សម្រង់សង្កថា សម្តេច​តេជោ ហ៊ុន សែន ថ្លែងក្នុង​ពិធី​បិទ​សន្និបាត​បូក​សរុប​លទ្ធ​ផល​ការងារឆ្នាំ ២០១៦ និង​លើក​ទិស​ដៅ​ការងារ​ឆ្នាំ ២០១៧ របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ

171
CNV: 24 ខែ​កុម្ភៈ, 2017
ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំមានសេចក្តីរីករាយដោយបានមកចូលរួមនៅក្នុងពិធីបិទសន្និបាតបូកសរុបការងារឆ្នាំ ២០១៦ និង​លើក​ទិសដៅការងារឆ្នាំ ២០១៧ របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃនាឱកាសនេះ។
ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះ ខ្ញុំសូមសំដែងនូវការកោតសរសើរ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងមហាផ្ទៃ អាជ្ញា​ធរ រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ មន្ត្រីរាជការស៊ីវិល កងកម្លាំងនគរបាលជាតិ ក្រសួង ស្ថាប័ន និងដៃគូ​ពាក់​ព័ន្ធ​ទាំង​អស់ដែលបានខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នាសម្រេចបាននូវសមិទ្ធផលនានាជាច្រើន ជូនប្រទេសជាតិ និងប្រជា​ជន ពិសេសការថែរក្សាបាននូវសន្តិភាព ស្ថិរភាពនយោបាយ សន្តិសុខ និងសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ព្រម​ទាំង​​ការចូលរួមអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ច ទោះបីជាស្ថានភាពក្នុងតំបន់ និងពិភពលោកបាន និងកំពុងជួប​ប្រ​ទះ​នូវ​បញ្ហាប្រឈមជាច្រើន និងក្នុងផ្ទៃក្នុងជាតិ មានក្រុមជ្រុលនិយមមួយចំនួនបានខិតខំរិះរកគ្រប់វិធី​ប៉ុនប៉ងបង្ក​ឱ្យ​មានចលាចលវឹកវរក្នុងសង្គម និងការឃោសនាបំប៉ោងសភាពការណ៍ បំភ័ន្តសាធារណមតិជាតិ និងអន្តរ​ជាតិ​ថា កម្ពុជាកំពុងមានអស្ថិរភាពនយោបាយយ៉ាងណាក្តី ប៉ុន្តែពួកគេមិនឤចសម្រេចបាននូវឧបាយកល​នេះ​ឡើយ។
ជារួម កម្ពុជាកំពុងទទួលបាននូវការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សលើគ្រប់វិស័យ ដែលការណ៍នេះបានធ្វើឱ្យកម្ពុជា​យើងកំពុងដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មទាំងក្នុងតំបន់ និងលើឆាកអន្តរជាតិ។ ជាក់ស្តែង ក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ កំណើន​សេដ្ឋ​កិច្ចកម្ពុជាសម្រេចបានក្នុងរង្វង់ ៧,១% ហើយផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបគិតជាមធ្យមសម្រាប់មនុស្ស​ម្នាក់​ៗ កើនពី ៧៦០ ដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ ២០០៨ ដល់ ប្រមាណជាង ១៣០០ ដុល្លារឤមេរិក ក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ ដោយ​បានផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាព និងឋានៈកម្ពុជា ពីប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសក្រីក្រ មកជាប្រទេសដែលមានចំ​ណូល​មធ្យម​កម្រិតទាប។
លើមូលដ្ឋាននៃការរីកចម្រើននេះ បានបង្កលទ្ធភាពដល់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការដំឡើងបៀវត្សជូនមន្រ្តីរាជការ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និវត្តជន ក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ មេភូមិ និងជំនួយការមេភូមិ ពីមួយឆ្នាំទៅ​មួយ​ឆ្នាំ ការកាត់បន្ថយតម្លៃប្រើប្រាស់អគ្គិសនីជូនប្រជាជន ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវ័ន្ត ការបង្កើតធន​ធាន ដើម្បីវិនិយោគលើវិស័យអាទិភាពនានា ការបង្កើនធនធានហិរញ្ញវត្ថុដល់រដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ពិសេស ឃុំ សង្កាត់ ដើម្បីលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍនៅមូលដ្ឋាន ការផ្តល់ជូនប្រជាជនដោយឥតគិតថ្លៃនូវសេវាចុះ​បញ្ជីកំ​ណើត ចុះបញ្ជីអាពាហ៍ពិពាហ៍ លិខិតមរណភាព សៀវភៅគ្រួសារ សៀវភៅស្នាក់នៅ និងអត្តសញ្ញាណ​ប័ណ្ណ​សញ្ជាតិ​ខ្មែរ។ល។
