សម្រង់សុន្ទរក​ថា​​សម្ដេច​តេជោ ហ៊ុន សែន ថ្លែងក្នុង ពិធីសម្ពោធសួនសត្វ ភ្នំពេញសាហ្វារី

118

CNV: 

សម្ដេច ឯកឧត្តម លោកជំទាវ អស់លោក លោកស្រី និងបងប្អូនជនរួមជាតិដែលបានចូលរួមក្នុងឱកាសនេះ ជាទីនឹករលឹកពីខ្ញុំ។

ថ្ងៃនេះ យើងនេះទាំងអស់គ្នាមានការរីករាយ ដែលបានចូលរួមសម្ពោធដាក់អោយប្រើប្រាស់សួន​សត្វ​ភ្នំ​ពេញសាហ្វារី ដែលវិនិយោគដោយក្រុមហ៊ុន អិល វ៉ាយ ភី (LYP) គឺ លី យ៉ុង​ផាត់ តែម្ដង​។ ពិតមែន​ហើយវិស័យឯកជនបានចូលរួមការរីកចម្រើនសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា​។ ខ្ញុំគិតថា គប្បីខ្ញុំត្រូវពន្យល់លើបញ្ហានេះបន្ដិចមុនពេលដែលចាប់ផ្ដើមបន្ដ។

ការវិនិយោគឯកជនបាន ចូលរួមអភិវឌ្ឍប្រទេស

សំណង់នានា ការវិនិយោគបានប្រព្រឹត្ដទៅដោយវិស័យឯកជន ប៉ុន្ដែពេលសម្ពោធម្ដងៗ ក៏មានការចូល​រួម​របស់​ប្រជាជន។ តើនេះវាជាការខុសឆ្គង ឬជាការត្រឹមត្រូវ? មានការឃោសនាមួយចំនួនបានលើក​ឡើង​ថា យើង​បានធ្វើត្រឹមតែបម្រើឲ្យវិស័យឯកជនតែប៉ុណ្ណោះ។ យើងគួរសាកល្បងគិតរួមគ្នាមើលថា ប្រសិន​បើគ្មានវិ​ស័យឯកជនចូលរួមអភិវឌ្ឍប្រទេសទេ សួរថាតើរដ្ឋមួយអាចដោះស្រាយបញ្ហាបានឬទេ? វាមានតែប្រទេសដែល​អនុវត្ដនូវរបបបែបផែនការជារបបសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ នៅតាមបណ្ដាប្រទេសសង្គមនិយមកាលពីពេល​ពីមុនតែ​ប៉ុណ្ណោះ ​ដែល​រដ្ឋ​គ្រប់គ្រងលើអ្វីៗទាំងអស់។ ប៉ុន្ដែ ​នៅក្នុងដំណាក់កាលនៃសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ ហើយ​សូម្បី​​តែ​ប្រទេសដែលមានឯកបក្ស ដែល​មាន​បក្សកុំម្មុយនីស្ដដឹកនាំ ហើយជាប្រទេសសង្គមនិយម ក៏គេប្រើប្រាស់​នូវវិស័យឯកជន ដើម្បីរួម​ចំណែក​នូវការអភិវឌ្ឍ ជាពិសេស​ក្រុមហ៊ុនរដ្ឋត្រូវបាន​កាត់បន្ថយ​ស្ទើរតែ​ទាំងស្រុង។

រដ្ឋបង្វែរប្រាក់ពន្ធបានពីការអភិវឌ្ឍនៃវិស័យឯកជន វិនិយោគលើតម្រូវការរបស់ប្រជាជន

យើងពិនិត្យមើល តើទីកន្លែងមួយនេះ វាបានផលចំណេញអ្វីមកសម្រាប់រដ្ឋ ហើយតាមរយៈ​រដ្ឋ តើមាន​​ផល​ប្រយោជន៍​​អ្វីសម្រាប់ប្រជាជន? ច្បាស់ណាស់វិស័យឯកជនធ្វើការអភិវឌ្ឍទាំងអស់​ សុទ្ធតែ​បាន​​បង់​ពន្ធជូន​រដ្ឋ​។ រដ្ឋទទួលប្រាក់ពន្ធនោះ ហើយដែលរដ្ឋមានលទ្ធភាពដើម្បីបង្វែរប្រាក់ទាំងនោះ ទៅវិនិយោគដើម្បីបម្រើ​ឲ្យ​​សេច​ក្ដី​ត្រូវការរបស់ប្រជាជន។ ត្រូវមើលឃើញថា រដ្ឋបានប្រើប្រាស់ប្រាក់ពន្ធ​ដែលទទួលបាន​មកពីការវិនិយោគ​របស់​វិស័យឯកជនទាំងនោះ ដើម្បីបម្រើអោយសេវាសាធារណៈ សម្រាប់​សេច​ក្ដី​ត្រូវការ​របស់ប្រជាជន។ នោះ​ទាក់ទងនឹងការបើកបៀវត្សរ៍សម្រាប់មន្ដ្រីរាជការ។ ជាពិសេសត្រូវមើលឃើញដំបូងគេ គឺកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ដើម្បីការពារជាតិ សន្ដិសុខជាតិ។ ក្រុមគ្រូពេទ្យ និងគ្រូបង្រៀនដែលធ្វើការបម្រើ​ប្រជាជន កូនប្រជាជ​នរាល់​ថ្ងៃ។ អញ្ចឹងបើពុំមានការបង់ពន្ធពីវិស័យឯកជនទេ តើរដ្ឋបានប្រាក់ពីណាដើម្បី​ចិញ្ចឹមគ្រូបង្រៀន ដែលបង្រៀន​កូនប្រជាជន ឬដើម្បីចិញ្ចឹម​គ្រូពេទ្យ ដែលព្យាបាលអ្នកជំងឺដែលជាប្រជាជន ដើម្បីចិញ្ចឹមកងទ័ព​ និងនគរបាល​ ដែលកំពុងការពារជាតិ និងសន្ដិសុខជាតិនោះ។

ការគាំទ្រ និងការចូលរួម នៃរាជរដ្ឋាភិបាល/ប្រជាជន ដល់សមិទ្ធផលវិស័យឯកជនមិនខុសទេ

វាមិនខុសទេ ការគាំទ្រទាំងឡាយ​របស់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​​សម្រាប់វិស័យឯកជន និងការចូលរួមរបស់ប្រជាជន ក្នុងការ​សប្បាយ​រីករាយទទួលនូវ​សមិទ្ធផល​របស់​​វិស័យឯកជនបានកសាងឡើង គឺវាមិនខុស​ទេ។ ប្រជាជន​មានតែទទួលផលចំណេញតែ​ប៉ុណ្ណោះ ពី​ការវិ​និយោគ​របស់វិស័យឯកជន ដែលក្នុង​នោះ ក្រៅពីអ្នក​ធ្វើការ​ងារ​រាប់រយ រាប់ពាន់នាក់ដោយផ្ទាល់​ គឺប្រជាជន​នឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍តាមរយៈពន្ធដារ​ នៃបណ្ដា​ក្រុមហ៊ុនឯកជនបង់ពន្ធជូនរដ្ឋ។ អញ្ចឹងទេ បានចំណុច​នេះ ថ្ងៃនេះ បើទោះបីវាមិនមែនជាសម្បត្តិផ្ទាល់យើង របស់នាយករដ្ឋមន្ដ្រី របស់មន្ដ្រីនានា របស់​ប្រជាជន ក៏ប៉ុន្ដែវាជាសម្បត្ដិរបស់លោកឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ និង​ក្រុម​គ្រួសារ ក៏ប៉ុន្ដែ សម្បត្ដិមួយនេះមាន​ចំណែក​ផ្ដល់នូវការរីកលូតលាស់សម្រាប់ប្រទេសមួយ និងផ្ដល់​ប្រាក់ចំណេញ ប្រាក់ពន្ធដារ​សម្រាប់​រ​ដ្ឋផង​ដែរ។

ប្រទេសមានបក្សតែមួយ ក៏ប្រើវិស័យឯកជននាំមុខក្នុងការអភិវឌ្ឍ

នេះគ្រាន់តែជាការចាប់ផ្ដើម ដើម្បីពន្យល់ពីតួនាទីនៃវិស័យឯកជន ដែលត្រូវចូលរួម ហើយប្រទេសដែល​អនុវត្ដ​​នូ​វរបៀប ដែលរដ្ឋគ្រប់គ្រងលើគ្រប់វិស័យ សូម្បីតែសណ្ឋាគារ ក៏សណ្ឋាគាររបស់រដ្ឋ សូម្បីតែ​ស្អីៗក៏​របស់​រដ្ឋ គេ​លែងប្រើប្រាស់ហើយ រាប់ទាំងប្រទេសដែលជាអ្នកអនុវត្ដពេលនោះ គឺប្រទេសសូវៀត គឺ(ឥឡូវ)​អ្វីៗទៅជា​របស់​ឯកជន។ សូម្បីតែឥឡូវនៅប្រទេសចិន ឬប្រទេសវៀតណាម ដែលមាន​បក្សតែមួយ ក៏គេប្រើ​វិស័យ​ឯកជន ជា​វិស័យនាំមុខក្នុងការអភិវឌ្ឍដែរ។ នេះជាចំណុចដែលខ្ញុំគួរតែបញ្ជាក់ជាមុន អំពីការសប្បាយរីករាយ​របស់យើងទាំងអស់គ្នា ដែលគប្បីជម្រុញលើកទឹកចិត្ដជាបន្ដទៀត នាំមុខ​ដោយ​វិស័យឯកជន ដើម្បីដោះស្រាយ​ការងារធ្វើ បង្កើនផលិតផលសម្រាប់ប្រទេសជាតិរបស់យើង។

