សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន អញ្ជើញបើកអន្តរកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីលើកទី ៧ ស្ដីពីកិច្ចព្រមព្រៀងភាព ជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយតំបន់ (7th RCEP ISSP MM)

125

គណៈប្រតិភូរដ្ឋមន្រ្តី នៃប្រទេស​អាស៊ាន​ទាំង​១០ រួមជាមួយ​ប្រទេស​ជាដៃគូ​ ដែលមាន​កិ​ច្ច​​​ព្រម​ព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម​សេរីជា​មួយអាស៊ាន រួមមាន ប្រទេសអូស្ត្រាលី ចិនឥណ្ឌា ជប៉ុន កូរ៉េ​ខាង​ត្បូង និង Ne​w Zeland  ប្រមាណ​ជាង២០០នាក់ បានអញ្ជើញ​ចូលរួម កិច្ចប្រជុំថ្នាក់​​រដ្ឋមន្រ្តី​លើក​​ទី ៧ ស្តីពីកិច្ច​ព្រម​ព្រៀងភាព​ជា​ដៃគូ​​សេ​​ដ្ឋកិច្ច​គ្រប់ជ្រុង​ជ្រោយ​ថ្នាក់តំបន់ ​​ក្រោ​​​មអធិបតីភាព​​ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ របស់​សម្ដេ​ច​​អគ្គ​មហា​​សេនា​បតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋ​មន្រ្តី​ នៃ​ព្រះ​រាជាណាចក្រកម្ពុជា នាព្រឹកថ្ងៃទី ២ ខែ​មីនា ឆ្នាំ២០១៩ នៅមជ្ឈមណ្ឌល​សន្និសីទ​​សុខា​សៀ​មរាប។

កិច្ចប្រជុំនេះ​ធ្វើឡើង​ដើម្បី​បន្តការ​ចរចា និងដោះស្រាយបញ្ហា​សេស​សល់នានា បន្ទាប់​​ពី​កិច្ច​​ប្រជុំ​គណ​កម្មការ​ចចារ​ពាណិជ្ជកម្ម​លើកទី ២៥ និងកិច្ចប្រជុំ​ពាក់ព័ន្ធ ដែល​បានធ្វើ​ឡើង​​កា​ល​​​​ពីថ្ងៃទី ១៩ ដល់ថ្ងៃទី ២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ នៅកោះបាលីប្រ​ទេស​ឥណ្ឌូ​នេស៊ី សំដៅ​ឈាន​​ទៅបញ្ចប់​ការចរចា​កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP ទាំងស្រុង នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ តាមអាណត្តិ​ ដែ​ល​​​ផ្តល់​ឱ្យដោយ​ថ្នាក់ដឹកនាំ នៃប្រទេសចរចា RCEP ទាំង ១៦ នៅ​អំឡុង​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​ ​RCEP ​លើ​​កទី ២ កាលពីថ្ងៃទី ១៤ ខែវិច្ឆិកា​ ឆ្នាំ ២០១៨ នៅប្រទេស​សិង្ហបុរី។

សម្ដេច​​តេ​ជោ​​នា​យ​ក​​រដ្ឋ​ម​ន្រ្តី​​បានរំម្លឹកឡើងវិញ អំពីសាវតា នៃការចរចា​កិច្ចព្រម​ព្រៀង RCEP ​និងបានថ្លែងអំណរ​​គុណ​ថ្នា​ក់ដឹកនាំ​ប្រទេស​ចូលរួមទាំងអស់ ដែលបានប្រឹងប្រែង​ជំរុញកិច្ច​ចចារ​នា​ពេល​កន្លងមក​ ដើម្បី​ឈាន​ទៅ​បង្កើត​តំបន់​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរីដ៏ធំ​បំផុតនៅ ក្នុងតំបន់អាស៊ីនា​ពេល​អនាគត​ដ៏ខ្លីខាងមុខ ដែល​នឹងក្លាយ​ជាមូល​ដ្ឋានគ្រឹះ​ដ៏រឹងមាំមួយ​សម្រាប់វិបុលភាព​សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។

