គណៈប្រតិភូរដ្ឋមន្រ្តី នៃប្រទេសអាស៊ានទាំង១០ រួមជាមួយប្រទេសជាដៃគូ ដែលមានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីជាមួយអាស៊ាន រួមមាន ប្រទេសអូស្ត្រាលី ចិនឥណ្ឌា ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង និង New Zeland ប្រមាណជាង២០០នាក់ បានអញ្ជើញចូលរួម កិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីលើកទី ៧ ស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយថ្នាក់តំបន់ ក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ របស់សម្ដេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នាព្រឹកថ្ងៃទី ២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និសីទសុខាសៀមរាប។
កិច្ចប្រជុំនេះធ្វើឡើងដើម្បីបន្តការចរចា និងដោះស្រាយបញ្ហាសេសសល់នានា បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំគណកម្មការចចារពាណិជ្ជកម្មលើកទី ២៥ និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ ដែលបានធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី ១៩ ដល់ថ្ងៃទី ២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ នៅកោះបាលីប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី សំដៅឈានទៅបញ្ចប់ការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP ទាំងស្រុង នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ តាមអាណត្តិ ដែលផ្តល់ឱ្យដោយថ្នាក់ដឹកនាំ នៃប្រទេសចរចា RCEP ទាំង ១៦ នៅអំឡុងកិច្ចប្រជុំកំពូល RCEP លើកទី ២ កាលពីថ្ងៃទី ១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១៨ នៅប្រទេសសិង្ហបុរី។
សម្ដេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តីបានរំម្លឹកឡើងវិញ អំពីសាវតា នៃការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP និងបានថ្លែងអំណរគុណថ្នាក់ដឹកនាំប្រទេសចូលរួមទាំងអស់ ដែលបានប្រឹងប្រែងជំរុញកិច្ចចចារនាពេលកន្លងមក ដើម្បីឈានទៅបង្កើតតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរីដ៏ធំបំផុតនៅ ក្នុងតំបន់អាស៊ីនាពេលអនាគតដ៏ខ្លីខាងមុខ ដែលនឹងក្លាយជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏រឹងមាំមួយសម្រាប់វិបុលភាពសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។
សម្ដេចតេជោ នាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានលើកឡើងអំពីរបត់ នៃពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ និងបញ្ហាប្រឈម ដែលបង្កឡើងដោយប្រទេសមហាអំណាចធំៗ នៅលើពិភពលោក ដែលបានកំពុងអូសទាញប្រទេសសមាជិកអាស៊ាននិងប្រទេសគាំទ្ររបស់ពាណិជ្ជកម្មសេរីក្នុងទិសដៅផ្សេងៗគ្នាប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងនេះក្ដី កម្ពុជានិងសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់ នៅតែអាចបន្តធ្វើការជាមួយគ្នាដើម្បីស្វែងរកមូលដ្ឋានទិសដៅ នៃអត្ថប្រយោជន៍រួម។ សម្ដេចតេជោក៏បានគូសបញ្ជាក់អំពីកត្តាប្រែប្រួល នៃភូមិសាស្រ្តនយោបាយ និងប៉ូលសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកព្រមទាំងសារៈសំខាន់ នៃការបង្កើតតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរី RCEP ដើម្បីប្រែក្លាយសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់អាស៊ីឱ្យទៅជាប៉ូលសេដ្ឋកិច្ចស្នូល សំដៅជួយទប់ស្កាត់គោលនយោបាយគាំពារនិយម និងការរីករាលដាល នៃសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម។
