សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន អញ្ជើញចូលរួមបើកកិច្ចប្រជុំកំពូលពិសេសអាស៊ាន-អូស្រ្តាលី

158

កិច្ចប្រជុំកំពូល​ពិសេស​អាស៊ាន-អូស្រ្តាលី បានបើក​ជាផ្លូវការហើយ​នៅរសៀលថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨នេះ នៅមជ្ឈមណ្ឌល​សន្និសីទអ​ន្តរជាតិទីក្រុង​​ស៊ីដនី ប្រទេស​អូស្រ្តាលី។ មេដឹកនាំនៃ​ប្រទេស​អាស៊ាន ត្រូវបាន​ធ្វើគារ​វកិច្ច​ស្វាគមន៍​យ៉ាង​ស្និទ្ធ​ស្នាល​រ៉ាក់​ទាក់​បំផុតពីលោក ម៉ាល់ខូម ថើនប៊ុល(Malcolm Turnbull) នាយក​រដ្ឋ​មន្រ្តី​អូស្រ្តាលី​។

​កិច្ចប្រជុំកំពូល​ពិសេស​អាស៊ាន-អូស្រ្តាលី ឆ្នាំ២០១៨នេះ មាន​គោល​បំណង​ពង្រឹងកា​ររួម​ចំណែក​របស់​អាស៊ាន និងអូស្រ្តាលី ក្នុងការ​លើក​កម្ពស់​សន្តិសុខ និងវិបុល​ភាព​តំបន់ ព្រម​ទាំង​ដើម្បី​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពីការ​ប្តេជ្ញាចិត្ត​ពង្រឹង​ភាព​ជាដៃគូ យុទ្ធសាស្រ្តរ​វាង​អាស៊ាន-អូស្រ្តាលី ឲ្យកាន់​តែស៊ីជ​ម្រៅ តាមរយៈ​ការបន្ត​កិច្ច​សហ​ប្រតិ​បត្តិការ​ក្នុង​វិស័យ​សន្តិ​សុខ​នយោបាយ​ សេដ្ឋកិច្ច និងការតភ្ជាប់ សម្រាប់រយៈ​ពេល​ប៉ុន្មានឆ្នាំ​ទៅមុខទៀត។

ទំនាក់​ទំនង​អាស៊ាន-អូស្រ្តាលី បានចាប់ផ្តើម​ឡើង ក្នុងភា​ព​ជាដៃ​គូសន្ទនា​ដំបូង​គេ​បង្អស់​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៤ ដោយមាន​សារសំខាន់​យ៉ាងខ្លាំង​សម្រាប់​សន្តិសុខ និង​វិបុល​ភាព​ក្នុង​តំបន់​។ ដោយមើល​ឃើញពី​សារ​សំខាន់ នៃ​ភាព​ចាំបាច់​នៅក្នុង​ការ​ថែរក្សា​ផល​ប្រយោជន៍​ស្នូល​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច សន្តិសុខ និងការដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​ប្រឈម​រួមគ្នា ទំនាក់​ទំនង​ភាព​ជាដៃ​គូសន្ទ​នាអាស៊ាន-អូស្រ្តាលី បាន​ឯកភាព ឈាន​ទៅដល់​ភាព​ជាដៃ​គូយុទ្ធសាស្រ្ត​នៅក្នុង​ឆ្នាំ២០១៤។

នៅ​ឆ្នាំ២០១៥ អាស៊ាន-អូស្រ្តាលី បានឯកភាព​គ្នាក្នុង​ការរៀប​ចំឲ្យមាន​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន-​អូស្រ្តាលី រៀងរាល់២ឆ្នាំម្តង ក្នុងនោះនៅឆ្នាំ២០១៦ បានចេញ​សេដ្ឋកិច្ច​ថ្លែងការណ៍​រួមមួយស្តីពី​កិច្ច​ប្រជុំកំពូល​អាស៊ាន-អូស្រ្តាលី ជារៀងរាល់​២ឆ្នាំ​ម្តងក្នុង​ឱកាស​នៃកិច្ច​ប្រជុំកំពូល​អាស៊ាន​លើកទី២៨-២៩ នៅទីក្រុងវៀងច័ន្ទ ប្រទេសឡាវ។ ចាប់​តាំង​ពីបាន​ក្លាយជា​ដៃគូ​សន្ទនា​អស់រយៈ​ពេល៤៤ឆ្នាំមក នេះគឺជាលើកទី១ហើយ អូស្រ្តាលី​បាន​ធ្វើជា​ម្ចាស់ផ្ទះ ក្នុងការរៀប​ចំកិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន-អូស្រ្តាលី នៅលើ​ទឹក​ដីរ​បស់​ខ្លួន។