មោទនភាពជាមួយអ្នកវិនិយោគក្នុងស្រុក

កាលពី ១៥ ឆ្នាំមុន សួនសត្វសាហ្វារីនេះនៅកោះកុង។ ​ឥឡូវ សួនសត្វសាហ្វារីនៅក្រុងភ្នំពេញ។ ១៥ ឆ្នាំមុន យើងសម្ពោធសួនសត្វបែបនេះ នៅឯខេត្ត​កោះកុង ក៏ប៉ុន្ដែ ១៥ ឆ្នាំក្រោយ យើងសម្ពោធ​នៅទីនេះ។ កាលពី ២០០៣ យើងនៅខេត្តកោះកុង ឯ ២០១៨ យើងនៅទីក្រុង​ភ្នំពេញ។ អាចនិយាយ​បានថា ខ្ញុំមានមោទនភាពជាមួយក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុក ដែល​ជា​ក្រុមហ៊ុនមិនបាននាំទុនទៅក្រៅប្រទេសទេ តែខិតខំរកស៊ីនៅក្នុងប្រទេស ហើយវិនិយោគហើយវិនិយោគទៀត ហើយប្រាក់ចំណេញ​នៅក្នុងស្រុកទាំងអស់។ ចំណុចនេះហើយ ដែលមានភាព​ខុស​គ្នា​កាលពីអតីតកាល។ កាលពីអតីត​កាលប្រទេស​យើងក្រ ក៏ប៉ុន្ដែអ្នកមានប្រាក់កាសមួយចំនួន បាន​នាំ​ប្រាក់កាសមួយចំនួនទៅវិនិយោគ​នៅក្រៅប្រទេសទៅវិញ នៅ​ត្រង់ថា យើងបានពិនិត្យ អ្នកមាន​ជាន់ដើម គេ​យកប្រាក់ទៅតម្កល់នៅធនាគារនៅស្វ៊ីស បារាំង ទៅទិញផ្ទះ នៅប្រទេសបារាំង អង់គ្លេស នៅប្រទេស​ច្រើនណាស់។ ដូច្នេះ គេយកប្រាក់ពីកម្ពុជាទៅវិនិយោគនៅក្រៅប្រទេស​ឯណោះវិញ ប៉ុន្ដែក្រោយកា​រដួល​រលំរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត យើងបានលើកទឹកចិត្តជនជាតិ​ខ្មែរ​របស់យើងទាំងនៅក្នុងប្រទេស និងនៅក្រៅប្រទេស ដើម្បីនាំទុន និងការចេះដឹងរបស់គេពីក្រៅប្រទេសត្រឡប់​ចូល​មក​ក្នុង​ប្រទេស ដើម្បី​ធ្វើការវិនិយោគ។

ធុរកិច្ចកម្ពុជាដឹកនាំដោយសភាពាណិជ្ជកម្ម បានទៅចរចាស្មើមុខស្មើមាត់នឹងដៃគូដទៃ

ស្ថានភាពបែបនេះបានកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ​ពេល​ដែលគណបក្សប្រជាជនបានដឹកនាំប្រ​​ទេស​។ អ្នករកស៊ីក្នុងស្រុករបស់យើងបានរកស៊ីតាំងពី​តូច​តាច រហូតក្លាយទៅជាអ្នកមាន។ ការ​សន្សំ​នេះនឹងយកលុយទៅបង្កើនលុយ បង្កើតបាន​នូវស្ថាន​ភាពមួយ នៃ​ការលូតលាស់ នៃវិស័យ​ឯក​​ជន​ក្នុងស្រុក ប្រទេសរបស់យើង។ សូម្បីទៅប្រជុំនៅក្របខណ្ឌអាស៊ាន អាស៊ីបូព៌ា និងក្រប​ខណ្ឌមហាអនុតំបន់ទន្លេមេគង្គ ឬ CLMV យើងមិនមានការអន់ថយជាងប្រទេសដទៃ​ប៉ុន្មានទេ។ ធុរកិច្ច​របស់យើង ដែលដឹកនាំដោយសភាពាណិជ្ជកម្ម ក៏បានទៅ​ចរចា​ស្មើមុខ​ស្មើមាត់​ជាមួយគេ ខុសពីស្ថានភាពពីកាលមុន។ ឧទា​ហរណ៍៖ ទៅក្នុងក្របខណ្ឌអាស៊ាន ​តែង​មានជំនួបរវាងមេដឹកនាំអាស៊ាន​ជាមួយនឹងធុរកិច្ច។ ប្រធានសភាពាណិជ្ជកម្មរបស់យើងតែងតែអង្គុយទល់មុខប្រមុខរាជរដ្ឋាភិបាល​នៃប្រទេសដទៃ។

គ្មានប្រទេសណាដែលអាចកាត់បន្ថយគម្លាតទ្រព្យសម្បត្តិបានទេ

យើងត្រូវមើលឃើញ អំពីការលូតលាស់នៃវិស័យឯកជន ហើយវិស័យនោះហើយ ដែលបានរួមចំណែក​បង្កើតឡើងនូវទ្រព្យសម្បត្តិសម្រាប់ជាតិរបស់យើង។ ពិតហើយប្រទេសណាក៏ដោយមិនអាចកាត់បន្ថយគម្លាតទ្រព្យសម្បត្តិបានទេ។​ សូម្បីតែសហរដ្ឋអាមេរិកដែលហៅថា បិតាប្រជាធិបតេយ្យ ប៉ុន្តែ​បិតាប្រជាធិបតេយ្យរបស់អាមេរិកក៏មាន អ្នកមានដែលមានខ្ពស់ហួសហេតុ តែក៏មានអ្នកក្រដែរ។ បើសិនជាធ្វើអ្នកមានទាំងអស់គ្នា បានអ្នកណាធ្វើកម្មករ។ សុទ្ធតែជាថៅកែទាំងអស់។ មានតែ ប៉ុល​ ពត មួយទេដែលអាចធ្វើបាន។ គឺថាឲ្យស្មើៗគ្នាទាំងអស់។ បានសេចក្តីថា រែកដី រែកទាំងអស់គ្នា ស៊ីបាយ វាយអាគាំងហៅស៊ីបាយទាំងអស់គ្នា។ ប៉ុន្តែ សម្រាប់ប្រទេសមានស្ថានភាពអភិវឌ្ឍ តែងតែមានការបែងចែកជាផ្នែកក្នុងវិស័យកសិកម្ម ដែលគេហៅថា កសិករនៅក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម ដែល​មានកម្មករ និងវិស័យដទៃទៀត រាប់ទាំងអាជីវករអ្នកលក់ដូរ និងអ្នកវិនិយោគ​ …។

ការដាក់ចេញនូវចក្ខុវិស័យស្តីពីទីក្រុងថ្មី ដែលហៅថាទីក្រុងរណប

នៅក្នុងទីនេះ ខ្ញុំគួរតែបញ្ជាក់បន្តិចថា ឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ បានធ្វើការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយខ្ញុំច្រើន​ណាស់​នៅក្នុងការអភិវឌ្ឍក្នុងតំបន់នេះ។ ខ្ញុំចង់ដាក់នូវចក្ខុវិស័យស្តីអំពីទីក្រុងថ្មី ដែលហៅថាទី​​ក្រុងរណប ។ បើនិយាយពីប្រវត្តិនៅក្នុងតំបន់នេះ ជាប្រវត្តិដែលមិនធម្មតាទេ។ តំបន់នេះ គឺជាតំបន់ដែលខ្មែរក្រហមមកជ្រកកោន សម្រាប់ដាក់គ្រាប់ដើម្បីចូលទីក្រុងភ្នំពេញឯណោះទេ។ នៅក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៨៨ បើខ្ញុំមិនច្រឡំទេ បន្ទាប់ពីការចរចាលើកទីមួយនៅ ហ្វែអង់តាដឺន័រ ថ្ងៃទី ២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៨៧ ហើយក្នុងការចរចាលើកទីពីរនៅ សាំងហ្សែរម៉ាំងអង់ឡី (Saint-Germain-en-Laye) ខែមករា ឆ្នាំ ១៩៨៨ ពេលនោះ ឯកឧត្តម ថោង ខុន ដែលជាអភិបាលរាជធានីភ្នំពេញតាំងពីពេល​នោះ បាននាំខ្ញុំធ្វើដំណើរមកស៊ីឪឡឹកនៅមាត់ទន្លេឯណោះ។ អញ្ចឹងកាលពីជំនាន់ដើមជំនាន់នោះ ទឹកដីខេត្តកណ្តាលនៅនឹងជើងស្ពានជ្រោយចង្វារ ដែលកំពុងតែបាក់នោះទេ។

