្រូវដាក់​បញ្ជូល​​នៅ​ក្នុង​កិច្ចពិភាក្សា​របស់ថ្នាក់​ដឹកនាំ។ នៅក្នុងរ​បៀបវារៈ​ដែលបាន​​គ្រោងទុក ប្រមុខរដ្ឋ / ប្រមុខរដ្ឋា​ភិ​បាល នៃប្រទេស​អាស៊ីអឺរ៉ុប បានធ្វើការ​ពិភាក្សាគ្នាយ៉ាងយ​ក​ចិត្ត​​ទុកដាក់ លើចំណុច​មួយចំនួន នៃ​ប្រធានបទ​ពិភាក្សា ក្នុងនោះ​ទី​១-របៀបវារ:ឆ្នាំ​២០៣០ សម្រាប់​​ការអ​ភិវឌ្ឍ​ប្រកប​ដោយ​ចីរ​ភាព ជាមួយ​និងគោលដៅ​​អាទិ​ភាព​ទាំង១៧ បាន​ផ្តល់នូ​វ​ក្រប​ខណ្ឌស​ម្របសម្រួលរួមមួយ សម្រាប់​គ្រប់ប្រទេស​ រួមគ្នាដោះ​ស្រាយ លើបញ្ហា​ប្រឈម​​សកល​​សំខាន់ៗ ដែលអាច​ប៉ះពាល់​​ដល់​លទ្ធភាព​ របស់ប្រទេស​នីមួយៗ ក្នុងការជំរុញ​កំណើន ការ​កាត់​បន្ថយភាពក្រីក្រ ការលើក​កម្ពស់​​សមធម៌​យ៉េនឌ័រ និងការផ្តល់​សិទ្ធអំណាច​ដល់ស្រ្តី ជា​ពិសេស​ការ​​រក្សាសន្តិភាព និងស្ថេរ​ភាព។

មេដឹកនាំទាំងអស់​បាន​វាយត​ម្លៃខ្ពស់​ចំពោះ​​សារ​សំខាន់​ នៃ​ការ​តភ្ជាប់​អាស៊ី អឺរ៉ុប ដើម្បីការ​អភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និង​ពាណិជ្ជកម្ម និងការតភ្ជាប់ក្នុង​វិស័យ​​ថ្មីៗទៀត ដូចជាវិស័យពន្ធដារ ការធ្វើឌីជីថល​​​លូប​នី​យ​​កម្ម​​សេដ្ឋកិច្ច និងបរិស្ថាន ព្រមទាំង​​ការ​តភ្ជាប់​រវាងប្រ​ជាជននិ​ង​ប្រជាជន ដែល​គម្បីត្រូវ​ផ្សារភ្ជាប់ និងការ​អភិវឌ្ឍ​ប្រកប​ដោយ​បរិយា​ប័ន្ន ដោយមិនត្រូវទុកឲ្យអ្នកណាម្នាក់ ត្រូវបាន​បោះបង់​ចោល​​នោះទេ។ ទី២-​ ការជំរុញកំណើន​​ប្រកប​​ដោយ​បរិយាប័ន្ន សំខាន់បំផុត ទាមទារ​ឲ្យមាន​សន្តិភាព និងសន្តិសុខ​​ជាមុន និងទី៣​- សន្តិភាពមិនអាចសម្រេចបានមកដោយឯកឯងនោះទេ។