សម្ដេច​តេ​​ជោ នាយករដ្ឋមន្ត្រី ក៏បានលើកឡើង​អំពីរបត់ នៃពាណិជ្ជកម្ម​អន្តរជាតិ និងបញ្ហា​ប្រឈម ដែល​បង្កឡើង​ដោយ​ប្រទេស​មហាអំណាចធំៗ នៅលើពិភពលោក ដែលបានកំពុងអូស​ទាញ​ប្រទេ​ស​​​សមាជិក​អាស៊ាន​និងប្រទេស​គាំទ្ររបស់​ពាណិជ្ជកម្ម​​សេរីក្នុងទិសដៅ​ផ្សេងៗគ្នា​​ប៉ុន្តែទោះជា​​យ៉ា​ង​​នេះក្ដី កម្ពុជា​និង​សមាជិកអាស៊ាន​ទាំងអស់ នៅតែអាច​បន្តធ្វើការ​ជាមួយគ្នា​​ដើម្បី​​ស្វែ​ង​​រក​មូល​ដ្ឋានទិសដៅ នៃអត្ថប្រយោជន៍រួម។ សម្ដេច​តេជោ​ក៏បាន​គូស​បញ្ជាក់​អំពីកត្តា​ប្រែ​ប្រួល​ នៃ​ភូមិ​​សាស្រ្ត​នយោបាយ និងប៉ូល​សេដ្ឋកិច្ច​ពិភព​លោកព្រមទាំង​សារៈ​សំខាន់ នៃការបង្កើត​​តំបន់​​ពា​ណិ​​ជ្ជកម្មសេរី RCEP ដើម្បីប្រែក្លាយ​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ីឱ្យទៅជា​ប៉ូល​សេដ្ឋកិច្ចស្នូល សំដៅជួយទប់ស្កាត់​គោលនយោបាយ​គាំពារ​និយម និងការរីក​រាលដាល នៃសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម។

