(ភ្នំពេញ)៖ សង្គមនីមួយៗសុទ្ធតែប្រឈមមុខនឹងការជ្រើសរើស។ យើងអាចជ្រើសរើសវិនិយោគលើការទប់ស្កាត់ការបំពុលនៅថ្ងៃនេះ ឬយើងត្រូវចំណាយថវិការក្នុងតម្លៃកាន់តែខ្ពស់ដើម្បីព្យាបាលជំងឺនៅថ្ងៃស្អែក។
ជម្រើសនេះស្តែងឡើងកាន់តែច្បាស់នៅពេលនិយាយដល់ការគ្រប់គ្រងទឹកកខ្វក់។ អាជីវកម្ម និងសហគមន៍មួយចំនួន យល់ថាការធ្វើប្រព្រឹត្តិកម្មទឹកកខ្វក់ (ការចម្រោះទឹកកខ្វក់) គឺជាការចំណាយដែលកាត់បន្ថយប្រាក់ចំណេញ ឬបង្កើនថ្លៃដើមប្រតិបត្តិការ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទស្សនវិស័យនេះបានមើលរំលងតថភាពជាក់ស្តែងដ៏ធំធេងមួយ ពោលគឺថ្លៃដើមនៃការចម្រោះទឹកកខ្វក់ ជារឿយៗមានទំហំទាបជាងឆ្ងាយធៀបនឹងថ្លៃដើមនៃការព្យាបាលប្រជាពលរដ្ឋដែលធ្លាក់ខ្លួនឈឺ ដោយសារតែទឹកទាំងនោះមិនត្រូវបានធ្វើប្រព្រឹត្តិកម្ម។
ការបំពុលទឹកមិនបានរលាយបាត់ទៅណាឡើយ នៅពេលដែលទឹកកខ្វក់ត្រូវបានបង្ហូរចូលទៅក្នុងទន្លេ ស្ទឹង បឹងបួរ ឬប្រភពទឹកក្រោមដី។ វាគ្រាន់តែប្តូរទីតាំងតែប៉ុណ្ណោះ។ សារធាតុបំពុលទាំងនោះនឹងធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ជ្រាបចូលទៅក្នុងជីវៈចម្រុះក្នុងទឹក ធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ផលដំណាំ ប៉ះពាល់ដល់ប្រភពផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត ហើយនៅទីបំផុតនឹងលួចជ្រៀតចូលទៅក្នុងរាងកាយរបស់មនុស្ស។
នៅពេលដែលប្រជាពលរដ្ឋប៉ះពាល់នឹងទឹកដែលរងការបំពុល ផលវិបាកសុខភាពអាចមានចាប់ពីជំងឺរាគរូស ជំងឺសើស្បែក និងជំងឺផ្លូវដង្ហើម រហូតដល់ស្ថានភាពជំងឺរ៉ាំរ៉ៃរយៈពេលវែងធ្ងន់ធ្ងរ ដែលប៉ះពាល់ដល់ថ្លើម តម្រងនោម ប្រព័ន្ធប្រសាទ និងថែមទាំងអាចបង្កជាជំងឺមហារីកទៀតផង។
បន្ទុកហិរញ្ញវត្ថុដែលកើតចេញពីជំងឺដង្កាត់ទាំងនេះ មានទំហំធំធេងខ្លាំងណាស់។ ប្រព័ន្ធប្រព្រឹត្តិកម្មទឹកកខ្វក់ពិតជាទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគលើឧបករណ៍ បរិក្ខារ ការថែទាំ ការតាមដានត្រួតពិនិត្យ និងធនធានមនុស្សដែលមានជំនាញ។ ទោះជាយ៉ាងណា ថ្លៃដើមទាំងនេះគឺជារឿងដែលអាចគ្រោងទុកជាមុន និងអាចគ្រប់គ្រងបាន។
ផ្ទុយទៅវិញ ថ្លៃដើមនៃការព្យាបាលផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រ គឺជាបញ្ហាប្រឈមដែលមិនអាចប៉ាន់ស្មានបាន ហើយអាចបង្កជាវិបត្តិវិនាសកម្មដល់សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ។ ការសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យតែមួយលើក អាចមានតម្លៃថ្លៃជាងវិធានការទប់ស្កាត់ការបំពុលក្នុងរយៈពេលរាប់ខែ ឬរាប់ឆ្នាំទៅទៀត។ លើសពីនេះ ជំងឺរ៉ាំរ៉ៃអាចទាមទារការព្យាបាល ការប្រើប្រាស់ឱសថ និងការថែទាំអស់មួយជីវិត។
ផលប៉ះពាល់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចមិនត្រឹមតែលើការចំណាយព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យនោះទេ។ កម្លាំងពលកម្មដែលធ្លាក់ខ្លួនឈឺ នឹងធ្វើឱ្យផលិតភាពការងារត្រូវធ្លាក់ចុះ។ កុមារដែលខកខានមិនបានទៅសាលារៀនដោយសារជំងឺ នឹងត្រូវបាត់បង់ឱកាសទទួលបានការអប់រំ។ ក្រុមគ្រួសារអាចនឹងត្រូវបាត់បង់ចំណូលក្នុងអំឡុងពេលមើលថែទាំសមាជិកដែលឈឺ។
ស្របពេលជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋាភិបាលត្រូវបង្ខំចិត្តបង្វែរថវិកាបន្ថែមទៅលើសេវាសុខាភិបាល ជំនួសឱ្យការយកថវិកាទាំងនោះទៅវិនិយោគលើវិស័យអប់រំ ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ឬការជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ អ្វីដែលសំខាន់បំផុតនោះគឺថា ថ្លៃដើមមួយចំនួនមិនអាចកាត់ថ្លៃជាទឹកប្រាក់បានឡើយ។ គ្មានរោងចក្រប្រព្រឹត្តិកម្មទឹកកខ្វក់ណាមួយ មានតម្លៃថ្លៃជាងការបាត់បង់ជីវិតរបស់មនុស្សម្នាក់នោះទេ។