ទន្ទឹមនេះ ការងារពាក់ព័ន្ធសន្តិសុខ សុវត្ថិភាពសណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈក្នុងសង្គមទាំងមូលក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ កន្លងទៅនេះ ទោះបីជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌមានការកើនឡើងបន្តិច ដោយសារការកើនឡើង នៃបទ​ល្មើស​មជ្ឈឹម ប៉ុ​ន្តែបទឧក្រិដ្ឋបានថយចុះ ៥% ហើយលទ្ធផល នៃការបង្ក្រាបទទួលបានអត្រាកម្រិតខ្ពស់ ៨២% នៃ​​បទ​ល្មើសសរុបទូទាំងប្រទេស ដែលបង្ហាញពីសមត្ថភាពរបស់កម្លាំងអនុវត្តច្បាប់កាន់តែត្រូវបានលើកកម្ពស់។
ជាមួយនេះ សភាពការណ៍នៅតាមតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា ជាមួយប្រទេសជិតខាងមានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ ហើយ​កង​កម្លាំងនគរបាលជាតិបានសហការជាមួយកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ខិតខំប្រឹងប្រែងរក្សាការពារបូរណភាព​ទឹកដី អធិបតេយ្យជាតិ ការគ្រប់គ្រង ការចេញចូលឆ្លងកាត់ព្រំដែន ការរក្សាសន្តិសុខសណ្តាប់ធ្នាប់នៅតាមតំ​បន់​ព្រំដែន និងការប្រឹងប្រែងអភិវឌ្ឍនៅតាមតំបន់ព្រំដែន ដើម្បីបន្តពង្រឹងព្រំដែនកម្ពុជាជាមួយប្រទេសជិតខាង​ជា​តំបន់ព្រំដែនសន្តិភាព សហប្រតិបត្តិការ និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។
ថ្មីៗនេះ យើងបានដាក់ចេញនូវយុទ្ធនាការបង្ការ ទប់ស្កាត់ បង្ក្រាបបទល្មើសសំខាន់ៗ ដែលបាន និងកំពុង​អនុវត្ត​ព្រមៗគ្នានៅទូទាំងប្រទេស រួមមានការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ ល្បែងស៊ីសងខុសច្បាប់ បទ​ល្មើសព្រៃឈើ និងធនធានធម្មជាតិ អំពើប្លន់ប្រដាប់ឤវុធ បទល្មើសនេសាទ និងការរឹតបន្តឹង​ការ​​អនុវត្ត​ច្បាប់​ស្តីពីចរាចរណ៍ផ្លូវគោក ដោយមានការគាំទ្រ ការចូលរួមពីប្រជាជន អ្នកពាក់ព័ន្ធនានា សម្រេចបានលទ្ធ​ផលគួរ​ឲ្យកោតសរសើរ។ ក្នុងនាមរាជរដ្ឋាភិបាល ខ្ញុំសូមវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះថ្នាក់ដឹកនាំ និងមន្រ្តីរាជការគ្រប់​លំដាប់​ថ្នាក់ ទាំងនគរបាលជាតិ និងរដ្ឋបាលស៊ីវិលនៃក្រសួងមហាផ្ទៃ អាជ្ញាធររដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដែល​ជាក់​ស្តែងចាប់ពីការបើកយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់ មកទល់ថ្ងៃទី ១៦ ខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១៧ នេះ កងកម្លាំងមានសមត្ថកិច្ចបានបង្ក្រាបជាង ១.៦៦០ ករណី ដកហូតគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់​បាន​ជាង ១៤ គីឡូក្រាម សរុបគិតរួមទាំងប្រតិបត្តិការក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ មានគ្រឿងញៀនប្រមាណជាង ១៩៤ គីឡូ​ក្រាម ត្រូវបានដកហូត និងមានជនល្មើសប្រមាណជាង ១៣.៩០០ នាក់ ត្រូវបានឃាត់ខ្លួន។ហាផ្ទៃ អាជ្ញាធររដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដែលជាក់ស្តែងចាប់ពីការបើកយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀនខុសច្បាប់មក
ដោយឡែក ការអនុវត្តកម្មវិធីកែទម្រង់វិមជ្ឈការ និងវិសហមជ្ឈការ ក្រសួងមហាផ្ទៃបានសហការជាមួយក្រសួង ស្ថាប័ននានា ក្រោមការសម្របសម្រួលរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិ សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​ថ្នាក់​ក្រោមជាតិ (គ·ជ·អ·ប) បានខិតខំជំរុញកិច្ចដំណើរការកែទម្រង់នេះ ឱ្យឈានចូលក្នុងដំណាក់កាលដ៏​ស៊ី​ជម្រៅនោះគឺ ការផ្ទេរមុខងារ និងធនធាន ទៅឱ្យរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ។ តាមរយៈនេះ តម្រូវឱ្យក្រសួង ស្ថាប័ន​នីមួយៗ ត្រូវធ្វើការផ្ទេរមុខងារ និងធនធានយ៉ាងហោចឱ្យបានមួយទៅឱ្យរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ។ ជា​លទ្ធផល រហូតមកទល់ពេលនេះមាន ក្រសួង ស្ថាប័ន ចំនួន ១៤ បាន និងកំពុងដំណើរការផ្ទេរមុខងារ និង​ធនធាន និងបានធ្វើសំណើផ្ទេរមុខងារ និងធនធាន ជាបន្តបន្ទាប់ទៅឱ្យរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ដើម្បីឆ្លើយតប​តម្រូវការរបស់ប្រជាជនតាមមូលដ្ឋាននីមួយៗ។