អនុក្រឹត្យកាត់ដី ដង ពីខេត្តកណ្តាលចូលរាជធានីភ្នំពេញ ដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន

ពេលនោះ យើងបានបញ្ជូនតាមក្រសួងស្ថាប័ននានា មកជួយកាប់ព្រៃនៅតាមតំបន់ហ្នឹង ហើយ​បញ្ជូនយុវជននៅទីក្រុងភ្នំពេញមកដាំឪឡឹកដាំស្អីៗ​ ធ្វើផ្ទះបានប៉ុន្មានខ្នង។ ឃើញស្ថានភាព​បែប​នេះ ខ្ញុំក៏ចាប់ផ្តើមចេញអនុក្រឹត្យនៅពេលនោះ កាត់ដីមួយភាគផ្តល់ឲ្យទៅទីក្រុងភ្នំពេញ។ ​គ្រាន់​តែតំបន់នេះយើងកាត់ប្រហែលជា ៤ ដង ដោយអនុក្រឹត្យដើម្បីផ្តល់ឲ្យទឹកដីតំបន់នេះ នៅក្រោមការ​គ្រប់គ្រងរបស់រាជធានីភ្នំពេញ​។ ដូច្នេះហើយបានជា ឯកឧត្តម អភិបាលរាជធានីភ្នំពេញ ឃួង ស្រេង បានលើកក្នុងរបាយការណ៍អម្បាញ់មិញ គឺមានន័យថាចាប់ផ្តើមពី ៣០០ គីឡូម៉ែត្រការេ ឥឡូវនេះឡើងទៅដល់ជាង ៦០០ គីឡូម៉ែត្រការេ។ ការរីកទំហំនេះ គឺស្ថិតនៅក្រោមការចុះហត្ថលេខារបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីតែមួយគត់គឺ ហ៊ុន សែន នេះតែម្តង បានធ្វើឲ្យវិសាលភាពនៃទីក្រុង​ភ្នំពេញ ដែលផ្តើមចេញជាង ៣០០ គីឡូម៉ែត្រការេ ទៅជាង ៦០០ គីឡូម៉ែត្រការេ រាប់ទាំងតំបន់នេះផង។ តំបន់នេះនៅចំព្រែកតាសេក ដែលជាព្រំប្រទល់(ខេត្តកណ្ដាល)។ មន្ត្រីក្រសួង​ការ​បរទេស​កាលពីពេលនោះ ក៏មកកាប់ព្រៃនៅកន្លែងហ្នឹង ដើម្បីកុំឲ្យ (ទាហាន ប៉ុល) ពត ចូលមកជ្រកកោន បាញ់ចូលទីក្រុងភ្នំពេញតទៅទៀត។

ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនានា បម្រើឲ្យការប្រកួតស៊ីហ្គេមនៅឆ្នាំ ២០២៣

ឥឡូវនេះ ស្ថានភាពវាមិនដូចកាលពីមុនទេ។ ការអភិវឌ្ឍយើងមានគោលដៅមួយ ហើយខ្ញុំមាន​គោលដៅជាក់លាក់របស់ខ្ញុំ គឺធ្វើយ៉ាងម៉េចនៅពេលកម្ពុជាចាប់ផ្តើមធ្វើស៊ីហ្គេម យកតំបន់នេះធ្វើស៊ីហ្គេមតែម្តង។ ដូចការគ្រោងទុកមែន ឥឡូវតំបន់នេះ មិនមែនគ្រាន់តែថ្ងៃនេះយើងចាប់ផ្តើមជាមួយ​នឹងសួនសត្វភ្នំពេញសាហ្វារី នោះទេ ក៏ប៉ុន្តែយើងបានចាប់ផ្តើមដំបូងគឺសណ្ឋាគារផ្កាយ ៥ មួយ​ហៅថា ហ្គាដិនស៊ីធី ជាមួយនឹងតារាងកូនហ្គោលនៅក្នុងតំបន់នេះ។ បន្ទាប់ទៅតំបន់នេះ ក៏ក្លាយ​ជាតំបន់នៃការកសាងនូវមជ្ឈមណ្ឌលកីឡាដែលគេហៅថា មរតកតេជោ និងកំពុងតែបន្តកសាង​នូវ​សំណង់ដទៃទៀត បម្រើឲ្យការប្រកួតស៊ីហ្គេមនៅឆ្នាំ ២០២៣។ វាក៏បានកើតឡើងនូវកីឡាដែល​គេហៅថា ស្តាតដ៏ធំដែលប្រើប្រាស់ប្រមាណជា ១៤០ លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក។ ប៉ុន្តែ​វាមិន​ទាន់គ្រប់គ្រាន់ទេ យើងត្រូវកសាងបន្ថែមទៀតនូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័​ន្ធ​ចាំបាច់នានា រាប់ទាំងកន្លែង​ស្នាក់​នៅរបស់កីឡាករ/កីឡាការិនី ដែលនឹងត្រូវចូលរួមប្រកួតស៊ីហ្គេមនៅពេលនោះ។

កសាងវិមានឈ្នះឈ្នះ ប្រារព្ធខួប ២០ឆ្នាំ បញ្ចប់សង្គ្រាមថ្ងៃទី ២៩ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០១៨

បន្ថែមលើនេះកន្លែងនេះ ក៏នឹងត្រូវក្លាយទៅជាតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយទៀត ដែលប្រជាជនកម្ពុជាគប្បី​ត្រូវចងចាំ។ សម្តេច ពិជ័យសេនា ទៀ បាញ់ កំពុងដឹកនាំកសាងឡើងនូវវិមានឈ្នះឈ្នះ ដែល​ឥឡូវនេះកំពុងញាប់ដៃញាប់ជើងដើម្បីបង្ហើយការដ្ឋានមួយនេះ។ យើងនឹងធ្វើខួបអនុស្សាវរីយ៍ ២០ ឆ្នាំ នៃការបញ្ចប់សង្គ្រា​មនៅកម្ពុជានៅថ្ងៃទី ២៩ ខែ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០១៨ ខាងមុខ។ ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់ថាពេលនោះយើងនឹងធ្វើបុណ្យធំ ហើយយើងនឹងមានការកម្សាន្តសប្បាយរីករាយ ព្រោះឥឡូវយើង​​មានលទ្ធភាពផលិតកាំជ្រួចខ្លួនឯងហើយ​។ អញ្ចឹងបាញ់កាំជ្រួចឲ្យផ្អើលមេឃតែម្តង ហើយសូម​បងប្អូនមកចូលរួមរាំវង់ រាំក្បាច់អី …។ អញ្ចឹងបានជាត្រូវយកពេលវេលាសម្រាប់ធ្វើបុណ្យសមុទ្រ នៅអាទិត្យទី ២ វិញ … ថ្ងៃ ១៥ ត្រូវទៅកោះកុង ប៉ុន្តែដល់ទៅពេលចុងឆ្នាំនៅថ្ងៃទី ២៩ ជិតនឹងដាច់ឆ្នាំសកល យើងធ្វើបុណ្យធំបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាបានរំលត់សង្គ្រាមដោយស្នាដៃកូនខ្មែរតាម​រយៈ​នយោបាយឈ្នះឈ្នះ រយៈពេល ២០ ឆ្នាំ ដែលគ្មានការកើតឡើងវិញនូវសង្គ្រាមស៊ីវិលក្នុងប្រទេសមួយ​នេះ។ អញ្ចឹងទេ តំបន់នេះនឹងមានការមកដល់នៃទេសចរក្នុង​ស្រុក ក៏ដូចជាទេសចរដែលមកពីបរ​ទេស ក្លាយទៅជាតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការប្រកួតកីឡាដ៏ធំ ដែលយើងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនិងក្លាយទៅជាតំបន់ប្រវត្តិសាស្រ្តតកូនតចៅ អំពីអនុស្សាវរីយ៍នៃការបញ្ចប់សង្គ្រាមរបស់យើង។

ពឹងផ្អែកលើវិស័យឯនជនក្នុងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម័្ពន្ធ

