ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី២១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ — ប្រភពពីទូរទ្សន៍ជាតិកម្ពុជាបានឱ្យដឹងថា ក្នុងឱកាសនៃការស្នាក់នៅបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការ នៅទីក្រុងប៉េកាំង សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិននោះ នាព្រឹកថ្ងៃទី២១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងគណៈប្រតិភូជាន់ខ្ពស់នៃរាជរដ្ឋាភិបាល បានអញ្ជើញអញ្ជើញទស្សនាពិព័រណ៍ក្នុងឱកាសខួប៤០ឆ្នាំ នៃកំណែទម្រង់ និងការបើកទូលាយប្រទេសចិន នៅសារមន្ទីរជាតិចិន ដែលស្ថិតនៅខាងកើតនៃទីលានធានអានមេន ក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង។
បេសកកម្មរបស់សារមន្ទីរ គឺដើម្បីអប់រំសិល្បៈនិងប្រវត្តិសាស្រ្តនៃប្រទេសចិន ដែលត្រូវបានដឹកនាំដោយក្រសួងវប្បធម៌ នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ សារមន្ទីរនេះបានបើកឱ្យដំណើរ ថ្ងៃទី ១ ខែតុលាឆ្នាំ ១៩៥៩។ លោក Chunfa Wang នាយកសារមន្ទីរជាតិនៃប្រទេសចិន បានជម្រាបជូនសម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តី ពីការដាក់តាំងបង្ហាញ នូវពិព័រណ៍រូបថត ស្តីពីសកម្មភាពនៃរយះពេល៤០ឆ្នាំ នៃកំណែទម្រង់ និងការបើកទូលាយរបស់ប្រទេសចិន ពោលគឺចាប់តាំងពីសម័យដឹកនាំដោយលោកប្រធាន តេង ស៊ីពីង រហូតមកដល់ដំណាក់ដឹកនាំនា ពេលបច្ចុប្បន្ន របស់ឯកឧត្តមប្រធានាធិបតី ស៊ី ជីនពីង។ ពិព័រណ៍ សមិទ្ធផលរូបថត ស្តីពីសកម្មភាពទាំងនេះ គឺបង្ហាញពីការកែទម្រង់ស៊ីជម្រៅពីសំណាក់ថ្នាក់ដឹក នាំចិន ស្តីពីទិសដៅ និងអនាគតដ៏ភ្លឺត្រចះត្រចង់របស់ប្រទេស និងប្រជាជនចិន។ ពិព័រណ៍សមិទ្ធ ផលរូបថត ទាំងនេះ ក៏បានបើកឱ្យប្រជាជនចិន និងភ្ញៀវកិត្តិយសជាតិ អន្តរជាតិ ចូលទស្សនាផងដែរ។
គួរបញ្ជាក់ដែរថា ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន បានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងការទូតជាផ្លូវការ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៥៨។ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១០ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី កម្ពុជា-ចិន ត្រូវបានដំឡើង ទៅជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ កម្ពុជា-ចិន បានឯកភាពគ្នារៀបចំសកម្មភាពអបអរសាទរខួប ៦០ឆ្នាំ នៃការបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតយ៉ាងអធិកអធមបំផុត កាលពីឆ្នាំ២០១៨។ នៅក្នុងសករាជថ្មីនៃទំនាក់ទំនង កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរកម្ពុជា ចិន បានធ្វើការផ្លាស់ប្តូរនូវដំណើរទស្សនកិច្ចពីគ្នាទៅវិញទៅមក ក្នុងនោះព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ស្តេចយាងបំពេញព្រះរាជាទស្សនកិច្ច ទៅកាន់សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ចំនួន ១១លើកចាប់តាំងពីខែសីហាឆ្នាំ២០០៥ រហូតដល់ខែកញ្ញា និងខែតុលាឆ្នាំ២០១៨ សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តី អញ្ជើញបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការ និងអញ្ជើញបំពេញទស្សនកិច្ចការងារចំនួន១២លើក ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៩ ដល់ឆ្នាំ២០១៧ ក្នុងនោះបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការចំនួន៦លើក និងបំពេញទស្សនកិច្ចការងារចំនួន៦លើក។
ដោយឡែកថ្នាក់ដឹកនាំចិន អញ្ជើញមកបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋ និងផ្លូវការ នៅកម្ពុជា ក្នុងនោះឯកឧត្តម ស៊ី ជីនពីង ប្រធានាធិបតីចិន អញ្ជើញបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៅកម្ពុជា ពីថ្ងៃទី១៣ដល់ថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៦ និងឯកឧត្តមនាយករដ្ឋមន្រ្តីចិន លី ខឺឈាង អញ្ជើញបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការនោះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល នៃប្រទេសទាំងពីរកម្ពុជា ចិន បានចេញសេចក្តីប្រកាសរួម និងបានចុះហត្ថលេខាលើឯកសារចំនួន១៩ លើវិស័យកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកទេស ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ កសិកម្ម ថាមពល និងសុខាភិបាល។ លើទំហំពាណិជ្ជកម្មនៃប្រទេសទាំងពីរកម្ពុជា ចិន មេដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរ មានបំណងបង្កើនទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីឱ្យបាន ១០ប៊ីលានដុល្លារអាម៉េរិក នៅឆ្នាំ២០២៣ ខណៈបច្ចុប្បន្នទំហំពាណិជ្ជកម្មនៃប្រទេសទាំងពីរមានជាង ៥ពាន់៥៧៧លានដុល្លារអាម៉េរិក ក្នុងនោះនៅឆ្នាំ២០២០ខាងមុខ ភាគីទាំងពីរ មានបំណងបង្កើនទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី ឱ្យដល់៦ប៊ីលានដុល្លារអាម៉េរិក។ លើវិស័យវិនិយោគទុន ក្នុងឆ្នាំ២០១៨កន្លងទៅ វិនិយោគទុនចិន នៅកម្ពុជាមានទឹកប្រាក់ ២ពាន់៨២២លានដុល្លារ ជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ ក្នុងចំណោមវិនិយោគទុនបរទេស ក្នុងនោះរួមមានវិស័យឧស្សាហកម្មវាយនភ័ណ្ឌកាត់ដេរ វារីអគ្គិសនី រោងចក្រកិនស្រូវ កសិឧស្សាហកម្ម វិស័យសំណង់ និងរោងចក្រធ្យូថ្ម។ល។ លើវិស័យទេសចរណ៍ពីខែមករា រហូតដល់ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨កន្លងទៅថ្មីៗនេះ មានអ្នកទេសចរចិនមកកម្សាន្តក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មានចំនួន ១លាន៦២៨ពាន់៨៤៦នាក់។ ទេសចរចិនមកទស្សនាកម្ពុជា អាចនឹងកើនដល់ប្រមាណ ២លាននាក់ ក្នុងឆ្នាំ២០២០។ បច្ចុប្បន្នមានអាកាសចរណ៍ចំនួន១៥ ក្នុងនោះក្រុមហ៊ុនកម្ពុជាចំនួន៣ កំពុងដំណើរការហោះហើរត្រង់ពីចិនមកកម្ពុជាចំនួន១៥៥ជើង ក្នុងមួយសប្តាហ៍។ លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងក្របខ័ណ្ឌខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ កម្ពុជា ចិន បានចុះហត្ថលេខាលើចំណុចគោលនៃផែនការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី ដើម្បីរួមគ្នាបង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្លូវសូត្រ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្លូវសូត្រសមុទ្រសតវត្សរ៍ទី២១ កាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៧។
សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តី បានអញ្ជើញចូលរួមវេទិកាខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ កាលពីថ្ងៃទី១៤-១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៧ នៅទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន។ លើការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ប្រទេសចិនបានរួមចំណែកផ្តល់ឥណទានកម្ចីក្នុងការកសាងផ្លូវដែលសាងសង់រួចមាន២៣ខ្សែ ប្រវែងជាង២ពាន់៣០០គីឡូម៉ែត្រ ប្រើប្រាស់ថវិកាប្រមាណ ១ពាន់៣០០លានដុល្លារ និងផ្លូវកំពុងសាងសង់មាន៦ខ្សែ ប្រវែង៦០គីឡូម៉ែត្រ ប្រើប្រាស់ថវិកាប្រមាណ ៤៩០លានដុល្លារ។ ស្ពានធំៗដែលបានសាងសង់រួចមានចំនួន៧ ប្រវែង៦ពាន់៨២៤ម៉ែត្រ ក្នុងនោះរួមមានស្ពានជ្រោយចង្វារ តាខ្មៅ សេកុង ព្រែកតាមាក់ ព្រែកក្តាម កោះធំ និងស្ពានស្ទឹងត្រែងនៅផ្លូវជាតិលេខ៩ ប្រើប្រាស់ថវិកាអស់ប្រមាណ ២១៦លានដុល្លារ និងស្ពានកំពុងសាងសង់ចំនួន១ គឺស្ពានឆ្លងកាត់ទន្លេមេគង្គស្ទឹងត្រង់ ក្រូចឆ្មារ។
ដោយឡែក្នុងឆ្នាំ២០១៨នេះ មានគម្រោងសាងសង់ផ្លូវជាតិលេខ៣ និងផ្លូវក្រវាត់ក្រុងទី៣ ប្រវែងសរុប១៨៧គីឡូម៉ែត្រ គ្រោងចំណាយថវិកាប្រមាណ ៤៨៣លានដុល្លារ។ លើការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ភាគីចិនបានផ្តល់អាហារូបករណ៍ដល់និស្សិតកម្ពុជា ក្នុងនោះឆ្នាំ២០១៦ មាន១២១នាក់ ឆ្នាំ២០១៧មាន ១៨១នាក់ ឆ្នាំ២០១៨មាន៣៣៨កន្លែង ដោយឡែកក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋ របស់ឯកឧត្តមប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជីនពីង មកកាន់កម្ពុជាកាលពីឆ្នាំ២០១៦ ឯកឧត្តមប្រធានាធិបតីបានសន្យាផ្តល់អាហារូបករណ៍ដល់និស្សិតកម្ពុជាចំនួន ៥០០កន្លែង បន្ថែមលើអាហារូបករណ៍ដែលមានស្រាប់។ បច្ចុប្បន្ននិស្សិតកម្ពុជាកំពុងសិក្សាក្នុងប្រទេសចិន មានចំនួន១ពាន់៦៤៤នាក់ ក្នុងនោះសិក្សានៅទីក្រុងប៉េកាំងមានចំនួន ២១៣នាក់៕
ដោយ ជឹម ណារី