ជារួម ដើម្បីបង្កបរិយាកាសអំណោយផលឈានឆ្ពោះទៅ សម្រេចបាននូវគោលបំណង និងគោលដៅនៃកម្មវិធី​កែ​ទម្រង់​ដ៏ស៊ីជម្រៅរបស់កម្ពុជា និងដើម្បីបង្កបរិយាកាសល្អប្រសើរ ដល់ការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ឤណត្តិទី ៤ នាថ្ងៃទី ៤ ខែ មិថុនា ខាងមុខនេះ ឱ្យប្រព្រឹត្តទៅប្រកបដោយលក្ខណៈសេរី ត្រឹមត្រូវ យុត្តិធម៌ និងមានសុវត្ថិភាព ក៏ដូចជាផ្តល់ភាពអនុគ្រោះសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិលើគ្រប់វិស័យ យើងត្រូវ​បន្ត​ប្តេជ្ញាចិត្តខិតខំរួមគ្នាសម្រេចឱ្យបាននូវទិសដៅជាយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់ៗចំនួន ៣ ក្នុងនោះមាន៖
ទីមួយ បន្តថែរក្សាឱ្យបានដាច់ខាតនូវសន្តិភាព ស្ថិរភាព នយោបាយ សន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់សាធារណៈ សំដៅបង្កលក្ខណសម្បត្តិអនុគ្រោះដល់ការរីកចម្រើនរឹងមាំបន្ថែមទៀត នូវលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសេរីពហុបក្ស និងការបន្តអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចលើគ្រប់វិស័យ។
ទីពីរ បន្តជំរុញការអនុវត្តឱ្យបានកាន់តែខ្លាំងក្លា និងកាន់តែសកម្មថែមទៀតនូវកម្មវិធីកែទម្រង់នានា ក្នុងនោះ រួមទាំងការកែទម្រង់វិមជ្ឈការ និងវិសហមជ្ឈការ សំដៅពង្រឹងសមត្ថភាព ស្ថាប័ន សមត្ថភាពមន្ត្រីរាជការ ដើម្បី​ប្រសិទ្ធភាពការងារ និងបង្កើតកាលានុវត្តភាពថ្មីៗបន្ថែមទៀត សម្រាប់ជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។
ទីបី ខិតខំប្រមូលផ្តុំបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការផ្តល់សេវាសាធារណៈ ការផ្តល់ផលប្រយោជន៍នានាពីការអភិវឌ្ឍ ការ​ផ្តល់កិច្ចគាំពារសង្គមប្រកបដោយសមធម៌ និងការខិតខំដោះស្រាយសំណូមពរចាំបាច់នានា​របស់​ប្រជា​ជន​សំដៅលើកកម្ពស់ការចូលរួមរបស់ប្រជាជនលើកិច្ចការគ្រប់វិស័យក្នុងសង្គម។
ផ្អែកលើទិសដៅជាយុទ្ធសាស្ត្រទាំងបីខាងលើនេះ និងទិសដៅការងារឆ្នាំ ២០១៧ របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ ខ្ញុំសូម​គូស​បញ្ជាក់នូវការងារសំខាន់ៗមួយចំនួន ដែលត្រូវបន្តយកចិត្តទុកដាក់អនុវត្ត ដូចខាងក្រោម៖
ទី ១ ត្រូវបន្តបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់ និងលើកកម្ពស់ការថែរក្សាសន្តិសុខជាតិ និងសុវត្ថិភាពក្នុងសង្គមទាំង​មូល ដោយត្រូវខិតខំបង្ការ ទប់ស្កាត់នូវសកម្មភាពភេរវកម្ម និងវិច្ឆេទកម្មនានា ដែលមានអង្គការចាត់តាំង​តាម​គ្រប់រូបភាព។ ត្រូវពង្រឹងគ្រប់វិធានការ ដើម្បីបង្ការ ទប់ស្កាត់នូវគ្រប់សកម្មភាពឧបាយកលនានា ដែលប៉ុនប៉ង​បង្ក​ឲ្យមានអំពើហិង្សា ភាពចលាចល ភាពវឹកវរក្នុងសង្គម និងបន្តទប់ស្កាត់ការប៉ុនប៉ងប្រើប្រាស់ទឹកដីកម្ពុជា ដើម្បីប្រឆាំងប្រទេសណាមួយ ហើយត្រូវរួមការពារឲ្យបានដាច់ខាតនូវបូរណភាពទឹកដី និងអធិបតេយ្យជាតិ ដោយ​ខិតខំបន្តថែរក្សា ពង្រឹងទំនាក់ទំនងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អជាមួយប្រទេសជិតខាង សំដៅកសាងតំបន់​ព្រំ​ដែន​កម្ពុជាជាមួយប្រទេសជិតខាង ជាព្រំដែនសុខសន្តិភាព មិត្តភាព សហប្រតិបត្តិការ និងការអភិវឌ្ឍ​ប្រ​កប​ដោយចីរភាព។
(ចាប់ផ្ដើមសេចក្ដីអធិប្បាយ)
អភិវឌ្ឍប្រទេសមួយបាន ត្រូវរក្សាបាននូវស្ថិរភាពនយោបាយ និងស្ថិរភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច
ចំណុចនេះ ខ្ញុំនៅតែបន្តការរំលឹកថា ដើម្បីការអភិវឌ្ឍប្រទេសមួយបាន បញ្ហាធំជាងគេដែលត្រូវតែយកមកដាក់​នៅ​គ្រប់ពេលវេលា នៃការអភិវឌ្ឍនោះ គឺម្ខាងរក្សានូវស្ថិរភាពនយោបាយ និងម្ខាងទៀតត្រូវរក្សានូវស្ថិរភាពម៉ាក្រូ​សេដ្ឋកិច្ច។ ចំណុចពីរនេះ ជាចំណងទាក់ទងវិចារវិទ្យាមិនអាចខ្វះគ្នាបានទេ។ យើងមិនផ្ដល់ឱកាសអោយអ្នក​ណាមួយបំផ្លាញសុខសន្ដិភាពដោយយើងធ្វើមិនដឹងមិនឮទេ។ យើងត្រូវតែឆ្លើយតបហ្មត់ចត់ ទោះបីដោយ​សកម្ម​​ភាព​បែបណាក៏ដោយ ត្រូវតែធ្វើសកម្មភាពដើម្បីធានានូវសុវត្ថិភាពនៅក្នុងប្រទេសរបស់យើង មិន​អនុ​ញ្ញាត​អោយ​ពួកភេរវកម្មធ្វើសកម្មភាពលើទឹកដីរបស់យើង ដែលជាការបំផ្លិចបំផ្លាញនាំទៅដល់ការភ័យខ្លាច និងការបំផ្លិចបំផ្លាញឈានទៅបំផ្លាញ ជាពិសេសក្នុងហ្នឹងរាប់ទាំងវិស័យទេសចរណ៍។
អ្នកនៅក្នុងប្រទេសក៏​ត្រូវតែយល់ថា អ្នកឯងត្រូវគោរពច្បាប់របស់ប្រទេស ត្រូវតែចូលរួមការពារនូវសុខសន្ដិភាព​របស់​ប្រទេស ហើយ​យើងមិនបណ្ដោយអោយអ្នកណាមួយ ទោះបីអ្នកឯងជ្រកក្រោមលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ឬ​សិទ្ធិមនុស្ស ឬបក្ស​នយោបាយណាក៏ដោយ ក្រោមហេតុផលនោះដើម្បីបំផ្លាញសន្ដិសុខជាតិរបស់​យើងនោះ​ទេ។ ជាមួយគ្នានោះ​ដែរ នេះក៏ជាមូលដ្ឋាន ម្ខាងគឺរក្សានូវសន្ដិភាព ស្ថិរភាពនយោបាយ និងម្ខាងទៀតគឺស្ថិរ​ភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ដែលធ្វើម៉េចជំរុញកំណើននេះ អោយស្ថិតស្ថេរ ៧% នៃគោលដៅនៃកំណើន(សេដ្ឋកិច្ច) បូក​ជា​មួយនឹងការកែទម្រង់ផ្សេងៗទៀត ក្នុងនោះមានការកែទម្រង់ហិរញ្ញវត្ថុសាធារណៈ និងរដ្ឋបាលសាធារ​ណៈ ដែលពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ការទាមទារកាន់តែច្រើនទៅៗ នូវចំនួនការចំណាយលើបន្ទុកបុគ្គលិក ក្នុង​ហ្នឹង ការចំណាយលើបន្ទុកបុគ្គលិកនេះ ទាមទារអោយយើងត្រូវខិតខំរក្សាតម្លៃអត្រាប្ដូរប្រាក់ និងខិតខំរក្សាកម្រិត​អតិ​ផរណា​អោយវានៅថេរក្រោម ៥%។
នេះជាចំណុចដែលយើងចង់បាន។ បើសិនយើងរក្សាស្ថិរភាព​ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចមិនបានទេ ច្បាស់​ណាស់​ថា គឺ​កា​រ​ដំឡើងបៀវត្សគ្មានន័យអីទាំងអស់។ ដូច្នេះ ត្រូវតែបង្កើនបៀវត្ស ហើយរក្សាកម្លាំងទិញ នៃប្រាក់បៀវត្សដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើនជូនមន្រ្តីរាជការ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ក៏ដូច​ជាកម្មករ កម្មការិនីរបស់យើង មកដល់ពេលនេះ គេកំ​ពុង​តែអនុវត្តនូវបៀវត្សអប្បបរមា ១៥៣ ដុល្លារសហរដ្ឋ​​អាមេរិក បូកបន្ថែមដោយអត្ថប្រយោជន៍ដទៃទៀត មិន​តិច​ជាង ១៧០-១៨០ ដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិកនោះទេ។ នេះ​ជាចំណុចដែលខ្ញុំសុំរំលឹកថា យើងទាំងអស់គ្នាត្រូវ​ធ្វើ​កិច្ច​ការងារនេះដោយពេញលេញ។
(បញ្ចប់សេចក្ដីអធិប្បាយ)
ទី ២ ត្រូវបន្តលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបតិ្តការរួមគ្នាជាប់ជាប្រចាំ និងព្រមៗគ្នានៅទូទាំងប្រទេស នូវយុទ្ធនាការ​បង្ការ ទប់ស្កាត់ បង្រ្កាបបទល្មើសនានា ឲ្យបានកាន់តែសកម្មផុលផុស និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ថែមទៀត។ ជាមួយនេះ ត្រូវបន្តអនុវត្តយុទ្ធនាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងគ្រឿងញៀននេះ ឲ្យបានកាន់តែខ្លាំងក្លា និងត្រូវលើកកម្ពស់​ការ​អប់រំ ផ្សព្វផ្សាយ ជំរុញឲ្យមានការចូលរួមពីប្រជាជន វិស័យឯកជន សង្គមស៊ីវិល ព្រះសង្ឃ អង្គការសាសនា និងក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ព្រមទាំងត្រូវបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការឲ្យបានល្អ និងជាប្រចាំជាមួយបណ្តា​ប្រ​ទេស​ក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក ដើម្បីរួមគ្នាស្វែងរកមេក្លោងជួញដូរ ចែកចាយគ្រឿងញៀន សំដៅគាស់រំលើង​ដល់​ឫសគល់នៃបទល្មើសគ្រឿងញៀន។
(ចាប់ផ្ដើមសេចក្ដីអធិប្បាយ)
គ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន ពិសេសគ្រួសារ អាណាព្យាបាល ចូលរួមអប់រំ/កំចាត់គ្រឿងញៀន ឧក្រិដ្ឋកម្ម​​ក្នុងតំ​បន់ និង​ឆ្លង​ដែន