ដូចគ្នា​និង​​បណ្តា​​មេដឹក​នាំ​អាស៊ី អឺរ៉ុប​​ដទៃ​​ទៀត​ដែរនោះ សម្តេច​អគ្គ​​មហា​សេនា​​បតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះ​រាជា​​ណា​​​ចក្រក​ម្ពុជា បានថ្លែង​សុន្ទរកថា​នៅក្នុង ពិធីបើក​កិច្ចប្រជុំកំពូល​អាស៊ីអឺរ៉ុប​លើកទី១២ ពិធី​ពិសារ​​អាហារ​ថ្ងៃត្រង់ ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ចង្អៀត នៃ​កិច្ចប្រជុំ​កំពូលអាស៊ីអឺរ៉ុប លើកទី១២ ដោយបានធ្វើ​ការ​​គូសបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាសូម​សំដែងនូវ​​សេចក្តីរី​ករាយ និង​ស្វាគមន៍​ចំពោះការ​​វិវត្តន៍​​​ជាវិជ្ជមា​​ន​ថ្មីៗ ​នៅ​ឧប​ទ្វីប​កូរ៉េ ជាពិសេស​​កិច្ចប្រជុំកំ​ពូល​ ដែលមិនធ្លាប់​មាន​​​ពីមុន​មក រវាង​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក ​និង​កូរ៉េ​ខាងជើង ព្រមទាំង​​កិច្ចប្រជុំ​​កំពូល​រវាង​កូរ៉េ​ទាំងពីរ​ជា​ច្រើន​លើក​កន្លង​មក។ កិច្ចប្រជុំកំពូល​​ជា​ប្រវត្តិសាស្រ្តទាំងនោះ គឺជាការបោះ​ជំហាន​ដ៏ធំមួយ​ឆ្ពោះទៅ​រកយុគ​សម័យ នៃភាពធូរស្រាល អំ​ណោយផលដ​ល់កិច្ច​ពិភាក្សាបន្ត ស្តីពីការបំបាត់​អាវុធនុ​យក្លេអ៊ែរទាំងស្រុង និងការបង្កើត​​ជា​បណ្តើៗ នូវសន្តិភាព​យូរអង្វែងក្នុង​ឧបទ្វីបកូរ៉េ។

សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តី មានប្រសាសន៍​​សង្កត់ធ្ងន់ថា ច្បាស់ណាស់ថា ដំណើរការឆ្ពោះទៅ​រកការ​រំលាយ​អាវុធ​នុយ​ក្លេអ៊ែរទាំងស្រុង ស្ថិត​នៅ​លើផ្លូវ​មួយវែង​ឆ្ងាយ​នៅឡើយ និងទាម​ទារ​​ឲ្យ​​មានការ​អត់ធ្មត់​ពីសំណាក់ សាធារណរដ្ឋ​ប្រជា​មានិត​​ប្រជាធិបតេយ្យ​កូរ៉េ និង​សហរដ្ឋអាមេរិក។ កម្ពុជាជឿ​ជាក់ថា អភិក្រម​បដិការ​គួរតែ​ត្រូវ​បាន​​ប្រកាន់យក​ឲ្យបានខ្ជាប់ខ្ជួន ហើយ​ភាគី​ទាំង​ពីរ​គួរតែធ្វើការ​ជាមួយគ្នា ក្នុងភាពស្មោះត្រង់ ដើម្បី​បង្កើនទំនុកចិត្តនិងភាពជឿជាក់រវាងគ្នា​និងគ្នាទៅវិញទៅមក។ យើងស្វាគមន៍ចំពោះ​ការប្តេជ្ញាចិត្ត និងឆន្ទៈ​របស់អាមេរិក និងកូរ៉េទាំងពីរ ជាពិសេសគោល​នយោបាយថ្មីរបស់សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ ដើម្បី​ឧបទ្វីបកូរ៉េមួយ​ប្រកប​ដោយសន្តិ​ភាព។

សុន្ទរកថា​របស់សម្តេចតេជោ ​នាយករដ្ឋមន្រ្តី បាន​សង្កត់ធ្ងន់ដែថា កម្ពុជាបន្តអំពាវ​នាវដល់ គ្រប់​ភាគីពាក់​ព័ន្ធទាំងអស់ ឲ្យរក្សាការអត់​ធ្មត់ និង​បន្ត​ប្តេជ្ញាប្រ​កាន់​យកការ​សន្ទនាប្រកប​ដោយ ស្មារតីស្ថាបនា និងសន្តិវិធី ដើម្បីឈានទៅកាត់​បន្ថយ​​ភាព​តានតឹង និងសម្រេច​បានការរំសាយ​ទាំងស្រុង នូវអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដែលអាចត្រួតពិនិត្យ​បាន និងមិនវិលត្រឡប់​ថយក្រោយឡើយ នៅលើឧបទ្វីបកូរ៉េ។