កម្ពុជា និង ប្រទេសសមាជិក​អាស៊ាន​ទាំង​អស់​ប្ដេជ្ញាចិត្ត​យ៉ាង​មោះមុត ​ក្នុងការគាំទ្រ​គោល​ន​យោ​បាយ​ពហុភាគី​ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​អន្តរជាតិ​ហើយ​នៅតែ​បន្តចូលរួម ​យ៉ាង​ក្លៀវក្លា​​ដើ​ម្បី​​លើក​កម្ពស់​ប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្ម​ពហុភាគី ដែលមានភាព​បើកចំហ​ដែលជាមូល​ដ្ឋានក្នុង​ការ​​រក្សា​កំ​ណើន និងការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ចក្នុង​តំបន់ និងសកល​​ជាច្រើនទសវត្សរ៍កន្លង​មក​ហើយ ​បើ​មិនដូច្នោះ​ពិភពលោកនឹងមានភាព​ច្របូកច្របល់ អាចបណ្ដាលឱ្យមានសង្រ្គាម​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​កា​​លៈទេសៈណាមួយ។ ទន្ទឹមគ្នានោះដែរ សម្ដេចតេជោ នាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏​​បាន​ចែក​រំលែក​នូវ​អ​នុ​សា​ស​ន៍សំខាន់ៗ ដល់រដ្ឋមន្រ្តី នៃប្រទេសចរចា RCEP ទាំង ១៦ ដើម្បីបញ្ចៀស​​ការខ្វែង​​គំនិត​គ្នា​​នៅ​ក្នុងវិស័យ​មួយចំនួនសំដៅ​ពន្លឿនការ​បង្កើតតំបន់​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី ​RCEP ដ៏ពេញ​​លេញ​​មួ​យ​​ទៅ​តាមចង់​បាន​​របស់​ប្រទេស​ចូលរួម​មានដូចជា៖  ១-ប្រទេសសមាជិក នៃភាគីចរចា ទាំង អ​​ស់ នៃកិច្ច​ព្រមព្រៀង​ភាពជា​ដៃគូ​សេដ្ឋកិច្ចគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ​​តំបន់ត្រូវចាត់​ទុកការ​ចរចា​​នេះ​គឺ​ជា​​​ដំណើរ​ការឈ្នះឈ្នះ ដែលគ្រប់ភាគីអាច​ទទួល​យក​បាន​ទាំងអស់គ្នា ហើយដែល​លទ្ធផល ​នៃ​ការចរចាកិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងផ្ដល់​ផលប្រយោជន៍​យ៉ាងច្រើន​ដល់គ្រប់​ភាគី ទោះក្នុងក​ម្រិ​ត​​​ខុសគ្នា​យ៉ាងណា​ក៏ដោយ។ ២- ប្រទេសសមាជិកនៃភាគីចរចាទាំ​ងអស់ទោះបី​ជាមាន​របៀ​ប​វារៈ សេដ្ឋកិច្ចផ្សេង​ៗគ្នាត្រូវ​តែនាំគ្នា​ពិនិត្យ​កិច្ចព្រមព្រៀង RCEP នេះ ដោយស្មារតីទទួល​​ខុស​ត្រូវ​​ទៅលើទិដ្ឋភាព​ជារួម ដែលមាន​សក្ដានុពល ​និងអត្ថ​ប្រយោជន៍ដើម្បី​ឱ្យ​ដំណើរការ នៃ​ការ​ចរ​ចា​​ហើយ​ប្រព្រឹត្តទៅ​ដោយរលូន ហើយជំនះ​បាននូវ​ឧបសគ្គ ដែលនៅសេសសល់​​ដើម្បីបញ្ចប់​កិច្ច​ចរចាឱ្យបាន​ទាន់ពេលវេលា ដែលបានកំណត់ប្រកប​ដោយតម្លាភាព។ ៣- ខ្ញុំសូមអំពាវ នា​វ​ ប្រទេស​មកសមាជិកចូល​រួមចរចាកិច្ចព្រមព្រៀង RCEP ទាំងអស់ ត្រូវមាន​ឆន្ទៈ​នយោបាយ​​ហើយសូមផ្ដល់កា​រណែ​នាំដល់សមា​ជិក នៃគណៈកម្មាធិការ​ចរចា​ពាណិជ្ជកម្មនេះ ប្រកប​ដោ​យ​​​​ភាពទន់ភ្លន់​ការ​យោគយល់​គ្នា និងការផ្ដល់ផលប្រ​យោជន៍​ឲ្យគ្នាទៅវិញ​ទៅមក ស្របតាម​គោ​​លការណ៍ណែ​នាំ ដែល​បាន​ឯកភាពគ្នា​កាលពីឆ្នាំ ២០១២ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​លើ​​កទី ២១ នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ ជាពិសេស​ទៀតចំពោះ​បណ្ដា​ប្រទេស​សមាជិ​ក​អាស៊ាន ​ដែ​ល​ជាប្រទេស​អភិវឌ្ឍន៍​មានស្ថាន​ភាពសេដ្ឋកិច្ចល្អ​ប្រសើរ​​ត្រូវមានឆន្ទៈក្នុងការប្រព្រឹត្ត​កម្ម​ពិ​សេស​ និងការបើកច្រក​ទីផ្សារ​ដល់ប្រទេស​អភិវឌ្ឍន៍តិចតួច​ ដែលមាន​ទំហំ​សេដ្ឋកិច្ចនៅ​តូច​ដើ​ម្បី​​ជំរុញការ​លើកទឹកចិត្ត​ប្រទេស​ទាំងនោះឱ្យចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុង​ចលនាពាណិ​ជ្ជកម្ម​សេរី​ព​ហុ​​ភាគី ប្រកបដោយតម្លាភាព។

សម្ដេចតេជោ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​សង្ឃឹមថា ប្រទេស​សមាជិក​​ចរ​ចា​​ទាំងអស់ និងមានឆន្ទៈ​នយោបាយ​រួមគ្នាដើម្បី​បញ្ចប់ជាស្ថាពរ​​នូវកិច្ចព្រម​ព្រៀង​អាទិត្យ​នេះ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១៩ ដែលប្រទេសថៃ នឹងត្រូវធ្វើជា​ប្រធាន​អាស៊ាន​និងស្របតាមការ​​ប្ដេជ្ញា​ចិត្ត​រប​ស់​​ថ្នា​ក់ដឹកនាំ​នៅក្នុងកិច្ច​ប្រជុំកំពូល​អាស៊ានលើកទី ២ កាលពីថ្ងៃទី ១៤ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ២០១៤ នៅ​ប្រទេសសិង្ហបុរី ដើម្បីអាចឈានទៅ​រកការចរចាកិច្ច​ព្រមព្រៀង​ពាណិជ្ជកម្ម​​សេរីផ្សេងៗ​​ទៀត​ក្នុ​ង​​​តំបន់៕

ដោយ ជឹម ណារី