ប្រធានបទសំខាន់ៗ​មួយចំនួន​ត្រូវបានលើ​ក​យក​មកពិភាក្សា នៅក្នុងកិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​ពិសេស​នេះ គឺការផ្តោត​សំខាន់ទៅលើ​ទិសដៅ​អនាគត នៃទំនាក់​ទំនង​ដៃគូ​សន្ទនា​អាស៊ាន-​អូស្រ្តាលី និងសារសំខាន់​នៃការប​ង្កើន​កិច្ចសហ​ប្រតិបត្តិការ នៅក្នុង​វិស័យ​យុទ្ធសាស្រ្ត​មួយចំនួន ក្នុងគោល​បំណង​រក្សាសន្តិភាព សន្តិសុខ និង​ស្ថេរភាព ពោល​គឺកិច្ច​ប្រជុំ​កំពូល​នៅពេល​នេះ បានផ្តល់​អាទិភាព​ពិភាក្សា​លើរ​បៀបវារៈ​សំខាន់​ចំនួនពីរ គឺការ​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង និងអំពើភេរវកម្ម និងការធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម-វិនិយោគ។

សូម​បញ្ជាក់ដែរថា អាស៊ានគឺជាដៃគូពាណិ​ជ្ជកម្ម​មួយ ក្នុង​ចំណោម​ដៃគូ​ពាណិជ្ជកម្ម​កំពូល​ទាំងបី របស់​អូស្រ្តាលី ដែលតំណាង​ឲ្យប្រមាណ ១៥% នៃពាណិ​ជ្ជកម្ម​សរុប​របស់​អូស្រ្តាលី។ ការវិនិយោគ​ផ្ទាល់របស់អូ​ស្រ្តាលី ក្នុងប្រទេស​អាស៊ាន នៅចុង​ឆ្នាំ២០១៦ មាន​ចំនួន​៣៨ប៊ី​លាន​ដុល្លា។ ជាមួយគ្នា​នេះអូស្រ្តាលីបា​ន ស្វាគមន៍​ភ្ញៀវ​ទេស​ចរណ៍​ជាង១​លាន​នាក់ ពីប្រទេស​អាស៊ាន​ជារៀង​រាល់ឆ្នាំ ហើយនៅឆ្នាំ២០១៦-២០១៧ ជន​ជាតិ​អូស្រ្តាលី​ជាង៣លាននាក់ បានធ្វើដំណើរ​ទៅកាន់​ប្រទេស​អាស៊ាន។ ទន្ទឹម​នឹងនេះ​មាន​និស្សិតប្រ​មាណ១​សែននាក់ ពីប្រទេស​អាស៊ាន កំពុងសិក្សាក្នុងប្រ​ទេស​អូស្រ្តាលី។

កិច្ចប្រជុំព្រឹកមិញនេះ បណ្តា​មេដឹកនាំ​អាស៊ាន-អូស្រ្តាលី បាន​អញ្ជើញ​ជួប​ប្រាស្រ័យ​ជាមួយ​អតីត​និស្សិតអូ​ស្រ្តាលី ដែលបាន​សិក្សាក្នុង​ប្រទេស​អាស៊ាន ក្រោម​ផែន​ការ​កូឡំ​បូ​ថ្មី ​៣នាក់ និងនិស្សិត​នៃប្រទេស​អាស៊ានកំពុង​សិក្សាក្នុង​ប្រទេស​អូស្រ្តាលី ក្រោម​អាហា​រូបក​រណ៍​ចំនួន១នាក់។

ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូល​ពិសេស​នេះដែរ បណ្តា​មេដឹកនាំអាស៊ាន-អូស្រ្តាលី​បាន​អញ្ជើញ​ជាអធិ​បតី​នៃពិធីបិទ​សន្និសីទ​ស្តីពី​ការប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​អំពើ​ភេរវកម្ម ដែលក្នុង​នោះមេដឹ​ក​នាំ​អាស៊ាន​-​អូស្រ្តាលី​បានឯកភាព និងចុះអនុស្សារណៈ​រវាង​អា​ស៊ាន-អូស្រ្តាលី ស្តីពីកិច្ច​សហប្រតិ​បត្តិការ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​ភេរវកម្ម។

អនុស្សារ​ណៈនេះ នឹងនាំ​មកនូវលទ្ធផល​ចំពោះ​សេចក្តី​ថ្លែងកា​រណ៍រួម សម្រាប់​កិច្ច​សហ​ប្រតិ​បត្តិការ ប្រយុទ្ធប្រឆាំងអំ​ពើភេរវកម្ម​អន្តរជាតិ ដែលបាន​ឯកភាព​គ្នាដោយ​ថ្នាក់ដឹក​នាំអាស៊ាន​-អូស្រ្តាលី កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៦។

មេដឹកនាំអាស៊ាន​ទាំងអស់​បានចា​ត់​ទុកជា កញ្ចប់​គាំទ្រ​​នូវគំនិត​ផ្តួមផ្តើ​ម ​ដែល​បាន​ស្នើ​ទ្បើង​នេះ គឺស្រប​នឹង​មូលប​ទរបស់​សន្និសីទ​អាស៊ាន-អូស្រ្តាលី ស្តីពីកា​រប្រ​យុទ្ធ​ប្រឆាំង​អំពើ​ភេរវកម្ម ដែលនឹង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅនៅថ្ងៃទី១៦-១៧ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨ ហើយ​នឹង​គាំទ្រ​ដល់​កិច្ច​ខំប្រឹង​ប្រែង​ទ្វេភាគី តំបន់ និង​ពហុភាគី ដែលមាន​ស្រាប់​ដើម្បី​លើក​កម្ពស់​កិច្ច​សហ​ប្រតិបត្តិកា​រប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​ភេរវកម្ម និងអំពើ​ហិង្សា​ជ្រុល​និយម។

អូស្រ្តាលី នឹងផ្តល់ជំនួយ​បច្ចេកទេស​ដល់ដៃគូ​អាស៊ាន ដើម្បីតា​ក់តែង និង អនុវត្តន៍​ច្បាប់​ប្រឆាំង​អំពើភេ​រវកម្ម ដែលស្រប​ជាមួយ​ស្តង់ដារ​អន្តរជាតិ និង​ឧត្តម្មា​នុវត្ត។ បង្កើត​កិច្ច​ពិភាក្សា និងវេទិកាថ្នា​ក់តំបន់​នានា​ជាមួយ​អាស៊ាន និងជាមួយដៃ​គូអនុវត្ត​ច្បាប់​អូស្ត្រាលី ក្នុង​គោល​បំណង​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង ការគំរាម​កំ​ហែង​ភេរវកម្ម​ពាក់ព័ន្ធ​និងក្រុម អាយ​ស៊ីល (ISIL-affiliated terrorists)។

ចំពោះ​មុខបណ្តា​មេដឹកនាំអា​ស៊ាន នាយករដ្ឋមន្រ្តីអូស្រ្តាលី បានធ្វើការគូស​បញ្ជាក់ដែ​រថា អូស្រ្តាលី​នឹងផ្តល់​កម្មវិធី​កសាងស​មត្ថភាព​ដល់ដៃ​គូអនុវត្ត​ច្បាប់អាស៊ាន លើ​បច្ចេកវិទ្យា​ទប់​ទល់​និង​ឧក្រិដ្ឋកម្ម ដើម្បីជួយ​ក្នុង​ការ​ស្រាវជ្រាវ និងកាត់​ផ្តាច់ស​កម្មភាព​ភេរវកម្ម។ ការ​រៀប​ចំសិក្ខា​សាលា​អាស៊ាន-អូស្ត្រាលី ស្តីពីការប្រើ​ប្រាស់​ភស្តុតាង​អេឡិច​ត្រូនិច​ក្នុង​ភេរ​វកម្ម​ និងការ​ស៊ើប​អង្កេត​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ឆ្លងដែន និងការ​ចោទ​ប្រកាន់។ ការរៀប​ចំសិក្ខាសា​លា​អាស៊ាន-អូស្រ្តាលី ស្តីពីការប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​ភេរវកម្ម និងក្រុមអ្ន​កប្រយុទ្ធប​រទេស ដើម្បី​សន្តិ​សុខ​តាម​ព្រំដែន (អន្តោប្រវេសន៍ គយ ការអនុវត្តច្បាប់ និងស៊ើបការណ៍)។