កម្ពុជា និង ប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំងអស់ប្ដេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមោះមុត ក្នុងការគាំទ្រគោលនយោបាយពហុភាគី និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិហើយនៅតែបន្តចូលរួម យ៉ាងក្លៀវក្លាដើម្បីលើកកម្ពស់ប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មពហុភាគី ដែលមានភាពបើកចំហដែលជាមូលដ្ឋានក្នុងការរក្សាកំណើន និងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ និងសកលជាច្រើនទសវត្សរ៍កន្លងមកហើយ បើមិនដូច្នោះពិភពលោកនឹងមានភាពច្របូកច្របល់ អាចបណ្ដាលឱ្យមានសង្រ្គាមសេដ្ឋកិច្ចក្នុងកាលៈទេសៈណាមួយ។ ទន្ទឹមគ្នានោះដែរ សម្ដេចតេជោ នាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏បានចែករំលែកនូវអនុសាសន៍សំខាន់ៗ ដល់រដ្ឋមន្រ្តី នៃប្រទេសចរចា RCEP ទាំង ១៦ ដើម្បីបញ្ចៀសការខ្វែងគំនិតគ្នានៅក្នុងវិស័យមួយចំនួនសំដៅពន្លឿនការបង្កើតតំបន់ពាណិជ្ជកម្មសេរី RCEP ដ៏ពេញលេញមួយទៅតាមចង់បានរបស់ប្រទេសចូលរួមមានដូចជា៖ ១-ប្រទេសសមាជិក នៃភាគីចរចា ទាំង អស់ នៃកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតំបន់ត្រូវចាត់ទុកការចរចានេះគឺជាដំណើរការឈ្នះឈ្នះ ដែលគ្រប់ភាគីអាចទទួលយកបានទាំងអស់គ្នា ហើយដែលលទ្ធផល នៃការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងផ្ដល់ផលប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនដល់គ្រប់ភាគី ទោះក្នុងកម្រិតខុសគ្នាយ៉ាងណាក៏ដោយ។ ២- ប្រទេសសមាជិកនៃភាគីចរចាទាំងអស់ទោះបីជាមានរបៀបវារៈ សេដ្ឋកិច្ចផ្សេងៗគ្នាត្រូវតែនាំគ្នាពិនិត្យកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP នេះ ដោយស្មារតីទទួលខុសត្រូវទៅលើទិដ្ឋភាពជារួម ដែលមានសក្ដានុពល និងអត្ថប្រយោជន៍ដើម្បីឱ្យដំណើរការ នៃការចរចាហើយប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន ហើយជំនះបាននូវឧបសគ្គ ដែលនៅសេសសល់ដើម្បីបញ្ចប់កិច្ចចរចាឱ្យបានទាន់ពេលវេលា ដែលបានកំណត់ប្រកបដោយតម្លាភាព។ ៣- ខ្ញុំសូមអំពាវ នាវ ប្រទេសមកសមាជិកចូលរួមចរចាកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP ទាំងអស់ ត្រូវមានឆន្ទៈនយោបាយហើយសូមផ្ដល់ការណែនាំដល់សមាជិក នៃគណៈកម្មាធិការចរចាពាណិជ្ជកម្មនេះ ប្រកបដោយភាពទន់ភ្លន់ការយោគយល់គ្នា និងការផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមក ស្របតាមគោលការណ៍ណែនាំ ដែលបានឯកភាពគ្នាកាលពីឆ្នាំ ២០១២ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ២១ នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ ជាពិសេសទៀតចំពោះបណ្ដាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន ដែលជាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍មានស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចល្អប្រសើរត្រូវមានឆន្ទៈក្នុងការប្រព្រឹត្តកម្មពិសេស និងការបើកច្រកទីផ្សារដល់ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍តិចតួច ដែលមានទំហំសេដ្ឋកិច្ចនៅតូចដើម្បីជំរុញការលើកទឹកចិត្តប្រទេសទាំងនោះឱ្យចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងចលនាពាណិជ្ជកម្មសេរីពហុភាគី ប្រកបដោយតម្លាភាព។
សម្ដេចតេជោ នាយករដ្ឋមន្ត្រីសង្ឃឹមថា ប្រទេសសមាជិកចរចាទាំងអស់ និងមានឆន្ទៈនយោបាយរួមគ្នាដើម្បីបញ្ចប់ជាស្ថាពរនូវកិច្ចព្រមព្រៀងអាទិត្យនេះក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ ដែលប្រទេសថៃ នឹងត្រូវធ្វើជាប្រធានអាស៊ាននិងស្របតាមការប្ដេជ្ញាចិត្តរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានលើកទី ២ កាលពីថ្ងៃទី ១៤ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ២០១៤ នៅប្រទេសសិង្ហបុរី ដើម្បីអាចឈានទៅរកការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីផ្សេងៗទៀតក្នុងតំបន់៕
ដោយ ជឹម ណារី