ក្នុងចំណុចនេះ ខ្ញុំសុំកោតសរសើរជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ក្រោមការដឹកនាំរបស់សម្ដេច ក្រឡាហោម ដែល​បានអនុវត្តនូវយុទ្ធនាការទ្រង់ទ្រាយធំ ដែលមិន​​ធ្លាប់មានពីមុនមក ទៅលើការប្រយុទ្ធប្រឆាំងជាមួយ​នឹង​គ្រឿងញៀននេះ។ ហើយតាមរយៈនៃការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងគ្រឿងញៀននេះ យើងឃើញថា អំពើលួចប្លន់ប្រដាប់​អាវុធក៏បានថយចុះនៅក្នុងកាលៈទេសៈ នៃពេលវេលាដែលយើងអនុវត្តនេះដែរ ព្រោះថាសំណុំគ្រឿងញៀន សំ​​ណុំ​​ចោរប្លន់ប្រដាប់អាវុធនេះ វាទៅជាមួយគ្នា។ ប៉ុន្តែយើងក៏ត្រូវដឹងថា ប្រតិបត្តិការទៅលើកម្លាំងតែមួយមុខគត់ ដើម្បីបង្ក្រាបតាមរយៈកម្លាំង និងតាមរយៈប្រព័ន្ធតុលាការវាមិនគ្រប់ទេ ការចាំបាច់របស់យើងត្រូវមានការ​ចូល​​រួម​​​ពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋ ពីសំណាក់គ្រប់តួអង្គពាក់ព័ន្ធ មានវិស័យឯកជន សង្គមស៊ីវិល ព្រះសង្ឃ អង្គការ​សាសនា និងស្ថាប័នទាំងអស់និយាយរួម ហើយជាពិសេសក្រុមគ្រួសារជាអ្នកដើរតួនាទីសំខាន់ណាស់ក្នុង​ពេលនេះ។
នៅពេលដែលយុទ្ធនាការកំពុងតែបន្ត វិធីដែលល្អ ឪពុកម្ដាយដឹងច្បាស់ណាស់ ក្រុមគ្រួសារដឹង​ច្បាស់ គឺអប់រំ​កូន​កុំអោយទៅណា ក្រែងគេចាប់ចូលទៅជុំរុំ។ ជុំរុំហ្នឹងរឿងមួយហើយ គេមិនមែនយល់ទៅដាក់​គុកទេ យកទៅ​បន្សាប​គ្រឿងញៀន ដែលជាបញ្ហាប្រឈមធំនៅទីកន្លែងដាក់(អ្នកញៀនគ្រឿងញៀន)សព្វថ្ងៃ​របស់យើង ប៉ុន្តែបើ​សិន​ជា​​ក្រុមគ្រួសារនីមួយៗ អប់រំកូនចៅកុំអោយដើរ ហើយបន្សាបគ្រឿងញៀននៅផ្ទះ ខ្ញុំគិត​ថា ចំនួនអ្នក​ដែល​ធ្វើ​សកម្មភាពជក់គ្រឿងញៀននៅខាងក្រៅ គឺនឹងកាត់បន្ថយដែរ។ អញ្ចឹងសុំអំពាវនាវ​ចំពោះប្រជាពលរដ្ឋ មាតា​បិតា អាណាព្យាបាល គឺខិតខំអប់រំកូនចៅ ដើម្បីអោយពួកគេនៅហ្នឹងផ្ទះ ហើយ​បន្សាបគ្រឿងញៀននៅផ្ទះ ប្រ​សើរជាងត្រូវ(ចាប់)ទៅប្រមូលផ្ដុំ និងមានពេលខ្លះគេចូលទៅមន្ទីរឃុំឃាំងទៀតផង។
នេះជាចំណុចដែលខ្ញុំសូមអំពាវនាវជាបន្ត ហើយយើងក៏ធ្វើការជាមួយបណ្ដាប្រទេសក្នុងតំបន់ដែរ នៅ​ពេល​​ដែល​យើងមានទស្សនកិច្ចនៃបណ្ដាប្រទេសនានា ឬយើងចេញទៅក្រៅប្រទេស ស្វែងរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ​ជា​មួយប្រទេសដែលមានការពាក់ព័ន្ធជាមួយយើង ដើម្បីប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំងនឹងគ្រឿងញៀន ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំង​នឹង​ឧក្រិដ្ឋ​កម្ម​ឆ្លងដែន។
(បញ្ចប់សេចក្ដីអធិប្បាយ)
ទី ៣ ត្រូវបង្កើនការគ្រប់គ្រងជនបរទេស និងពង្រឹងការគ្រប់គ្រងច្រកចេញចូល ពង្រឹងការគ្រប់គ្រង ការ​ឆ្លង​កាត់​ខុសច្បាប់តាមបន្ទាត់ព្រំដែននានា ដើម្បីចូលរួមបង្ការ ទប់ស្កាត់ និងបង្រ្កាបបណ្តាញភេរវកម្មនានា បទល្មើស ឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងកាត់ព្រំដែនគ្រប់ប្រភេទ ដោយត្រូវលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយបណ្តាប្រទេស​ក្នុង​តំបន់ ក្រៅតំបន់ និងអង្គការអន្តរជាតិនានា។
(ចាប់ផ្ដើមសេចក្ដីអធិប្បាយ)
កោតសរសើរដល់សមត្ថកិច្ចនៅព្រលានយន្តហោះ
នៅទីនេះ ខ្ញុំក៏សូមកោតសរសើរជាមួយនឹងសមត្ថកិច្ចរបស់យើងនៅតាមព្រលានយន្តហោះ។ ខ្ញុំមិននិយាយចំ​ប្រ​ទេសណាទេ ប៉ុន្តែគ្រឿងញៀនចេញពីប្រទេសនៅតំបន់អាមេរិកឡាទីន ហើយឆ្លងកាត់​ប៉ុន្មានព្រលាន​​យន្ត​ហោះហើយ បែរជាចាប់អត់បាន ហើយមកចាប់បាននៅកម្ពុជា។ គឺជារឿងគួរអោយឆ្ងល់ខ្លាំង​ណាស់។ យើង​ចាប់បានប្រមាណជា ៣ ទៅ ៤ ដងរូចទៅហើយ ដែលឆ្លង​កាត់មកដល់កម្ពុជា ចាប់នៅសៀមរាបក៏មាន ចាប់នៅភ្នំពេញក៏មាន ហើយចេញពីអាមេរិកឡាទីន ពីប្រេស៊ីល ពីម៉ិចសិច ឆ្លងកាត់មក ហើយព្រ​លាន​ហោះ​ជា​​ច្រើនគេរកមិនឃើញ។ មកឃើញនៅទឹកដីកម្ពុជានេះវិញ។ នេះគឺ​ជារឿងមួយដែលអាចវាយតម្លៃបានថា កន្លែង​ទាំងនោះប្រហែលជាមានការធ្វេសប្រហែស។ យើងមិនវាយ​តម្លៃខ្ពស់ពេកទៅលើ​សមត្ថភាពរបស់​មន្រ្តី​យើង​ទេ ក៏ប៉ុន្តែបើមន្រ្តីយើងប្រហែសទៀត អាហ្នឹងវាទៅទៀត ហើយសូម្បីតែរឿងភ្លុកដំរី កុយរមាស មកចាប់​បាន​​នៅស្រុកខ្មែរ។
ឯកភាពតាមសំណើរបស់ក្រសួងបរិស្ថាន ទុក ភ្លុកដំរី កុយរមាស តាំងពិព័រណ៍