នោះក៏ជាចំណុច ដែលខ្ញុំចង់និយាយថា តំបន់នេះ យើងបានសិក្សា ប៉ុន្តែយើងបានធ្វើដោយស្ងាត់ស្ងៀម ព្រោះបើមិនអញ្ចឹងទេ វាមានការរំខានរឿងនេះរឿងនោះ។ បន្ថែមលើនោះ ខ្ញុំសូមយកឱកាស​នេះ អរគុណចំពោះលោកឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ និងក្រុមហ៊ុន ដែលបានខិតខំកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធចាំបាច់ ព្រោះពេលនោះ រដ្ឋពុំមានប្រាក់គ្រប់គ្រាន់ ដូច្នេះពឹងផ្អែកលើវិស័យឯកជន មិនគ្រាន់តែកសាងសណ្ឋាគារនេះបាន លោកឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ ត្រូវតែធ្វើផ្លូវ និងធ្វើស្ពាន។ ពេលនោះ ផ្លូវ និងស្ពាន ដើម្បីដកទុនត្រឡប់ទៅវិញ គឺមានតែធ្វើតាមរបៀបគេហៅថា BOT គឺកសាងដំណើរការ និងផ្ទេរ គេហៅថា Build Organize Transfer ប៉ុន្តែមិនរង់ចាំដល់ពេលនោះទេ គឺនៅពេលដែល​រដ្ឋមានលុយ រដ្ឋចរចាជាមួយនឹងឯកជន គឺលោកឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ ដើម្បីទិញផ្លូវនេះត្រឡប់មកវិញ ទាំងផ្លូវ ទាំងស្ពាន ហើយដាក់អោយប្រជាជនធ្វើដំណើរដោយឥតគិតថ្លៃតែម្ដង។

ងាកឆេះ និងងាកផ្ដល់ចំណេះ(?)

នេះជារបៀបដឹកនាំមួយ ក្នុងចំណោមវិធីសាស្ត្រដ៏ទៃទៀត ដែលអ្នកដ៏ទៃដៀមដាមអោយខ្ញុំ ដោយប្រៀប​ធៀបថា ងាកឆេះ និងងាកផ្ដល់ចំណេះ។ ប៉ុន្តែ អ្នកដែលតាំងខ្លួនជាអ្នកផ្ដល់ចំណេះ គឺយើង​ជាអ្នកផ្ដល់ចំណេះអោយទេ ព្រោះយើងជាអ្នកបញ្ជូនគាត់ទៅរៀន។ ម្សិលមិញ គាត់ក៏បានបញ្ចេញ​សារត្រឡប់មកវិញថា ដោយសារតែខ្ញុំដឹងគុណសម្ដេចហ្នឹងហើយ បានខ្ញុំធ្វើនយោបាយ ដើម្បីសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ។ គាត់និយាយអញ្ចឹងវាត្រូវហើយ ប៉ុន្តែទៅប្រៀបធៀបថា ខ្ញុំហ្នឹងងាកឆេះ ដល់ទៅគាត់ងាកផ្ដល់ចំណេះ។ ប៉ុន្តែ ទីចុងបំផុត គាត់ត្រូវតែដឹងខ្លួនឯង ខ្ញុំទេអ្នកផ្ដល់ចំណេះអោយ​គាត់តាមរយៈសាលា ការធានាអោយគាត់រស់រានមានជីវិតហើយ និងតាមរយៈនៃការដែលបញ្ជូន​គាត់ទៅរៀន គឺផ្ដល់ចំណេះអោយគាត់។ ឥឡូវគាត់ជាអ្នកមកបង្អាប់ខ្ញុំថាងាកឆេះ ឯគាត់ងាកផ្ដល់ចំណេះ។ តើគាត់ផ្ដល់អោយប៉ុន្មានទៅហើយ?

អ្នកមុនផ្តល់(ចំណេះ) អោយអ្នកក្រោយ និងបន្តគ្នាទៅ

ខ្ញុំអរគុណដែលគាត់ថាគាត់ផ្ដល់ចំណេះនោះ។ អរគុណណាស់។ តើផ្ដល់​យ៉ាងម៉េច? វាមាន​មេមាន​កើយ។ អ្នកមុនផ្ដល់អោយអ្នកក្រោយ។ អ្នកក្រោយផ្ដល់អោយបន្តទៅទៀតទៅ។ ម៉េចចាំបាច់មកបង្អាប់អ្នកមុន។ ខ្ញុំស្រាវជ្រាវដឹងហើយ អ្នកដែលបង្ហោះនោះជាអ្នកណា។ មនុស្សរបស់អ្នក​ឯ​ណានោះ។ មេប៉ូលីសក៏បានដឹងរួចរាល់ហើយដែរ។ ទីចុងបំផុតទៅចេញជារឿងស្អីៗ។ នេះខ្ញុំមិន​ទៅថ្នាំងថ្នាក់អីទេ ក៏ប៉ុន្តែសុំកុំអាលប្រៀបធៀបបានទេ ហើយអួតតែខ្លួនឯងបានហើយ … សុំកុំបង្អាប់គ្នាបានទេ។ ខ្ញុំគ្រាន់តែថា ធ្វើដូចពាណិជ្ជករអញ្ចឹង អ្នកឃោសនាពាណិជ្ជកម្ម គេឃោសនាតែរឿងរបស់គេហ្នឹង។ ដូចជានៅកន្លែងនេះ ខ្ញុំធ្លាប់ឃើញការឃោសនាតាម PNN ដែលមានស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍នៅទីនេះស្រាប់ សេកធាក់កង់ គេឃោសនាអំពីស្វាវាយគ្នា ប្រកួតប្រជែងគ្នា គេឃោស​នារឿងរបស់គេ គេអត់ទៅបង្អាប់អ្នកណាទេ។ ខ្ញុំចង់អោយអ្នកនយោ​បាយរបស់យើងរៀនធ្វើនយោបាយ ចុះបើយើងតាំងខ្លួនថា ជាអ្នកងាកផ្ដល់ចំណេះ ម៉េចក៏មិនផ្ដល់ចំណេះអោយអ្នកដទៃ ហើយ​មកបង្អាប់អ្នកដទៃ(វិញ)? អញ្ចឹងបានន័យថា វាផ្ទុយជាមួយទ្រឹស្ដីដែលលើកឡើងថា ងាកឆេះ ងាកផ្ដល់​ចំណេះ …។

ធនធានមនុស្សថ្នាក់បណ្ឌិត រាប់នឹងម្រាមដៃមិនអស់ទេ

ខ្ញុំងាកឆេះ ហើយបានចាប់ផ្ដើមពីប្រជាជន ៥ លាន ឡើងដល់ប្រជាជនជិត ១៦ លាន​នាក់ … ហើយដោយសារតែអាងាកឆេះហ្នឹងហើយ បានជាអ្នកទាំងឡាយក្លាយទៅជាបណ្ឌិត​នោះ។ ប៉ុន្តែក៏សូមបញ្ជាក់ថា គ្មានបក្សនយោបាយណាមួយ ដែលមានថ្នាក់បញ្ញវន្តច្រើនជាងគណ​បក្ស​ប្រជាជនទេ។ គណបក្សដទៃមិនទាន់មានធនធានមនុស្ស គ្រប់គ្រាន់ដឹកនាំប្រជាជនទេ។ គណ​បក្ស​ប្រជាជន មានធនធានមនុស្សសម្បូរបែប។ អ្នកចង់បញ្ចេញបណ្ឌិតរបស់អ្នកប៉ុន្មានអ្នកមក ចេញ​មក។ ខ្ញុំហ្នឹងបញ្ចេញបណ្ឌិតប៉ុន្មាននាក់ត្រឡប់ទៅវិញ។ អ្នកអាចរាប់ចំនួនបណ្ឌិតរបស់អ្នក ដោយ​​ចំ​នួនម្រាមដៃបាន ប៉ុន្តែខាងគណបក្សប្រជាជន រាប់ម្រាមដៃរាប់មិនបានទេ។ គ្រាន់តែនៅលើនេះ មានបណ្ឌិតប៉ុន្មានទៅហើយ។ អ្នកត្រូវយល់។ មិនទាន់អាចលេងជាមួយធនធានមនុស្សគ​ណ​បក្សប្រជាជនបានទេ មិនថាផ្នែកស្អី ឬផ្នែកស្អីទេ … ធនធានមនុស្សដែលយើងធ្វើនេះទៀត ក៏មាន​មួយផ្នែក រួមចំណែកជាមួយនឹងវិស័យឯកជននៅក្នុងប្រទេសរបស់យើងនេះ …។