គ្មានប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងការបំពុលណាមួយ មានតម្លៃខ្ពស់ជាងការឈឺចាប់របស់កុមារម្នាក់ ដោយសារជំងឺដែលអាចការពារបាននោះឡើយ។ ហើយក៏គ្មានការសន្សំសំចៃក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មណាមួយ អាចប៉ះប៉ូវដល់ការបាត់បង់សមាជិកគ្រួសារជាទីស្រឡាញ់នោះដែរ។
ហេតុផលនេះហើយ ទើបការការពារបរិស្ថាន និងសុខភាពសាធារណៈ គឺជាកត្តាមិនអាចកាត់ផ្តាច់ពីគ្នាបាន។ ទឹកកខ្វក់គ្រប់ម៉ែត្រគូបដែលត្រូវបានធ្វើប្រព្រឹត្តិកម្មមុននឹងបង្ហូរចេញ គឺបានជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យសម្រាប់សហគមន៍ដែលរស់នៅខ្សែទឹកខាងក្រោម។ រាល់វិធានការទប់ស្កាត់ការបំពុល គឺជាការវិនិយោគដើម្បីក្រុមគ្រួសារដែលមានសុខភាពល្អជាងមុន សេដ្ឋកិច្ចដែលរឹងមាំជាងមុន និងអនាគតមួយប្រកបដោយចីរភាព។
ក្នុងករណីជាច្រើន ការធ្វើប្រព្រឹត្តិកម្មទឹកកខ្វក់ក៏បានបង្កើតជាផលប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។ ទន្លេស្អាតជួយទ្រទ្រង់វិស័យជលផល ឆ្នេរសមុទ្រស្អាតជួយទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ ចំណែកឯប្រភពទឹកស្អាតជួយកាត់បន្ថយថ្លៃដើមចម្រោះសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គង់ទឹកបរិភោគ។ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដែលមានសុខភាពល្អ នឹងផ្តល់នូវសេវាកម្មប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដែលជួយគាំទ្រដល់កសិកម្ម ជីវភាពរស់នៅ និងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់។
ដូច្នេះ សំណួរមិនមែនសួរថា តើសង្គមមួយមានលទ្ធភាពថវិកាគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការធ្វើប្រព្រឹត្តិកម្មទឹកកខ្វក់ដែរឬទេនោះទេ។ ប៉ុន្តែសំណួរពិតប្រាកដគឺ តើសង្គមមួយអាចទ្រាំទ្រនឹងផលប៉ះពាល់បានដែរឬទេ ប្រសិនបើខកខានមិនបានធ្វើវា?
បទពិសោធន៍នៅជុំវិញពិភពលោកបានបង្ហាញឱ្យឃើញថា «ការការពារ ប្រសើរជាងការព្យាបាល»។ ថវិកាមួយដុល្លារដែលវិនិយោគលើការទប់ស្កាត់ការបំពុល អាចសន្សំថវិការាប់សិបដុល្លារមកវិញ លើការចំណាយក្នុងវិស័យសុខាភិបាល ការស្តារបរិស្ថានឡើងវិញ និងការខាតបង់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។ អ្វីដែលសំខាន់ជាងនេះទៅទៀត វាអាចទប់ស្កាត់ការឈឺចាប់មិនឱ្យកើតមានឡើងតាំងពីដំបូង។
ស្របពេលដែលបណ្តាប្រទេសនានាកំពុងស្វែងរកកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍវិស័យឧស្សាហកម្ម ការធ្វើប្រព្រឹត្តិកម្មទឹកកខ្វក់មិនគួរត្រូវបានចាត់ទុកថាជាបន្ទុកនោះទេ។ វាត្រូវតែចាត់ទុកជាការទទួលខុសត្រូវ និងជាការវិនិយោគដ៏វៃឆ្លាត។ ការអភិវឌ្ឍដែលបង្កការបំពុលដល់ប្រភពទឹក អាចបង្កើតប្រាក់ចំណេញក្នុងរយៈពេលខ្លី ប៉ុន្តែវាជារឿយៗបង្កើតជាថ្លៃដើមរយៈពេលវែង ដែលសង្គមជាតិទាំងមូលត្រូវរងបន្ទុករែកពន់នៅទីបញ្ចប់។
ទឹកស្អាត មិនមែនគ្រាន់តែជាគោលដៅបរិស្ថានមួយមុខនោះទេ។ វាគឺជាតម្រូវការចាំបាច់នៃសុខភាពសាធារណៈ ជាទ្រព្យសម្បត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងជាខែលការពារសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។
មេរៀននេះមានភាពសាមញ្ញបំផុត៖ ការធ្វើប្រព្រឹត្តិកម្មទឹកកខ្វក់ មានថ្លៃដើមទាបជាងឆ្ងាយ បើធៀបនឹងការព្យាបាលប្រជាពលរដ្ឋដែលរងគ្រោះដោយសារទឹកដែលរងការបំពុល។ សង្គមដែលមានភាពវៃឆ្លាត តែងយល់ច្បាស់ពីគោលការណ៍នេះ ហើយវិនិយោគឱ្យចំទិសដៅ។
តាមរយៈការធ្វើបែបនេះ ពួកគេមិនត្រឹមតែការពារទន្លេ និងបឹងបួររបស់ពួកគេប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានការពារធនធានដែលមានតម្លៃបំផុតរបស់ខ្លួនផងដែរ នោះគឺសុខភាព និងជីវិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ៕