ថ្ងៃមុន ដូចជាក្រសួងបរិស្ថានអ្នកស្នើសុំថា ទុកអាហ្នឹង(ដើម្បីដាក់)តាំងពិព័រណ៍។ ខាងអាមេរិក អ្នកស្នើ​​អោយ​​កម្ទេចចោល។ ទេអានេះមិនមែនភារកិច្ចអាមេរិកមកនៅស្រុកខ្មែរទេ។ អាមេរិកគ្មានសិទ្ធិទេ។ ខ្មែរទុកអាហ្នឹង​តាំងពិព័រណ៍ ព្រោះភ្លុកដំរីខ្លះមកពីអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ហើយរឿងអីបានត្រូវកម្ទេចចោល ដូចជាបំបាត់ភស្ដុតាង​ចោល​អញ្ចឹង។ អញ្ចឹងយើងដាក់តាំងពិព័រណ៍មួយ មានតាំងពីប្លុកដំរី កុយរមាស។ ឮថា អាមេរិកចង់​អោយ​យើង​កម្ទេចចោល។ អត់ទេ។ អាមេរិកគ្មានសិទ្ធិបញ្ជារដ្ឋបាលខ្មែរទេ។ ខ្ញុំឯកភាពអោយរក្សាទុក ហើយតាំង​ពិព័រណ៍​តែ​ម្ដង​អោយឃើញថា អាហ្នឹងមកតាំងពីអាហ្វ្រិកខាងត្បូង មកចាប់បាននៅកម្ពុជា។ គេចោះបញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​ឈើហ៊ុប បានគេដឹកមក រួចដឹកមកតាំងពីអាហ្វ្រិក ហើយមកចាប់បាននៅកម្ពុជា។ អាហ្នឹងខ្ញុំសុំសរសើរ​ដោយ​ស្មោះចំពោះមន្រ្តីរបស់យើង។ យើងមិនមែនអួតពីសមត្ថភាពអីទេ តែអានេះកម្លាំង​ចិត្តតែម្ដង បច្ចេកទេស​របស់​យើងគ្មាន scanner អីហ្នឹងគេទេ។ ស្រុកគេមាន scanner គេ scan មិនឃើញ ឯ​យើងវាអត់ scanner បែរ​ជាឃើញ។
ប៉ុន្តែ ខ្ញុំមិនដឹងថា អាមេរិកមួយណាទេ តែអាមេរិកស្នើអោយបំផ្លាញចោល។ ខ្ញុំថាអត់ ហើយឃើញសំណើមក​ថា សុំរក្សាទុក។ សុំរក្សាទុក ហើយតាំងពិព័រណ៍។ នេះជារបស់កម្រ ហើយរបស់វាជិតដាច់ពូជនៅ​ក្នុងប្រទេស​អាហ្វ្រិកទៀតផង។ ហើយប្រទេសនានាចង់មក​ខ្ចីយកទៅតាំងពិព័រណ៍ អាចដែរ ផ្ដល់អោយគេយកទៅតាំង​ពិព័រណ៍ អោយគេឃើញកុយរមាសមកពីប្រទេសនេះ ភ្លុកដំរីមកពីប្រទេសនោះ។ កម្ពុជាអ្នកចាប់បាន ព្រោះអ្នក​ឯង​រត់​ពន្ធ។
(បញ្ចប់សេចក្ដីអធិប្បាយ)
ទី ៤ ត្រូវបន្តខិតខំផ្តល់អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណសញ្ជាតិខ្មែរ តាមគំរូថ្មីជូនប្រជាពលរដ្ឋ ដែលនៅសេសសល់ឲ្យបាន​គ្រប់ៗ​គ្នា សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃស្របតាមច្បាប់ និងសម្រាប់ជាឯកសារបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណ​បម្រើ​ឲ្យការចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត និងការបោះឆ្នោត។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ត្រូវតាមដានត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំនូវការផ្តល់​សេវា​ចុះបញ្ជីកំណើត អាពាហ៍ពិពាហ៍ មរណភាព សៀភៅគ្រួសារ សៀវភៅស្នាក់នៅ និងអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ​សញ្ជាតិខ្មែរ ដោយត្រូវធានាផ្តល់សេវាទាំងនេះឲ្យបានឆាប់រហ័ស និងមិនមានការបង់កម្រៃ។
(ចាប់ផ្ដើមសេចក្ដីអធិប្បាយ)
មន្រ្តីមូលដ្ឋានត្រូវតាមដាន តើមានអ្នកយកកម្រៃលើឯកសារ ដែលរាជរដ្ឋាភិបាលដាក់មិនអោយបង់កម្រៃ?
យើងត្រូវដឹងថា (ឯកសារ)ច្រើនមុខណាស់ដែលយើងបានលុបចោលនៅការបង់កម្រៃ ប៉ុន្តែយើងត្រូវមានការ​តាម​ដាន​អោយបានច្បាស់ តើអ្នកទាំងនោះបានធ្វើឬអត់? ដូចជាអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណមិនមែនបម្រើគ្រាន់តែត្រឹម​ការ​បោះ​ឆ្នោតទេ អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណវាមានផលប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់ ដែលយើងតម្រូវធ្វើតាំងពីអាយុ ១៥ ឆ្នាំ​ឡើង។ អញ្ចឹងទេ កាលមុននេះ ដើម្បីទទួលក្នុងពេលដែលរដ្ឋមានការលំបាក រដ្ឋក៏បានអំពាវនាវអោយ​ប្រជា​ជន​បង់​ប្រាក់ចំនួន ១០.០០០ រៀល សម្រាប់អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណមួយសន្លឹក។ ប៉ុន្តែក្រោយមកនេះ យើងបាន​​លុប​ចោល​នូវការយកសេវានេះ ទាំងបញ្ហាសំបុត្របញ្ជីជាតិ តាំងពីសំបុត្រមរណភាព អាពាហ៍ពិពាហ៍ សំបុត្រកំ​ណើត សៀវភៅគ្រួសារស្អីៗនេះ យើងបានលុបចោល លុបចោលរហូតទៅដល់ ២០ មុខប្លាយ ហើយត្រូវ​តាម​មើល​អាហ្នឹង។
ថ្នាក់ក្រោមជាតិត្រូវតាមដាន តើមានអ្នកនៅតែយកភាស៊ីលើការលក់តាមកញ្ច្រែង/ល្អីទៀត?