សូមបញ្ជាក់ដែរថា នៅក្នុង​ពិធី​បិទ​បញ្ចប់​នូវ​​កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ី អឺរ៉ុប​ លើកទី ១២ បណ្តាមេដឹក​នាំ​នៃប្រទេសអាស៊ី អឺរ៉ុបទាំង​​អស់ បានឯកភាព​គ្នាក្នុង​ការផ្តល់​ឲ្យក​ម្ពុជា​ធ្វើជា​​ម្ចាស់ផ្ទះ រៀបចំកិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ីអឺរ៉ុប​​លើក​ទី១៣ ក្នុងឆ្នាំ​២០២០​ខាងមុខ។ ថ្លែងទៅកាន់ប​ណ្តា​មេដឹកនាំ​នៃប្រទេស​អាស៊ីអឺរ៉ុប ក្នុងការ​ទទួល​ភាព​ជាប្រធាន​របស់ក​ម្ពុជាសម្រាប់កិច្ចប្រជុំ កំពូលអាស៊ីអឺរ៉ុបលើកទី១៣ សម្តេចតេជោ នាយក​រដ្ឋមន្រ្តី បានគូសបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាពិត​ជាមាន​កិត្តិយស​ក្រៃលែង ក្នុងការ​ទទួល​ធ្វើជា​ម្ចាស់ផ្ទះ នៃ​កិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ីអឺរ៉ុប​លើកទី១៣ ក្នុងឆ្នាំ​​​២០២០ នៅរាជធានី​ភ្នំពេញ ដែលជាកា​ររៀបចំ​កិច្ច​​ប្រជុំកំពូល​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំលើកទី១ និងប្រកប​សារ​សំខាន់បំផុត។

សុន្ទរកថារបស់​សម្តេចតេជោ​​បានបន្តថា ដោយទទួលស្គាល់​ពីការ​ទទួលខុសត្រូវ​ខ្ពស់ និងតម្រូវ​ការរៀបចំល្អិ​តល្អន់​​គ្រប់​ជ្រុង​ជ្រោយ កម្ពុជានឹងខិត​ខំធ្វើកិច្ចកា​រចាំបាច់​គ្រប់យ៉ាង ដើម្បីធានា​ឲ្យកិច្ចប្រជុំ​កំពូលអា​ស៊ីអឺរ៉ុប​លើក​ទី១៣ ប្រព្រឹត្តទៅ​ដោយរលូន និងទទួល​បាន​ជោគជ័យ ដូចកិ​ច្ចប្រជុំកំ​ពូល​អាស៊ី​អឺរ៉ុប​កន្លងមក ពិសេសក្នុង​ឋានៈ​ជាប្រធាន​កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ី អឺរ៉ុប បន្ទាប់ កម្ពុជា​ប្តេជ្ញាពង្រឹង​ចំណងមិត្តភាព និង​ភាពជា​ដៃគូយ៉ាង​ជិតស្និទ្ធ ដែល​ផ្តល់​ផល​ប្រយោជន៍​ឲ្យគ្នា​ទៅវិញ​ទៅមក រវាងប្រទេសជា​ស​មាជិក​តាំងអស់ ដើម្បីរួមចំណែកលើកកម្ពស់សន្តិភាព និងសន្តិសុខពិភពលោក ក៏ដូចជា​សម្រេច​គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាព នៃរបៀបវារៈ​ឆ្នាំ២០៣០ របស់អង្គការ​​សហប្រជាជាតិ។

សូមបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ី អឺរ៉ុប លើកទី១២ បានបិទបញ្ចប់​​ទៅក្នុង​​បរិយាកាសស្និទ្ធស្នាល និងរ៉ាក់ទាក់បំផុត នៅរសៀលថ្ងៃទី១៩តុលា បន្ទាប់ពីដំណើរការ​ពេញ​រយៈ​ពេល២ថ្ងៃ ក្រោយពីឈានទៅ​ចេញ​សេចក្តីប្រកាស​រួមស្តីពីលទ្ធផល នៃកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ី អឺរ៉ុប លើកទី១២ នៅទីក្រុងប្រ៊ុចសែ​ល ប្រទេសប៊ែលហ្សីក៕