ប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា អញ្ជើញទស្សនាពិព័រណ៍ ខួប៤០ឆ្នាំ នៃកំណែទម្រង់បើកទូលាយប្រទេសចិន

49

ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី២១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ — ប្រភពពីទូរទ្សន៍ជាតិកម្ពុជាបានឱ្យដឹងថា  ក្នុងឱកាសនៃការស្នាក់​នៅបំពេញ​ទស្ស​​​​ន​​​កិច្ច​ផ្លូវការ នៅទីក្រុងប៉េកាំង សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិននោះ នាព្រឹកថ្ងៃទី២១ ខែម​ក​រា​ ឆ្នាំ​២០១៩ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាច​ក្រ​​​ក​ម្ពុ​ជា និងគណៈប្រតិភូជាន់ខ្ពស់នៃរាជរដ្ឋាភិបាល បានអញ្ជើញអញ្ជើញទស្សនា​ពិព័រណ៍ក្នុង​ឱ​កា​សខួប៤០ឆ្នាំ នៃកំណែទម្រង់ និងការបើកទូលាយប្រទេសចិន នៅសារមន្ទីរជាតិចិន ដែល​ស្ថិត​នៅខាងកើតនៃទីលានធានអានមេន ក្នុងទីក្រុងប៉េកាំង។

បេសកកម្មរបស់សារមន្ទីរ គឺដើម្បី​អប់រំសិល្បៈនិងប្រវត្តិសាស្រ្តនៃប្រទេសចិន ដែល​ត្រូវ​បានដឹកនាំដោយក្រសួងវប្បធម៌ នៃសាធា​រណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ សារមន្ទីរនេះ​បានបើក​ឱ្យ​ដំ​ណើរ ថ្ងៃទី ១ ខែតុលាឆ្នាំ ១៩៥៩។ លោក  Chunfa Wang​ នាយកសារមន្ទីរ​ជាតិនៃ​ប្រ​ទេ​ស​ចិន បានជម្រាបជូនសម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តី ពីការដាក់តាំងបង្ហាញ នូវពិព័រណ៍រូបថត ស្តី​ពី​សកម្មភាពនៃរយះពេល៤០ឆ្នាំ នៃកំណែទម្រង់ និង​ការបើកទូលាយរបស់ប្រទេស​ចិន ពោ​ល​គឺ​ចាប់តាំងពីសម័យដឹកនាំដោយលោកប្រធាន តេង ស៊ីពីង រហូតមកដល់ដំណាក់ដឹកនាំនា ពេល​បច្ចុ​ប្បន្ន របស់ឯកឧត្តមប្រធានាធិបតី ស៊ី ជីនពីង។ ពិព័រណ៍ សមិទ្ធផលរូបថត ស្តីពី​សកម្ម​ភា​ព​ទាំងនេះ គឺបង្ហាញពីការកែទម្រង់ស៊ីជម្រៅពីសំណាក់ថ្នាក់ដឹក នាំចិន ស្តីពីទិសដៅ និងអនាគតដ៏​ភ្លឺ​ត្រចះត្រចង់របស់ប្រទេស និងប្រជាជនចិន។ ពិព័រណ៍សមិទ្ធ ផលរូបថត ទាំងនេះ ក៏បានបើក​ឱ្យ​ប្រជាជនចិន និងភ្ញៀវកិត្តិយសជាតិ អន្តរជាតិ ចូលទស្សនា​ផង​ដែរ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា  ព្រះរាជា​ណា​ចក្រ​កម្ពុ​ជា សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន បានភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងការទូតជាផ្លូវការ នៅ​ថ្ងៃ​ទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៥៨។ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១០ កិច្ចសហ​ប្រតិបត្តិការ​ទ្វេ​ភា​គី កម្ពុជា-ចិន ត្រូវបានដំឡើង ទៅជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិ​ការភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្ត​គ្រប់ជ្រុង​ជ្រោ​យ។ កម្ពុជា-ចិន បានឯកភាពគ្នារៀបចំសកម្មភាពអបអរសាទរខួប ៦០ឆ្នាំ នៃការបង្កើត​ទំ​នា​ក់​ទំនង​ការទូតយ៉ាងអធិកអធមបំផុត កាលពីឆ្នាំ២០១៨។ នៅក្នុងសករាជថ្មីនៃទំនាក់ទំនង កិច្ច​សហ​ប្រតិ​បត្តិការ ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្រ្តគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ថ្នាក់ដឹកនាំ​នៃប្រទេសទាំងពីរ​ក​ម្ពុ​ជា ចិន បានធ្វើ​ការ​ផ្លាស់ប្តូរនូវដំណើរទស្សនកិច្ចពីគ្នាទៅវិញទៅមក ក្នុងនោះព្រះករុណា ព្រះ​ម​ហាក្សត្រ នៃព្រះ​រា​ជាណាចក្រកម្ពុជា ស្តេចយាងបំពេញព្រះរាជាទស្សនកិច្ច ទៅកាន់​សា​ធារ​ណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ចំនួន ១១លើកចាប់តាំងពីខែសីហាឆ្នាំ២០០៥ រហូតដល់ខែកញ្ញា និង​ខែតុលាឆ្នាំ២០១៨ សម្តេច​តេ​ជោនាយករដ្ឋមន្រ្តី អញ្ជើញបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវការ និង​អញ្ជើ​ញបំពេញទស្សនកិច្ចការងារ​ចំនួន១២លើក ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៩ ដល់ឆ្នាំ២០១៧ ក្នុង​នោះ​បំពេញទស្សនកិច្ច​ផ្លូវការ​ចំនួន​៦លើក និងបំពេញទស្សនកិច្ចការងារចំនួន៦លើក។