មួយទៀត ទាក់ទងជាមួយនឹងបញ្ហាផ្សារ ត្រូវតាមមើលផង អស់លោកនៅខេត្ត នៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ។ លុប​ចោល​​នូវការយកភាស៊ីលើការលក់តាមកញ្ច្រែង ល្អីស្អីៗនេះ ក្រែងលោយើងលុបតែខាងលើ អាក្រោមវាអត់លុប តាមមើលអាហ្នឹង។ ភារកិច្ចរបស់អស់លោកអោយធ្វើអាជ្ញាធរថ្នាក់ក្រោមជាតិហ្នឹង អោយមើលអាហ្នឹង មើល​ផង ដើម្បីអោយប្រជាពលរដ្ឋគាត់លក់ដូរតិចតួចនេះ តាមកញ្រ្ចែង តាមល្អី ជាពិសេសអ្វីដែលជារបស់គាត់។ ជួនកាលត្រកួនគាត់ដាំខ្លួនគាត់ ព្រលឹមឡើងគាត់បេះ គាត់យកមកដាក់លក់។ ជួនកាលត្រសក់របស់គាត់ ត្រ​ឡាច​របស់គាត់ៗ យកមកលក់ រួចយើងទៅយកភាស៊ីពីគាត់ដែរ។ អញ្ចឹងគ្រាន់តែអាហ្នឹង វាច្រើនណាស់ ប៉ុន្តែ​យើង​ត្រូវតាមមើលពិតប្រាកដ ធ្វើម៉េចធ្វើអោយបានដល់ប្រជាពលរដ្ឋ។
(បញ្ចប់សេចក្ដីអធិប្បាយ)
ទី ៥ គណៈកម្មាធិការជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ ត្រូវខិតខំបន្តផ្តោត​​ការ​យកចិត្តទុកដាក់ដឹកនាំ និងសម្របសម្រួលជាមួយក្រសួងស្ថាប័ននានា ដើម្បីធានាឱ្យមានការបន្តផ្ទេរមុខ​ងារ​ និងធនធាន រួមមានធនធានមនុស្ស និងធនធានហិរញ្ញវត្ថុសមស្របទៅឱ្យរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ ពិសេស​​រដ្ឋ​បាល​ថ្នាក់ក្រុង ស្រុក ដែលនៅជាប់ផ្ទាល់ជាមួយរដ្ឋបាលមូលដ្ឋានឃុំ សង្កាត់ ដែលជាការបង្ខិត​ប្រព័ន្ធ​គ្រប់​គ្រងរដ្ឋបាលរបស់យើងឱ្យកៀកជិតជាមួយនឹងប្រជាជន។
(ចាប់ផ្ដើមសេចក្ដីអធិប្បាយ)
បន្តផ្ទេរមុខងារ ធនធានទៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ រៀបចំទម្រង់បែងចែកចង្កោមផ្ដល់សេវាឆាប់រហ័សដល់ប្រជាពលរដ្ឋ
ខ្ញុំនៅតែបន្ដអំពាវនាវអោយក្រសួង បណ្ដារដ្ឋមន្រ្តីនៅទីនេះ បន្តការផ្ទេរមុខងារ ផ្ទេរធនធានទៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ។ អត់​ត្រូវមកនៅកកស្ទះនៅខាងលើនេះទេ។ នេះគ្រាន់តែជាការបន្តនិយាយ មិនមែនចាប់ផ្ដើមទេ។ ប៉ុន្តែមានរឿង​មួយ ដែលខ្ញុំបានពិភាក្សាជាមួយនឹងសម្ដេចក្រឡាហោម ហើយថ្ងៃមុន ខ្ញុំក៏បាននិយាយនៅក្នុង​ពេលប្រជុំ​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ជាតិ​កម្ពុជាដើម្បីស្រ្តី អំពីបញ្ហារចនាសម្ព័ន្ធនៅថ្នាក់ស្រុក។ បើទុករបៀបនេះ គឺធ្វើការអត់​ចេញទេ អស់​លោក​ជាស្ថាប័ននានា មានខ្សែបណ្ដាញពីថ្នាក់ជាតិដែលមានថ្នាក់អគ្គនាយក ថ្នាក់នាយកដ្ឋាន និងថ្នាក់ក្រោម​ជាតិ គឺមានមន្ទីរ ហើយថ្នាក់ស្រុក គឺមានថ្នាក់ការិយាល័យ ប៉ុន្តែមន្រ្តីរបស់អស់លោកមានម្នាក់ ពីរនាក់ មាន​បី​នាក់។ ធ្វើស្អី(ទាន់ពេល) ធ្វើវាមិនចេញទេ។ អញ្ចឹងខ្ញុំស្នើអោយសម្ដេចក្រឡាហោម ពិភាក្សាជា​មួយនឹង​ក្រ​សួង​មុខ​ងារសាធារណៈ ជាមួយនឹងក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ អាចយើងរៀបចំទម្រង់យ៉ាង​ដូច្នេះ បែងចែកជា​ផែន។
ឧទារហណ៍ថា មានប៉ុន្មានផែន ដោយឡែក ផែនសន្ដិសុខ និងផែនយោធា គឺមិនអាច​ចូលគ្នាទេ ទុក​ដោយ​ឡែកជាខ្សែបណ្ដាញ ជាចង្កោម ស្ថិតនៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធដដែល។ ខ្ញុំលើកឧទាហរណ៍​អញ្ចេះថា ចង្កោម​ផលិត​កម្ម មានស្អីខ្លះ? មានកសិកម្ម មានអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ មានបរិស្ថាន មានឧស្សាហកម្ម មានរ៉ែ និងថាមពល ដែលទាក់ទងជាមួយនឹងបញ្ហាផលិតកម្ម អោយវាទៅមួយចង្កោមទៅ រួចហើយចង្កោមស្អីទៀតទាក់ទងជាមួយ​នឹង​បញ្ហាសេវា ស្អីខ្លះ? ក្នុងហ្នឹងមានតាំងពីបញ្ហាដែនដី បញ្ហាស្អីៗផ្សេងទៀត យើងដាក់វាជាចង្កោមអញ្ចឹងទៅ អាហ្នឹងបានមានមន្រ្តីធ្វើការ។ រួចហើយអ្នកបញ្ជាផ្ទាល់ គឺរដ្ឋបាល​ថ្នាក់ស្រុកនោះឯង។ កិច្ចការនារីអាចនៅ​ក្នុង​ចង្កោម​សង្គមកិច្ច។ (មាន)សង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន ការងារ ស្អីៗហ្នឹង រៀបចំជាចង្កោមអញ្ចឹង អាហ្នឹងបាន​មាន​កន្លែង និងមានមន្រ្តីធ្វើការ។ អញ្ចឹងរាល់ថ្ងៃអត់មានមន្រ្តី អត់មាន​កម្លាំងទៅធ្វើទៅរួចទេ។