ជាមួយគ្នានេះ អូស្រ្តាលី នឹងផ្តល់​វគ្គបណ្តុះ​បណ្តាល​ដល់អ្ន​កវិភាគស៊ើ​បការណ៍​ផ្នែក​ហិរញ្ញវត្ថុ​ថ្នាក់តំ​បន់ចំ​នួន​៤វគ្គ ដល់ប្រទេស​សមាជិក​អាស៊ាន ដើម្បី​ជួយ​សម្រួល​ដល់​ការ​ធ្វើ​សមាហ​រណកម្ម​បន្ថែមទៀត ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរ​ ការស៊ើបការណ៍​ពហុភាគី និងដំណើរ​ការ​កិច្ច​សហប្រតិ​បត្តិកា​រប្រយុទ្ធ ប្រ​ឆាំង ​នឹងការផ្តល់ហិរញ្ញ​វត្ថុភេរវកម្ម។ បង្កើត​កម្មវិធី​ផ្លាស់ប្តូរអ្ន​ក​វិភាគ​ពហុភាគី​អាស៊ាន-អូស្រ្តាលី សម្រាប់អ្នក​វិភាគ​ស៊ើបការ​ណ៍ ផ្នែក​ហិរញ្ញ​វត្ថុ​។

ដើម្បីគាំទ្រ​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​ពិសេសនេះ អូស្រ្តាលីនឹង​ធ្វើជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ និងរៀ​បចំការ​ប្រកួត​សរសេ​រកម្ម​វិធីកុំព្យូទ័រ ដើម្បីធ្វើឱ្យ​ស៊ី​ជម្រៅ​កិច្ច​សហការ​រវាង​អង្គភាព​ស៊ើប​ការណ៍​ហិរញ្ញ​វត្ថុ​​ ធនាគារ អ្នកអភិវឌ្ឍ និងដៃគូដទៃទៀ​ត​ក្នុងតំបន់ ដើម្បីប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​ការផ្តល់​ហិរញ្ញវត្ថុ​ភេរវកម្ម និងពង្រឹងសន្តិសុខ​តាមប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធើណេត។ គាំទ្រការ​ពង្រីក​បណ្តាញ​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍ នៃអង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល ដើម្បីប្រឆាំង​អំពើ​ហិង្សា​ជ្រុលនិយម ដោយ​រៀប​ចំ​កិច្ច​ប្រជុំ​ស្តីពី​អង្គកា​រសង្គម​ស៊ីវិល ដើម្បីឯកភាព​លើ​យុទ្ធសាស្ត្រ និង​វិស័យ​អាទិភាព​សម្រាប់​ការ​ភ្ជាប់​ទំនាក់​ទំនង។

នៅ​ក្នុង​ពិធីនោះដែរ មេដឹកនាំ​អាស៊ាន-អូស្រ្តាលី នៃពិ​ធីចុះហ​ត្ថលេខា​លើ​អនុស្សារ​ណៈរ​វាង​អាស៊ាន-អូស្រ្តាលី ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិ​បត្តិការប្រ​យុទ្ធ​ប្រឆាំង​អំពើ​ភេរវកម្ម ដែល​ចុះ​ហត្ថលេ​ខាដោយ​រដ្ឋមន្រ្តីកា​របរទេស​អូស្រ្តាលី ជាមួយ​អគ្គលេខាធិកា​រអាស៊ាន៕