ដោយ​ឡែក​ថ្នាក់ដឹកនាំចិន អញ្ជើញ​មក​បំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋ និងផ្លូវការ នៅកម្ពុជា ក្នុងនោះ​ឯក​ឧ​ត្ត​ម ស៊ី ជីនពីង ប្រធានាធិបតីចិន អញ្ជើញបំពេញទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋនៅកម្ពុជា ពីថ្ងៃទី១៣​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​១៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៦ និង​ឯកឧត្តមនាយករដ្ឋមន្រ្តីចិន លី ខឺឈាង អញ្ជើញបំពេញ​ទស្ស​ន​​កិច្ចផ្លូវការក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នៅ​ថ្ងៃទី១១ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ច​ផ្លូវ​ការ​នោះ​ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល នៃប្រទេស​ទាំងពីរកម្ពុជា ចិន បានចេញសេចក្តីប្រកាសរួម និងបាន​ចុះ​ហត្ថ​លេខាលើឯកសារចំនួន១៩ លើ​វិស័យកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកទេស ហេ​ដ្ឋារ​ចនាសម្ព័ន្ធ កសិកម្ម ថាមពល និង​សុខាភិបាល។ លើទំហំពាណិជ្ជកម្មនៃ​ប្រទេសទាំង​ពី​រ​ក​ម្ពុ​​ជា ចិន មេដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរ មាន​បំណងបង្កើនទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីឱ្យបាន ១០ប៊ី​លា​ន​ដុល្លារអាម៉េរិក នៅឆ្នាំ២០២៣ ខណៈ​បច្ចុប្បន្ន​ទំហំពាណិជ្ជកម្មនៃប្រទេសទាំងពីរមានជាង ៥ពាន់​៥៧៧លានដុល្លារអាម៉េរិក ក្នុងនោះ​នៅឆ្នាំ២០២០ខាងមុខ ភាគីទាំងពីរ មានបំណង​ប​ង្កើ​ន​ទំ​ហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី ឱ្យដល់៦ប៊ីលាន​ដុល្លារអាម៉េរិក។ លើវិស័យវិនិយោគទុន ក្នុងឆ្នាំ២០​១​៨​កន្លងទៅ វិនិយោគទុន​ចិន​ នៅកម្ពុជា​មានទឹកប្រាក់ ២ពាន់៨២២លានដុល្លារ ជាប់​ចំ​ណាត់​ថ្នាក់​លេខ១ ក្នុងចំណោមវិនិយោគ​ទុន​បរ​ទេស ក្នុងនោះរួមមានវិស័យឧស្សាហកម្មវាយន​ភ័ណ្ឌ​កាត់​ដេរ វារីអគ្គិសនី រោងចក្រកិនស្រូវ កសិឧស្សាហកម្ម វិស័យសំណង់ និងរោង​ចក្រ​ធ្យូ​ថ្ម​។​ល​។ លើវិស័យទេសចរណ៍ពីខែមករា រហូតដល់ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨កន្លងទៅថ្មីៗនេះ មានអ្នក​ទេ​ស​​ចរចិនមកកម្សាន្ត​ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មាន​ចំនួន ១លាន៦២៨ពាន់៨៤៦នាក់។ ទេសចរចិន​មក​ទស្ស​នាកម្ពុជា អាចនឹងកើនដល់​ប្រមាណ ២លាននាក់ ក្នុងឆ្នាំ២០២០។ បច្ចុប្បន្នមានអាកា​ស​ចរ​ណ៍ចំ​នួន១៥ ក្នុងនោះក្រុមហ៊ុន​កម្ពុជាចំនួន៣ កំពុងដំណើរការហោះហើរត្រង់ពី​ចិនមក​កម្ពុ​ជា​ចំនួន១៥៥ជើង ក្នុងមួយសប្តាហ៍​។ លើកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងក្របខ័ណ្ឌខ្សែក្រវាត់ និង​ផ្លូវ កម្ពុជា ចិន បានចុះហត្ថលេខា​លើ​ចំណុច​គោលនៃផែនការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី ដើ​ម្បីរួមគ្នាបង្កើតកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ផ្លូវ​សូត្រ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្លូវសូត្រសមុទ្រសត​វ​ត្ស​​រ៍ទី២១ កាល​ពីថ្ងៃទី១៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ​២០១៧។

សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តី បានអញ្ជើញ​ចូ​ល​រួមវេទិកាខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវសម្រាប់​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ កាលពីថ្ងៃទី១៤-១៥ ខែ​ឧ​ស​ភា ឆ្នាំ២០១៧ នៅទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន។ លើការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ប្រទេ​ស​ចិន​បានរួមចំណែកផ្តល់​ឥណទាន​កម្ចី​ក្នុងការកសាងផ្លូវដែលសាងសង់រួចមាន២៣ខ្សែ ប្រវែង​ជា​​ង២ពាន់៣០០គីឡូម៉ែត្រ ប្រើ​ប្រាស់​ថវិកាប្រមាណ ១ពាន់៣០០លានដុល្លារ និងផ្លូវកំពុង​សា​ង​សង់មាន៦ខ្សែ ប្រវែង៦០គីឡូ​ម៉ែត្រ ប្រើប្រាស់ថវិកាប្រមាណ ៤៩០លានដុល្លារ។ ស្ពា​នធំ​ៗ​ដែល​បានសាងសង់រួចមានចំនួន៧ ប្រវែង៦ពាន់៨២៤ម៉ែត្រ ក្នុងនោះរួមមានស្ពាន​ជ្រោយ​ច​ង្វា​​​រ​ តាខ្មៅ សេកុង ព្រែកតាមាក់ ព្រែក​ក្តាម កោះធំ និងស្ពានស្ទឹងត្រែងនៅផ្លូវជាតិលេខ៩ ប្រើ​ប្រាស់​ថវិកាអស់ប្រមាណ ២១៦លានដុល្លារ និងស្ពានកំពុងសាងសង់ចំនួន១ គឺ​ស្ពានឆ្លង​កាត់​ទន្លេ​មេគង្គស្ទឹងត្រង់ ក្រូចឆ្មារ។

ដោយឡែ​ក្នុង​ឆ្នាំ២០១៨នេះ មានគម្រោងសាងសង់​ផ្លូវជាតិ​លេ​ខ​៣ និងផ្លូវក្រវាត់ក្រុងទី៣ ប្រវែង​សរុប​១៨៧គីឡូម៉ែត្រ គ្រោងចំណាយថវិកាប្រមាណ ៤៨៣​លានដុល្លារ។ លើការអភិវឌ្ឍធនធាន​មនុស្ស ភាគីចិនបានផ្តល់អាហារូបករណ៍​ដល់និស្សិត​កម្ពុ​ជា​ ក្នុងនោះឆ្នាំ២០១៦ មាន១២១នាក់ ឆ្នាំ២០១៧មាន ១៨១នាក់ ឆ្នាំ២០១៨មាន៣៣៨កន្លែង ដោ​យឡែកក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ច​ផ្លូវរដ្ឋ របស់ឯកឧត្តមប្រធានាធិបតីចិន ស៊ី ជីនពីង មក​កា​ន់​​កម្ពុជាកាលពីឆ្នាំ២០១៦ ឯកឧត្តម​ប្រធានាធិបតីបានសន្យាផ្តល់អាហារូបករណ៍ដល់​និស្សិតកម្ពុ​ជា​ចំនួន ៥០០កន្លែង បន្ថែមលើ​អាហា​រូបករណ៍ដែលមានស្រាប់។ បច្ចុប្បន្ននិស្សិតកម្ពុជា​កំពុង​សិ​ក្សាក្នុងប្រទេសចិន មានចំនួន​១ពាន់៦៤៤នាក់ ក្នុងនោះសិក្សានៅទីក្រុងប៉េកាំងមានចំនួន ២១៣នាក់៕

ដោយ ជឹម ណារី