សម្ដេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងមេដឹកនាំនៃប្រទេសផ្សេងទៀតអញ្ជើញ​ចូលរួមក្នុង​ពិធីលៀង សាយភោជន៍ ដែលរៀបចំឡើងដោយក្រុមហ៊ុននីកកេ ប្រទេសជប៉ុន

40

ភ្នំពេញ ថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ -ប្រភពពីទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជាបានឱ្យដឹងថា  សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែ​ន​ នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងបណ្ដាមេដឹកនាំប្រទេសផ្សេងទៀត ដែល​បាន​ចូល​រួមក្នុងសន្និសីទអន្តរជាតិលើកទី២៥ ស្តីពីអនាគតសម្រាប់អាស៊ី បានអញ្ជើញចូលរួម​ក្នុង​ពិធី​លៀងសាយភោជន៍ ដែលមានការចូលរួមរបស់ឯកឧត្ដមនាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន អាបេ ហ្សិន​សូ​ ដែលពីធីនេះត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយក្រុមហ៊ុននីកកេ នារាត្រី ថ្ងៃទី ៣០ ខែឧសភា ឆ្នាំ  ​២​០​​១៩ នៅទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន។

ថ្លែងនៅក្នុងពិធីលៀងសាយភោជន៍ជាមហាកិត្តិយសដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតនោះ ឯកឧត្តម​នា​យ​ករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុន អាបេ ហ្សិនសូ បានមានប្រសាសន៍ថា ខណៈពេលដែលបច្ចេកវិទ្យា​សេដ្ឋ កិច្ច​បា​ន​បង្កើតគំរូអាជីវកម្មដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក យើងក៏កំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាថ្មីៗដូ​ច ជា​ការ​មិន​​យកពន្ធទ្វេដងសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនចម្រុះជាតិសាសន៍។ ឯកឧត្តមបានបញ្ជាក់ថា យើង​ត្រូវបានអំពាវនាវឱ្យស្វែង​រកវិធី​ដោះ​ស្រាយបញ្ហាបែបនេះម្តងហើយម្តងទៀត ដោយឈរលើ មូលដ្ឋាននៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ។ ទន្ទឹមនេះ យើងទាំងអស់គ្នាស្ថិតនៅក្នុងយុគ សម័យថ្មី ​ដែលទិន្នន័យដ៏ច្រើនសម្បើម​បានធ្វើ​ដំណើរ​​ទូទាំងពិភពលោកក្នុងពេលមួយ ដែល មិនខុសពីរឿងព្រំប្រទល់ជាតិនោះទេ។ ឯកឧត្ដមនាយករដ្ឋមន្រ្ដីបានបន្ដថា “ខ្ញុំគិតថា​សា​រៈសំ ខាន់​ដែលបានបំពេញដោយទិន្នន័យ ក្នុងការជំរុញសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមនាពេលអនាគត​នឹង ក្លាយជាគូប្រជែងឬលើសពីតួនាទីដែលបានចាក់នៅសតវត្សរ៍មុន ដែលបានចាប់ផ្ដើម​ជាមួ​យ​នឹងការរីករាលដាលនៃ​ម៉ាស៊ីន។ ទិន្នន័យអាចជម្នះឧបសគ្គរបស់មនុស្សយ៉ាងងាយស្រួល។ បណ្តាញណែតវើក, ទិន្នន័យ​ហើយ​បន្ទាប់មកពេលអនាគត ជាអ្នកបំលែងផលប្រយោជន៍​និង​ផល​ប៉ះពាល់របស់វា។ ផ្ទុយទៅវិញ​គួរតែមានកន្លែងសមមូលទៅនឹងបន្ទប់បិទតែមួយ​ដែលលេ​ច​​ឡើងតែមួយគត់ ដែលនាំឱ្យមានការខាតបង់យ៉ាងច្រើនដែលលាតសន្ធឹង​ដល់បណ្តា​ញទាំង​មូ​ល។” ឯកឧត្ដមនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុនបន្តទៀតថា  នៅទីនេះយើងតស៊ូមតិក្នុងការបង្កើត​លំហូរ​ទិន្ន​ន័យ​ដោយឥតគិតថ្លៃជាមួយនឹងប្រព័ន្ធជឿទុកចិត្ត។ នេះគឺជាវិធីសាស្រ្តមួយ​ដែល ព្យាយាម​ឱ្យ​មានលំហូរដោយសេរីនៃទិន្នន័យក្រោមច្បាប់ដែលយើងទាំងអស់គ្នាពឹងផ្អែក។ ជាមួយគ្នានេះដែរ សូមឱ្យយើង​រៀ​ប​ចំ​ច្បាប់ដើម្បីឱ្យអត្ថប្រយោជន៍នៃសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលរីករាល ដាលដល់មនុស្សគ្រប់គ្នា ​នៅក្នុង​បណ្តា​ប្រទេសអាស៊ីហើយមិនចាំបាច់និយាយថាគុណសម្បត្តិ  បានមកដល់មនុស្សទាំង​អស់​លើ​​​ពិភពលោក។ ដំណើរការសម្រាប់ការធ្វើនោះ គឺជាអ្វីដែល យើង​ហៅថាផ្លូវអូសាកាដែល​យើ​ងសង្ឃឹមថានឹងបើកដំណើរការនៅកិច្ចប្រជុំកំពូល G២០ អូសាកា។ រួមគ្នាជាមួយអ្នកយើង​ចង់​ចា​ប់​ផ្តើម ការផ្លាស់ប្តូរដ៏​សំខាន់នេះ ដែលនឹងបញ្ចូល​ទំព័រថ្មីនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តនៃមនុស្សជាតិ​។​ ​នោះគឺជាចំណុចទី២ វាបានទៅដោយគ្មាននិយាយ ថា ចំណុចមួយនិង​ពីរគឺមិនអាចបំបែក​ចេញ​ពី​ការកែទម្រង់ទៅអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភព លោក បានទេ។ មួយភាគបួនសតវត្សបានកន្លង​ផុត​ទៅ​ចាប់តាំងពីការចាប់ផ្តើម​ចំណុច​ទាំង​ពីរ​នេះ។ ឯកឧត្តមនាយករដ្ឋមន្រ្ដីបានលើកឡើងថា ក្នុងអំឡុងពេលនោះសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក​បាន​ផ្លា​​ស់ប្តូរ ក្នុងល្បឿនដ៏អស្ចារ្យ រួមទាំង​ឌីជីថលដូចដែលខ្ញុំបានលើកឡើង។ ទោះយ៉ាងណា​ក៏​ដោយ​អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក បាន​ខក​ខានមិនបានបន្តជា​មួយយើង។ ផលប៉ះពាល់​  អ​វិជ្ជ​មានរបស់វាកាន់តែច្បាស់ នៅពេលដែល​ពេលវេលាកន្លងទៅ។ តើយើងត្រូវធ្វើអ្វីខ្លះដើម្បី ធ្វើ​ឱ្យ​ WTO ក្លាយទៅជាអ្នកអាណាព្យាបាលម្នាក់ នៃប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មសេរីនិងយុត្តិធម៌ សូម​ឱ្យ​យើង​បង្កើតបរិយាកាសអាកាសថ្មី ចូលទៅក្នុង​អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកតាមរយៈ​ផ្លូវ​ អូ​សា​កា​តើយើងអាចធ្វើបានទេ។ ឯកឧត្ដម ក៏ទន្ទឹងរង់ចាំអ្នកគាំទ្រសំណើនេះដែលយើងអាច​និយាយបាន​ថា​សម្លាប់បក្សីពីរក្បាលដោយដុំថ្មតែមួយ។ ក្រៅពីនេះ ចំពោះសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ដ៏ធំ បំផុតដែលបានដឹកនាំសេដ្ឋកិច្ច​ពិ​ភពលោកអស់ជាច្រើនឆ្នាំមិនត្រូវបានរកឃើញនៅឯណាក្រៅ ពីតំបន់អាស៊ាន។ សេដ្ឋកិ​ច្ចដែ​ល​មានសក្ដានុពលនៃសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ានបានទទួលជោគជ័យ ក្នុងការរឹបអូសយកភាពចម្រុង​ច​ម្រើននៃសម័យបច្ចុប្បន្នដោយការត្រួសត្រាយផ្លូវ ហើយបន្ទាប់ មកដើម្បីផ្តល់បរិយាកាសមួយដែលមនុស្សនិងទំនិញហូរចូលដោយសេរីវាជាសេរីភាពដែលធ្វើឱ្យមានភាពរឹងមាំរបស់អាស៊ាន។ ឯកឧត្ដមគូសបញ្ជាក់ទៀតថា “ខ្ញុំចង់ជំរុញផ្លូវអូសាកាជា មួយនឹងជំនួយរបស់អ្នកដែល​អ្នកគិត​គូរពីភា​ព​ស្នូល​របស់ ASEAN។ នោះគឺជាអ្វីដែលខ្ញុំ ប្រាថ្នា ចង់ធ្វើ។ គ្មានអ្វីគួរឱ្យលើកទឹកចិត្តទេ​សម្រាប់​សេចក្តីប្រាថ្នារបស់មេដឹកនាំនៃប្រជាជាតិ អាស៊ី អាគ្នេយ៍ដើម្បីតម្រង់ជាមួយអណ្តូងរ៉ែក្នុងឱកាសនេះ។ មិត្តរួមការងាររបស់ខ្ញុំតើ អ្នកនិយាយ យ៉ាងមិចដែរ។ ចំណែក​ចំណុចទី៣គឺសារៈសំខាន់នៃ​ការច្នៃ​ប្រ​ឌិ​តដើម្បីឱ្យយើងដោះស្រាយ បញ្ហាបរិស្ថានសកល។ សេចក្តីណែនាំដែលត្រូវបាន​លើកឡើ​ង​​​ដោយរបាយការណ៍១.៥ ដឺក្រេ របស់ IPCC មិនមែនជាអ្វីដែលគួរត្រូវបានដឹង​តាម​រយៈបទ​បញ្ជា​នោះទេ។ ការច្នៃប្រឌិត​ដែល អាចត្រឡប់រឿងអវិជ្ជមានទៅ​ជាអ្វីដែលវិជ្ជមានគឺជាគន្លឹះ​ក្នុង​ការ​សម្រេចគោលដៅ។ ឧទាហរ ណ៍ឧស្ម័នកាបូនឌីអុកស៊ីត។ នៅរយៈប៉ុន្មានឆ្នាំចុង​ក្រោយនេះ​វា​ត្រូវបានគេគិតថាជាឧស្ម័ន អាក្រក់។ ប៉ុន្តែតើវាពិតជាអស្ចារ្យយ៉ាងណាប្រសិន​បើកាបូនឌីអុក​ស៊ីតក្លាយទៅជាធនធាន ដែលអាចប្រើបានក្នុងតម្លៃទាបបំផុត ហើយអាចផ្ទុកបានក្នុងបរិមាណ​ច្រើនបំផុត។ បច្ចេក វិទ្យាច្នៃប្រឌិតថ្មីដូចជាសិប្បនិម្មិតគឺពិតប្រាកដដើម្បីផ្លាស់ប្តូរក្តី​សុបិន្តបែប​នេះ​ទៅជាការពិត។ នៅកិច្ចប្រជុំG២០ ឯកឧត្ដមមានបំណងដើម្បីបញ្ជាក់ជាថ្មីម្តងទៀតពីសារៈសំ​ខាន់​នៃ​​ការបង្កើត​ថ្មី ហើយនៅក្នុងខែតុលា ប្រទេសជប៉ុន នឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលស្តីពីការច្នៃ​ប្រ​ឌិ​ត​បៃតង ដែល កំពុងរួមគ្នាធ្វើក្រោមអ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់និងអ្នកតំណាងផ្នែកឧស្សាហកម្ម ​និង​ហិរ​ញ្ញវត្ថុ មក ពីជុំវិញពិភពលោក។ ឯកឧត្ដមនាយករដ្ឋមន្រ្ដីសង្ឃឹមថា នឹងប្រមូលផ្តុំនូវគំនិតទាំងអស់គ្នាលើ ពិភព​លោក ​និងនាំដល់សង្គមនៃក្តីសុបិន្តរបស់យើងតាមរយៈការជំរុញដ៏អស្ចារ្យ៕

ដោយ ជឹម ណារី