សិល្បៈនៃការចែករំលែកត្រូវបានធ្វើតាំងពីដើមមក រវាងអ្នកមានធនធាននៅក្នុងការចូលរួមចំណែកកសាងសាលារៀន ដើម្បីផ្ដល់អោយកូនចៅសម្រាប់អ្នកដែលគ្មានលទ្ធភាពទៅរៀនសូត្រ។ ដូច្នេះបានជាប្រទេសយើងមានការរីកលូតលាស់ក្នុងវិស័យអប់រំ ហើយផ្ដល់ឱកាសដល់រាប់ទាំងអ្នក​ប្រឆាំងយើង​ និងធ្វើបក្សនយោបាយដទៃ បានទទួលការរៀនសូត្រ។​ ពួកគេខ្លះគេបានរៀនសូត្រ ពីក្រោមដំបូលសាលារបស់យើងកសាង និងប្រឹងប្រែង ប៉ុន្តែគេជេរយើងថាគ្មានបានអភិវឌ្ឍអីសោះ។ គេធ្វើដំណើរលើផ្លូវដែលយើងកសាង ប៉ុន្តែថាយើងមិនបានអភិវឌ្ឍអីសោះ … និយាយ​ពីឆ្លងស្ពាន​លឿនអីលឿន។ ប៉ុន្តែនិយាយអញ្ចឹងថា យើងអីអញ្ចេះអញ្ចុះ។ ប៉ុន្តែពាក្យដែលថា អត់មានការអភិវឌ្ឍហ្នឹង ខ្ញុំដូចជាឆ្ងល់ ឪពុកម្ដាយគេ ខ្លួនរបស់គេកាលពីឆ្នាំ ១៩៧៩ រកតែស្បែកជើងពាក់មិនបាន ដល់ឥឡូវគេមានឡានជិះហើយ គេមានម៉ូតូជិះហើយ គេថាអត់មានការអភិវឌ្ឍអីទៀត។

កន្លែងខ្មែរក្រហមបាញ់ចូលក្រុងបង្កការភ័យខ្លាច ក្លាយជាតំបន់អភិវឌ្ឍ

អញ្ចឹងតើយល់យ៉ាងម៉េច? ខ្ញុំគិតថា បើសិនជាអបិយជំនឿវិញ ការក្បត់នូសច្ចធម៌នេះ នឹងអាច​នាំមកនូវអំពើបាប។ បាបកម្ម ជួនកាលត្រូវភ្លើងឆក់ ជួនកាលត្រូវរន្ទះបាញ់ ជួនកាលត្រូវឡានបុក ព្រោះអាហ្នឹងវានិយាយខុស និយាយទទឹងទិស។ ខ្ញុំមិនចង់ដៀមដាម ឬនិយាយឲ្យអ្នកណាទេ ក៏​ប៉ុន្តែខ្ញុំចង់បញ្ជាក់ថា យើងមានថ្ងៃនេះ ពីតំបន់ដែលមានស្ថានភាពមួយ ដែលជាតំបន់យើងត្រូវ​កាប់ព្រៃ ដើម្បីបំផ្លាញចោលនូវជំរកជ្រកកោនរបស់ខ្មែរក្រហម ដែលដាក់គ្រាប់សម្រាប់បាញ់ចូល​ទៅជាពិសេស បាញ់ទៅរកហាងសាំងឫស្សីកែវតែម្ដង។ កាលដែលយើងធ្វើខួបលើកទី ១០ ឆ្នាំ នៃ​​ថ្ងៃរំដោះឆ្នាំ ១៩៨៩ មួយថ្ងៃមុន វាបាញ់ចូលទៅ ដើម្បីបំផ្លាញពិធី បង្អើលប្រជាជន … ដោយមិន​បាច់ចូលទៅដល់ក្រុងទេ គ្រាន់តែនៅជាយៗក្រុង។ ឥឡូវនេះ វាបានក្លាយទៅជាតំបន់ដែលមាន​ការ​អភិវឌ្ឍហើយ។

ជាកន្លែងកម្សាន្តផង អភិរក្សសត្វផង

សូមជម្រាបជូនប្រជាជននៅទូទាំងប្រទេស កន្លែងនេះក៏ក្រៅតែពីកន្លែងកម្សាន្តដើម្បីមើលសត្វ ក៏នឹង​ក្លាយទៅជាតំបន់អភិរក្សនៃសត្វទាំងឡាយ មិនគ្រាន់តែសត្វដែលមានក្នុងស្រុករបស់យើងទេ លោកឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ ប្រហែលជាទាក់ទាញយកសត្វដទៃៗ ចម្លែកៗ ត្រូវនឹងធាតុអាកាស​របស់យើង ពីប្រទេសដទៃ មកកាន់ប្រទេសរបស់យើងផងដែរ។ នៅពេលខាងមុខ នឹងមានការសំ​ដែងរបស់ក្រុមដំរី។ ឥឡូវខ្លាក៏ចេះសម្តែង។ ខ្លាក៏គង់តែគេហ្វឹកហាត់វាបាន។ ប៉ុន្តែមានមនុស្សខ្លះហ្វឹកហាត់វាមិនបាន។ … ខ្លាគង់គេបង្ហាត់បាន តែខ្លះអាឃ្លេ មិនមែនខ្លា។ អញ្ចឹងទេ ក្រពើក៏គេចេះបង្ហាត់បាន ប៉ុន្តែប្រយ័ត្នទៅរឿងក្រពើនោះ។ ខ្ញុំស្រៀវឲ្យតែឃើញដាក់ក្បាលចូលមាត់ក្រពើ។ ប្រយ័ត្ន​មែនទែន រកវិធីអីទល់បានទល់វាឲ្យជាប់ទៅ។ ពេលដែលវាបើក(មាត់)ឡើង រកវិធីអីទល់។ ប៉ុន្តែ អានេះជាការសម្តែងមួយក្នុងចំណោមការសម្តែង។

អាចជាកន្លែងបង្កាត់ពូជសត្វដែលជិតផុតពូជផងដែរ

ពីមុន ខ្ញុំបានទៅមើលនៅសាំងហ្គាពួរ មើលពេលយប់ម្តង និងពេលថ្ងៃម្តង បានពីរដងដែរ។ មើល​លើកទី ១ នៅពេលយប់ ហើយមើលលើកទី ២ មើលជាមួយ គិត ម៉េង ហ្នឹង ទៅពេលថ្ងៃ។ ឥឡូវ​ហ្នឹង … មានការជិះរថភ្លើងអីសម្រាប់ទៅមើល។ បន្ទាប់ទៅ ទៅមើលកន្លែងសម្តែងដោយសត្វដំរី សត្វនេះសត្វនោះ។ យើងក្លាយទៅជាតំបន់ ដែលមានការទាក់ទាញមកកម្សាន្តនៅទីនេះ។ គោល​ដៅ ដែលយើងធ្វើនៅទីនេះ មិនមែនគ្រាន់តែជាគោលដៅកម្សាន្តសុទ្ធសាធទេ ប៉ុន្តែ មានគោលដៅសម្រាប់អភិរក្សសត្វព្រៃ និងក៏អាចបណ្តុះគេហៅថា បង្កាត់ពូជសត្វ នៅក្នុងតំបន់នេះផងដែរ តាម​លទ្ធភាពដែលអាចធ្វើទៅបាន។ ត្រូវមានការចូលរួមពីផ្នែកវិស័យកសិកម្ម និងផ្នែកដទៃទៀតដែល​មានការពាក់ព័ន្ធ ដែលចូលរួមនៅក្នុងការអភិរក្សសត្វព្រៃ ក៏ដូចជាបង្កាត់សត្វ ដែលឲ្យវាកើតកូន តពូជ តចៅ ព្រោះសត្វមួយចំនួនវាចង់ដាច់ពូជទៅហើយ តើរកវិធីយ៉ាងម៉េច ដែលអាចឲ្យសត្វនេះវាកកើតបានថែមទៀត។

ប្រជាជននៅជុំវិញតំបន់នេះ នឹងទទួលផលប្រយោជន៍ពីការបើកសួនសត្វ

ថ្ងៃនេះ យើងរួមគ្នាដើម្បីសប្បាយរីករាយជាមួយនឹងសមិទ្ធផលថ្មី ដែលវាផ្តល់នូវតម្លៃបន្ថែមសម្រាប់ការរីកលូតលាស់ក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ហើយផ្តល់ការងារធ្វើឲ្យប្រជាជនយើង។ ម្យ៉ាងទៀត បើសិន​ជា​ទេសចរមកទីនេះច្រើន អ្នកដែលនៅក្នុងជុំវិញតំបន់នេះ គឺជាអ្នកដែលទទួលផល ព្រោះថា នៅទី​នេះ មិនគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងការផ្គត់ផ្គង់។ ឧទាហរណ៍ថា ក្នុងមួយថ្ងៃ មាន ៥០០០ នាក់មកលេង អញ្ចឹងទេ ច្បាស់ជាសណ្ឋាគារមួយនេះ ឬក៏ភោជនីយដ្ឋានខ្លះនៅក្នុងនេះ វាមិនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីនឹង​ផ្គត់​ផ្គង់នូវអាហារសម្រាប់ឲ្យអ្នកដែលត្រូវការទទួល​ទាននៅទីនេះទេ។ ដូច្នេះ អ្នកនៅក្នុងជុំវិញតំបន់​នេះនឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីការលក់ដូរបម្រើឲ្យទេសចរ ដែលមកកម្សាន្ត​នៅទីនេះ។ ខ្ញុំចង់ជូនសារនេះទៅប្រជាជន ដែលធ្លាប់ទៅលេងកន្លែងនេះ។ ឥឡូវយើងមានកន្លែងលេងកម្សាន្តនៅទីនេះផងដែរ ដើម្បីមើលសត្វ។ ទៅខាងមុខនឹងមានទឹករាំទៀត តំបន់ទឹករាំនឹងត្រូវកើតឡើង តំបន់កម្សាន្តប្លែកៗ​ នឹងត្រូវកើតឡើងនៅតំបន់នេះ ដែលកំពង់សាងសង់បន្ត។

គាំទ្រការសង្គ្រោះជាតិ ទប់ស្កាត់ប្រល័យពូជសាសន៍​, ស្តារជីវភាព, រកសន្តិភាព

ខ្ញុំគិតថា យើងធ្វើបានបែបនេះ ​វាមិនមែនជាចៃដន្យទេ ដែលយើងបានធ្វើរឿងនេះ យើងបានប្រឹង​ប្រែងងើបឈរឡើងដោយលំបាកនៅក្នុងស្ថានភាព ដែលប្រទេសខ្ទេចខ្ទាំ​។ របបប្រល័យពូជសាសន៍ មិនមានទុកអ្វីឲ្យយើងក្រៅតែពីផលវិបាករាប់មិនអស់ ជាមួយនឹងសង្គ្រាមបន្ត និងទណ្ឌកម្មដ៏អយុត្តិធម៌ពីខាងក្រៅ។ ប៉ុន្តែ យើងនៅតែជម្នះនូវផលវិបាកទាំងអស់នោះ ដោយមានការចូលរួមពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋរបស់យើង … បើសិនជាក្មួយៗនៅទីនេះ ចូលរួមតាំងពីជីដូនជីតា ឪពុកម្តាយ​របស់ក្មួយៗ និងរហូតមកដល់ក្មួយៗ ដែលបានចូលរួមធ្វើឲ្យមានការរីកលូតលាស់ តាំងពីដំណាក់កាលសង្គ្រោះជាតិចេញពីរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ប៉ុល ពត, តាំងពីដំណាក់កាលនៃការទប់ស្កាត់​នូវការវិលត្រឡប់នៃរបប ប៉ុល ពត, ការស្តារជីវភាពប្រជាជនឡើងវិញ និងដំណាក់កាលស្វែង​រកសន្តិភាពសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។ ជាពិសេស ចុងក្រោយ គឺគាំទ្រដល់ដំណើរការនៃនយោបាយឈ្នះឈ្នះ ដែលយើងបានបញ្ចប់សង្គ្រាមទាំងស្រុង ហើយជាបន្តមក​ទៀត គឺគាំទ្រទៅដល់គណ​​បក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដើម្បីដឹកនាំប្រទេស ហើយតាមរយៈការដឹកនាំប្រទេសនោះហើយ ដែល​ធ្វើឲ្យប្រទេសកម្ពុជារបស់យើងមានការរីកលូតលាស់មកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។

ទើបមានសន្តិភាពពេញលេញ ២០ ឆ្នាំ ធ្វើការអភិវឌ្ឍពេញដៃពេញជើង

យើងកំពុងតែជាប្រទេស ដែលឆ្លងផុតពីប្រទេស ដែល​ក្រីក្រតោកយ៉ាក ទៅជាប្រទេសដែលមាន​ប្រាក់ចំណូលមធ្យមកម្រិតទាប ហើយយើងក៏មានមហិច្ឆតា ដើម្បីប្រែក្លាយប្រទេសនេះឲ្យទៅជាប្រទេស ដែលមានចំណូលមធ្យមកម្រិតខ្ពស់នៅឆ្នាំ ២០៣០ និងទៅជាប្រទេសដែលមានការអភិវឌ្ឍនៅឆ្នាំ ២០៥០។ នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ប្រាក់ចំណូលមិនដូចនៅខេត្តនានាទូទាំងប្រទេសទេ។ ចំនួន​ប្រាក់ចំណូលសម្រាប់នៅក្នុងសុន្ទរកថារបស់ឯកឧត្តម ឃួង ស្រេង អម្បាញ់មិញ សម្រាប់ទីក្រុងភ្នំពេញគឺចំនួនរហូតទៅដល់ ៣៨០០​ ដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងឆ្នាំ ២០១៦។ ប៉ុន្តែ សម្រាប់ប្រជាជន ដែលយើងគិតជាទូទៅគឺ ១៦៥៨ (ដុល្លារ)។ យើងមិនមែនជាការស្កប់ស្កល់​សម្រាប់យើង​ទេ។ សូមមើលរយៈពេលនៃការអភិវឌ្ឍប្រទេសពេញលេញរបស់យើង។ (យើង)ទើបនឹងមានចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៨ រហូតដល់ពេលនេះ គឺរយៈពេល ២០ ឆ្នាំ ដែលយើងបានអភិវឌ្ឍពេញដៃពេញជើង ដោយ​គ្មានសង្គ្រាមបំផ្លិចបំផ្លាញ។ អញ្ចឹងរយៈពេល ២០ ឆ្នាំ វាខ្លីណាស់សម្រាប់យើង តែយើងបានធ្វើបាន​ប៉ុណ្ណេះ ខ្ញុំគិតថា ប្រជាពលរដ្ឋគង់នឹងយល់បានអំពីបញ្ហានេះ។

នេះក៏វាជាការផ្លាស់ប្តូរដែរ មិនមែនដូរៗដូចមនុស្សខ្លះស្រែក

របស់ដែលហៅថា ដូរនោះ ដូរបែរមុខទៅខាងណា ទៅជើង ឬទៅត្បូង ខាងកើត ឬខាងលិច ដូរទៅងាប់នឹងគេដែរឬអី? អញ្ចឹងគិតតែពីរឿងដូរ។ យើងបានធ្វើឲ្យដូរហើយ។ ដូរតាំងពី អាពត វាយចោល​រាល់ថ្ងៃ ទៅជាដូរដោយការរស់រានមានជីវិត ដូរតាំងពីរកស្បែកជើងពាក់មិនបាន ឥឡូវសុទ្ធតែឃ្វៀរ និងកែងចោត។ ដូរតាំងពីដើរជើងទទេ ឥឡូវមានកង់ មានម៉ូតូ មានឡាន។ គ្រាន់តែនៅក្រុង​ភ្នំពេញ ប្រមាណចូលដល់ ២ លានគ្រឿង ទាំងឡាន និងម៉ូតូ។ វាដូរអញ្ចឹង។ ដូរតាំងពីតំបន់នេះ ជាតំបន់ដែលជ្រកកោនរបស់ខ្មែរក្រហម សម្រាប់វាយចូលទៅទីក្រុងភ្នំពេញ ទៅជាតំបន់ដែលមាន​ការអភិវឌ្ឍហើយ។ ដូរដល់ណាទៀត? (ឬ)ដូរដូចជំនាន់ លន់ នល់ ដូរសម្ដេច សីហនុ? ហ្នឹងដូរ​ហើយៗ ប៉ុល ពត ដូរ លន់ នល់ ហ្នឹងសុទ្ធតែដូររកងាប់ហើយ​។ ឥឡូវនេះ យើងត្រូវការរក្សាសន្ដិភាពនេះអោយបាន ដើម្បីធានាការអភិវឌ្ឍ។ នេះគឺជាបំណងប្រាថ្នាធំបំផុតរបស់មនុស្សនៅលើលោកនេះ។

អ្នកកំពុងស្ថិតក្នុងប្រទេសមានសង្រ្គាម យល់ច្បាស់អំពីតម្លៃសន្ដិភាព

ថ្ងៃមុននេះ នៅពេលដែលខ្ញុំបង្ហោះហ្វេសប៊ុកមួយ ស្រាប់តែនាយទាហានយើងម្នាក់ ជាមេបញ្ជាការ​កងទ័ពនៅសូ​ដង់ខាងត្បូង គាត់ចូលមកខម្មិនថា “ក្នុងឋានៈខ្ញុំជាមេបញ្ជាការនៅកងកម្លាំងរក្សាសន្ដិភាពនៅស៊ូដង់ខាងត្បូង ខ្ញុំយល់ច្បាស់អំពីស្ថានភាពប្រទេសដែលមានសង្រ្គាម។” អញ្ចឹងខ្ញុំក៏ឆ្លើយតបត្រឡប់ទៅវិញថា កំពុងស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសដែលមានសង្រ្គាម ក្មួយកាន់តែយល់ច្បាស់​អំពីតម្លៃសន្ដិភាព ដែលយើងត្រូវការ​ពារនៅកម្ពុជា។ សូម្បីតែពេលនេះ អាចមានកងទ័ពរបស់យើងមួយ​ចំនួននៅស៊ូដង់ នៅម៉ាលី នៅអាហ្វ្រិក​កណ្ដាល នៅលីបង់ ម៉ោងនៅក្រោយយើងទេ ប៉ុន្តែអ្នក​ខ្លះអាចក្រោកមុន មកមើលយើងតាមហ្វេសប៊ុក  … ជួនកាល គេមើលតាមទូរទស្សន៍ ព្រោះទូរ​ទស្សន៍ជាតិក៏ផ្សាយ និង PNN មានផ្សាយផ្ទាល់ផងដែរ។ ដូច្នេះផ្សាយពីរទូរទស្សន៍ ក្រៅពីនោះ តាមហ្វេសប៊ុកផេករបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តី។ អញ្ចឹងទេ ការរក្សាសន្ដិភាព ដើម្បីធានាការអភិវឌ្ឍ ជាបំ​ណងប្រាថ្នាធំបំផុតរបស់មនុស្សនៅលើលោក។ មិនគ្រាន់តែនៅកម្ពុជាទេ។ ភាពមិនច្បាស់លាស់ណាមួយ ដែលនាំទៅដល់សង្រ្គាម ត្រូវតែប្រយ័ត្នប្រយែង។

បោះឆ្នោតជូនគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដើម្បីសន្ដិភាព និងការអភិវឌ្ឍបន្ត

ងាយទេ ដើម្បីរក្សាសន្ដិភាព និងធានាដល់ការអភិវឌ្ឍជាបន្តនោះ គឺគ្រាន់តែបោះឆ្នោតជូនគណ​បក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលមានសញ្ញាទេវតាបាចផ្កា នៅលេខរៀងទី ២០ ទៅ គឺធានាបានហើយ​ … ព្រោះអ្នកដែលធ្លាប់ធានារំដោះប្រជាជនចេញពីរបប ប៉ុល ពត និងទល់ស្កាត់កុំអោយ ប៉ុល ពត ត្រឡប់មកវិញ និងអ្នកធានាសន្ដិភាព ស្ថេរភាព គឺជាអ្នកដែលកំពុងនៅលើវេទិកានេះ ហើយកំពុង​តែនិយាយនេះ នោះឯង។ គ្មានអ្នកណាផ្សេងទេ។ អ្នកដទៃអំពាវនាវអោយបះបោរឡើង កងទ័ពបះបោរ អោយបង្កើតចលាចលដោយរឿងនេះដោយរឿងនោះ ក៏ប៉ុន្តែតាមរយៈនៃវត្តមាន​របស់គណ​បក្ស​ប្រជាជន វត្តមានរបស់ខ្ញុំ និងសហការីដែលកំពុងនៅក្នុងក្របខណ្ឌគណបក្សប្រជាជននៅក្នុង​សភា ព្រឹទ្ធសភា និងជាពិសេសនៅក្នុងរាជរដ្ឋាភិបាល គឺតែងបានធានាជូនចំពោះប្រជាពលរដ្ឋរបស់ខ្លួននូវការធានាអះអាងអំពីសន្ដិភាព ស្ថេរភាពខាងនយោបាយ និងស្ថេរភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច។

ធានាសន្តិភាពជូនជនរួមជាតិ ធុរជនពីក្រៅ/ក្នុងប្រទេស កសាង និងបង្កើនចំណូលជាតិ

យើងមិនគ្រាន់តែធានាចំពោះជនរួមជាតិរបស់យើងប៉ុណ្ណោះទេ តាមរយៈសន្ដិភាព ដែល​កំពុងមាន​នេះ យើងក៏ធានាទៅដល់ធុរជន ដែលមកពីក្រៅប្រទេស អោយបញ្ចេញទុនរបស់គេ សម្រាប់ការ​​អភិវឌ្ឍនៅកម្ពុជា។ យើងក៏ធានាទៅដល់អ្នក ដែលមានប្រាក់កាសនៅក្នុងប្រទេសរបស់យើង អោយ​បញ្ចេញទុនបន្ថែមទៀត សម្រាប់ការវិនិយោគ ការរីកលូតលាស់នៅក្នុងវិស័យដែលគេត្រូវការវិនិយោគ ដើម្បីប្រាក់ចំណេញរបស់គេម្ខាង តែម្ខាងទៀត គឺដើម្បីរួមចំណែកក្នុងការកសាងប្រទេស និងរួមចំណែកបង្កើតនូវប្រាក់ចំណូលសម្រាប់ជាតិ និងសម្រាប់ប្រជាជនរបស់យើង។

ពាំនាំអំណោយ

ខ្ញុំគិតថា មិនគួរត្រូវបាននិយាយច្រើនលើសពីនេះទេ ព្រោះអ្វីៗ វាបាន និងកំពុងកើតនៅចំពោះមុខ​បងប្អូនរួចហើយ។ ថ្ងៃនេះ មានអ្នកមកពីខាងផ្នែកទីក្រុងភ្នំពេញ និងមានអ្នកមកពីខេត្តកណ្ដាល។ ប៉ុន្តែម្ដុំនេះ កាលពីដើម សុទ្ធតែអ្នកខេត្តកណ្ដាលទាំងអស់ហ្នឹង។ នៅត្រើយម្ខាង ក៏កណ្ដាលដែរ ខាងណេះក៏កណ្ដាលដែរ អ្នកជ្រោយចង្វារសុទ្ធតែអ្នកខេត្តកណ្ដាល។ ឥឡូវក្លាយទៅជាអ្នកភ្នំពេញ​អស់ហើយ។ ថ្ងៃនេះ បើត្រូវចូលទាំងអស់គ្នា ប្រហែលគ្មានកន្លែងចូលទេ វាបង្កើតនូវស្ថានភាពពិបាក​គ្រប់គ្រង ​…។

ថ្ងៃនេះ លោកឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត បានរៀបចំសម្រាប់ក្រុមកាយរិទ្ធ និងយុវជនកាកបាទក្រហម​កម្ពុជាចំនួន ៤០០ នាក់ ក្នុងម្នាក់ៗ ថវិកាចំនួន ២ ម៉ឺនរៀល។​ សិស្សានុសិស្សចំនួន ១១៥០ នាក់ ក្នុងម្នាក់ៗ សៀវភៅ ២ ក្បាល ប៊ិចមួយដើម ថវិកា ១ ម៉ឺនរៀល។ លោកគ្រូអ្នកគ្រូចំនួន ៥៧៩ នាក់ ក្នុងម្នាក់ៗ ថវិកា ៥ ម៉ឺនរៀល។ ជូនបុគ្គលិក កម្មករបម្រើការក្នុងសួនសត្វចំនួន ៤៥០ នាក់ ក្នុងម្នាក់ៗ ថវិកា ២ ម៉ឺនរៀល។ ជូនសាលាបឋមសិក្សា អ្នកឧកញ៉ា មហាភក្ដី ហ៊ុន នាង បាក់ខែង ១ លានរៀល។ ជូនវិទ្យាល័យ ព្រែកលាភ ២ លានរៀល។ ជូនមណ្ឌលសុខភាព បាក់ខែង ២ លានរៀល។ ជូនសាលាខណ្ឌជ្រោយចង្វារ ២ លានរៀល​។ ជូនសាលាស្រុកមុខកំពូល ២ លានរៀល។ ជូនក្រុមតន្រ្តីសម័យ ថវិកា ៥ លានរៀល។

កក្កដា ថ្ងៃបើកយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោត ជាឱកាសចុះជួបប្រជាជន

… ជិតដល់ដំណាក់កាលនៃយុទ្ធនាការនៃការបោះឆ្នោតហើយ។ ឥឡូវគិតត្រឹមថ្ងៃនេះ នៅសល់តែ ៣៧ ថ្ងៃទៀតទេ ការបោះឆ្នោតមួយនឹងមកដល់។ ប៉ុន្តែបើគិតពីពេលនេះ ទៅដល់ថ្ងៃបើកយុទ្ធនាការ​នៃការឃោសនា ៧ ខែកក្កដា នៅសល់តែប៉ុន្មាន​ថ្ងៃទៀតទេ។ នៅក្នុងរយៈពេល​នៃយុទ្ធនាការនៃការឃោសនាការបោះឆ្នោត ប្រហែលជាមិនបានឮសំឡេងខ្ញុំថ្លែងសង្កថាទៀតទេ ក្រៅពីការថ្លែង​សង្កថានៅក្នុងពេលបើកយុទ្ធនាការ ក៏ដូចជាបុណ្យខួបកំណើតគណបក្សប្រជាជន។ បន្ទាប់​ទៅ ប្រហែលជាដល់បិទយុទ្ធនាការ នឹងមានសង្កថាបន្តទៀត។ ឯក្រៅពីនោះ ប្រហែលជាខ្ញុំមិនទៅណាទេ អាចនឹងដើរពិនិត្យមើលផ្សារអី និងឆ្លៀតឱកាសនោះ ក៏ជាឱកាសដែលគេធ្វើយុទ្ធនាការ​ឃោសនាការបោះឆ្នោត។ យើងក៏អាចធ្វើការងារនេះ ធ្វើការងារនោះផ្សេងមួយចំនួនដែរ។ ប៉ុន្តែ អ្វីដែលសំខាន់ ត្រូវទៅចូលរួមធ្វើការបោះឆ្នោតទាំងអស់គ្នា។ សង្ឃឹមថា ដើម្បីសន្ដិភាព និងដើម្បី​ការ​អភិវឌ្ឍ ជម្រើសដែលល្អជាងគេ គឺបោះឆ្នោតជូនគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជានោះឯង។

ឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ អនុញ្ញាតអោយសិស្សានុសិស្សចូលកម្សាន្តក្នុងសួនសត្វ

… ក្មួយៗខាងកូនសិស្ស និងកាកបាទក្រហម និងកាយរិទ្ធ ពូបាននិយាយ ហើយឥឡូវម្ចាស់គេព្រម​អោយចូលមើល។ ឥឡូវចូលបានទាំងគ្រូ ទាំងសិស្ស ចូលចុះ។ ឯចំពោះបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ គឺដោយសារតែមនុស្សច្រើនពេក ខ្លាចសត្វផ្អើល។ បើទៅ ត្រូវរៀបចំសណ្ដាប់ធ្នាប់យ៉ាងម៉េច ដើម្បីអោយការរៀបចំនេះបានល្អ។ ថ្ងៃមុន យើងបានពិភាក្សាគ្នាថា ត្រូវប្រឹងរៀបចំ ព្រោះអ្នកទាំងហ្នឹងជាឃោសនិកអោយតំបន់ហ្នឹង ត្រឡប់ទៅវិញ ប្រាប់អ្នកផ្ទះថា សប្បាយណាស់ សត្វសេកចេះជិះកង់ ស្វាចេះប្រដាល់គ្នា។ ក្រុមហ្នឹង អ្នកទៅជួយប្រាប់តៗគ្នា ចង់ខ្លាំងជាង ហ៊ុន សែន និយាយតាមទូរ​ទស្សន៍ទៀត អាហ្នឹងនិយាយអោយពិត។

បក្សតូច បក្សធំ ចូលមក យើងធ្វើដំណើរទាំងអស់គ្នា ប៉ុន្តែសូមអួតតែខ្លួនឯង កុំជេរគ្នា

សូមអរគុណចំពោះការចូលរួមនៅថ្ងៃនេះ ហើយសូម​អរគុណទុកជាមុនចំពោះបងប្អូនទាំងអស់ ដែលនឹងត្រូវបោះឆ្នោតជូនគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា នៅ​ពេលខាងមុខ អរគុណទុកជាមុន។ ហើយខ្ញុំនៅជាមួយបងប្អូនរយៈពេលមិនតិចជាង ១០ ឆ្នាំទៀតទេ។ ខ្ញុំប្រើពាក្យ មិនតិចជាង ១០ ឆ្នាំ។ បើសិនអ្នកណាតាំងខ្លួនជាអ្នកខ្លាំង សុំអញ្ជើញ​ចូល​ប្រកួត។ ឥឡូវចូលហើយ យើងមិនថាបក្សតូច បក្សធំអីទេ។ ចូលមក ហើយយើងធ្វើដំណើរទាំងអស់គ្នា។ ខ្ញុំគ្រាន់តែសំណូមពរម្យ៉ាង អួតតែខ្លួន​​ឯងបានហើយ កុំបង្អាប់អ្នកដទៃ វានាំទៅដល់ជម្លោះ។ ឥឡូវចាប់ផ្ដើមវ៉ៃគ្នាខ្លះហើយ។ យប់មិញ ឃើញមួយ LDP មិនដឹងវាយទៅលើពីណាទេ។ ជេរតែម្ដង …។ ខ្ញុំក៏រង់ចាំមើលដែរ នៅពេលដែល​ខ្ញុំនិយាយអញ្ចឹង អ្នកដែលតាំងខ្លួនថា ហ៊ុន សែន ងាកឆេះៗ ឯគេងាកអោយចំណេះ តើគេចេះប្រតិកម្មអត់?​ … ខ្ញុំគ្រាន់តែនិយាយអញ្ចឹង អ្នកឯងបែរជាខឹងជាមួយខ្ញុំ។ និយាយការពិត។ អ្នកឯងថា បេក្ខជនរបស់គណបក្សកាន់អំណាចងាកឆេះ ដល់ខ្លួនឯងងាកផ្ដល់ចំណេះ ប៉ុន្តែងាកអ្នកផ្ដល់ចំណេះនោះ គឺជាអ្នកដែលអោយ(ចំណេះដល់អ្នកឯង)អ្នកងាកឆេះ។ រៀនតាំងពីនៅក្នុងស្រុករហូត​ដល់បញ្ជូនទៅរៀននៅក្រៅស្រុក ដោយស្នាដៃអាងាកឆេះហ្នឹង។ អញ្ចឹងចាំមើល តើអ្នកហ្នឹងគាត់ឆេះអត់? បើគាត់ឆេះ បានសេចក្ដីថា អ្វីដែលគាត់ថា មួយងាកឆេះ មួយងាកផ្ដល់ចំណេះ មិនមែន​ជាការពិតទេ។ អ្នកខ្លះតាំងខ្លួនជាអ្នកស្អាតស្អំណាស់ … អ្នកខ្លះតាំងខ្លួនជាអ្នកស្លូតបូតនៅខាង​ក្រៅ ប៉ុន្តែគ្រាន់តែរបៀបលាក់ពុតខាងក្រៅនិយាយល្អ តែដល់ពេលអនុវត្តវាផ្សេង។ យ៉ាងណាក៏ដោយ យើងត្រូវគោរពភាពថ្លៃថ្នូរអោយគ្នាទៅវិញទៅមក។ កុំជេរ។

សមាជិកគណបក្សប្រជាជនមិនមែនគិតតែរឿងឈ្នះខ្លួនឯងទេ ត្រូវគិតដល់ជាតិទាំងមូល

ខ្ញុំសុំរំលឹកសាជាថ្មី យើងមិនមែនគិតតែរឿងឈ្នះខ្លួនឯងទេ ត្រូវ​គិតដល់ជាតិទាំងមូល។ កុំភ្លេចថា គណបក្សយើងជាគណបក្សកាន់អំណាច ដូច្នេះយើងត្រូវមានការទទួលខុសត្រូវ ដើម្បីអោយការ​បោះឆ្នោតប្រ​ព្រឹត្តទៅដោយសេរី យុតិ្តធម៌ ត្រឹមត្រូវ ដែលជឿទុកចិត្តបាន។ អញ្ចឹងត្រូវផ្ដល់លំហនៃដំណើរការប្រជាធិបតេយ្យនេះអោយបានទូលំទូលាយ សម្រាប់បណ្ដាគណបក្សទាំងអស់ និងត្រូវ​ការពារអោយគណបក្សទាំងអស់មានសមត្ថភាព ពិសេសសកម្មជន ក៏ដូចជាបេក្ខជនឈរ​ឈ្មោះ​នៃគណបក្សទាំងអស់ ត្រូវទទួលការការពារដូចៗគ្នា។ អញ្ចឹងទេ តម្លៃប្រជាធិបតេយ្យនៅពេល​នេះ យើងមិនមែនគ្រាន់តែគិតរឿងឈ្នះរបស់គណបក្សប្រជាជនមួយទេ ប៉ុន្តែយើងគិតអោយជាតិយើង​ឈ្នះទាំងអស់គ្នា តាមរយៈនៃដំណើរការបោះឆ្នោតមួយ ដែលធានាការប្រព្រឹត្តិទៅដោយសេរី ត្រឹម​ត្រូវ និងយុត្តិធម៌ … មិនត្រូវគិតថា យើងគិតតែឈ្នះ ហើយរត់ប្រណាំងម្នាក់​ឯងទេ។ មាន ២០ គណបក្សដែលនឹងត្រូវចូលរួម ដោយពួកគេត្រូវមានសេរីភាពនៅក្នុងការធ្វើនយោបាយនៅកម្ពុជា។

ជាទីបញ្ចប់ ជាមួយការអបអរសាទរ ប្រកាសបើកអោយដំណើរការជាផ្លូវការនូវសួនសត្វភ្នំពេញ សាហ្វារី ខ្ញុំសូមយកឱកាសនេះ ជូនពរចំពោះសម្ដេច ឯកឧត្តម លោកជំទាវ អស់លោក លោកស្រី ជាពិសេសបងប្អូនជនរួមជាតិដែលបានអញ្ជើញចូលរួមនៅក្នុង​ឱកាសនេះ សូមប្រកបតែនឹងពុទ្ធពរ និងពរទាំងប្រាំប្រការ អាយុ វណ្ណៈ សុខៈ ពលៈ បដិភាណៈ កុំបីឃ្លៀងឃ្លាតឡើយ។ សូមអរគុណ៕