អញ្ចឹងការឯកភាពគ្នាបែបនេះ រៀបចំចងក្រងអោយស្រូតទៅ ដើម្បីអោយដំណើរការ​វាទៅមុខ ហើយរុញទម្លាក់​ថវិកា​ទៅ ព្រោះពីមុននេះ ថ្នាក់ស្រុកជាថ្នាក់លើរបស់មូលដ្ឋាន ប៉ុន្តែថ្នាក់ស្រុកគ្មានថវិកាទេ ក្រោយមកយើង​បង្កើត​អោយថ្នាក់ស្រុកមានថវិកា។ មុននោះ ថវិការបស់យើងមានថ្នាក់ឃុំ ខេត្ត និងជាតិ ឥឡូវយើង​មាន​ថ្នាក់​ជាតិ ខេត្ត ស្រុក និងឃុំ។ អញ្ចឹងទេ មានថវិកាហើយ ក៏ប៉ុន្តែអនុវត្តថវិកា​របៀបណាទៅ បើមួយការិយា​ល័យ​មានពីរនាក់ ហើយបន្ដិចទៀតគាត់ចូលនិវត្តន៍ទៅ អស់រលីងតែម្ដង។ ទទេ​ស្អាត។ ការិយាល័យសាធារ​​ណ​ការ អស់រលីងបណ្ដោយ គ្មានមនុស្ស។ អញ្ចឹងទេ បានជាយើងរៀបចំជាចង្កោម​ទៅវិញ។
(បញ្ចប់សេចក្ដីអធិប្បាយ)
ទី ៦ នៅថ្ងៃទី ៤ ខែ មិថុនា ខាងមុខនេះ ប្រទេសយើងនឹងរៀបចំការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ឤណត្តិ ទី ៤ ដែលរៀបចំធ្វើឡើងស្របតាមឤណត្តិកំណត់ក្នុងច្បាប់​ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើស​ក្រុម​ប្រឹក្សាឃុំសង្កាត់។ ដូច្នេះការងារ ជាឤទិភាព គឺត្រូវខិតខំរួមគ្នាគាំទ្រដល់កិច្ចដំណើរការបោះឆ្នោតនេះ​ឱ្យប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ក្នុងលក្ខណៈសេរី ត្រឹមត្រូវ យុត្តិធម៌ និងមានសុវត្ថិភាព ដើរទន្ទឹមនឹងការលើកកម្ពស់​ការគោរព​ឱ្យបាន​ត្រឹម​ត្រូវ នូវច្បាប់បោះឆ្នោត បទបញ្ជា និងនីតិវិធីសម្រាប់ការបោះឆ្នោត ដើម្បីធានាលើកកម្ពស់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និង​នីតិរដ្ឋនៅកម្ពុជា។
(ចាប់ផ្ដើមសេចក្ដីអធិប្បាយ)
ការបោះឆ្នោតខាងពេលមុខ ត្រូវធានាសុវត្តិភាព សេរីភាព យុត្តិធម៌ ត្រឹមត្រូវ និងទទួលយកបាន
ចំណុចនេះ យើងត្រូវផ្តល់សារៈសំខាន់ថា នៅកម្ពុជាគឺបោះឆ្នោតទៀងទាត់តាមការកំណត់ មានអ្នកខ្លះគេថា​យើង​លុបចោលការបោះឆ្នោត។ លុបចោលការបោះឆ្នោតអី បើនាយករដ្ឋមន្រ្តីប្រកាសកាលបរិច្ឆេទសម្រាប់​ការ​បោះ​ឆ្នោតនៅថ្ងៃទី ៤ ខែ មិថុនា រួចឯងទៅប្រកាសថាលោក ហ៊ុន សែន មិនចង់បោះឆ្នោត។ ចុះបើ ហ៊ុន សែន អ្នក​ប្រកាសកាលបរិច្ឆេទបោះឆ្នោតហើយ លោកឯងនិយាយថាម៉េច។ (មិន)មួលបង្កាច់គេ? នែ! អាមួលបង្កាច់​ហ្នឹង​ណាចេះរួចខ្លួន អាងខ្លួននៅក្រៅប្រទេស។ និយាយឲ្យវាច្បាស់មើល។
រឿងនោះជារឿងមួយ​តែរឿងធំជាង​គេ​ត្រូវតែប្រតិបត្តិការនៃការបោះឆ្នោតឲ្យបាន ដើម្បីធានានូវដំណើរការនៃប្រ​ជា​ធិប​​តេយ្យ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា​របស់​​យើង ដែលយើងមានបោះឆ្នោតសកល និងបោះឆ្នោតអសកល បោះ​ឆ្នោត​សកល គឺបោះឆ្នោតជ្រើស​រើស​ក្រុម​ប្រឹក្សាឃុំនេះឯង គឺសកលមួយ ប៉ុន្តែសកលសម្រាប់មូលដ្ឋាន តែមូល​ដ្ឋាន​នេះ វាក៏ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់​បោះ​ឆ្នោត ជាអង្គបោះឆ្នោតសម្រាប់ជ្រើសរើសព្រឹទ្ធសភា និងជ្រើសរើស​ក្រុម​ប្រឹក្សា ខេត្តរាជធានី ស្រុក ខណ្ឌ ផង​ដែរ។ ជាអង្គបោះឆ្នោត និងការបោះឆ្នោតមួយទៀត គឺការបោះឆ្នោត​សកល សម្រាប់សភាជាតិ យើងបន្តដំ​ណើរ​ការប្រជាធិបតេយ្យរបស់យើង។
បើមានចលនាទម្លាក់ផ្លាកគណបក្ស កុំមកបន្ទោសបក្សដទៃ
ខ្ញុំក៏សុំយកឱកាសនេះ បញ្ជាក់ថា ខ្ញុំក្តាប់បាននូវជម្លោះផ្ទៃក្នុងដ៏ខ្លាំងក្លានៃបក្សនយោបាយខ្លះ អំពីលំដាប់លេខ​​រៀង។ ម៉ោងនេះ មានកន្លែងខ្លះ កំពុងបោះឆ្នោតប្រទាញប្រទង់។ អញ្ចឹងទេ អ្នកដែលមិនបានឈរលេខមួយ ឬ​មិន​ពេញចិត្តនឹងមានចលនាទម្លាក់ផ្លាកគណបក្សគ្រវាត់ចោល ដូច្នេះ កុំបន្ទោសរដ្ឋបាល កុំបន្ទោសគណ​បក្ស​ដទៃ ខ្លួនឯងវាមិនបានការ ជម្លោះហែកហួរគ្នានៅគ្រប់ទីកន្លែង។ ឥឡូវដំណោះស្រាយចុងក្រោយគឺថ្នាក់លើ​បញ្ជា​ថា បើអ្នកឯងមិនព្រមលេខរៀងហ្នឹងទេ ត្រូវបោះឆ្នោត។ ដល់បោះឆ្នោត អង្គបោះឆ្នោត វាអត់សុក្រឹត។ អ្នក​ភូមិ​​វា​ហ្នឹងមកច្រើន អញ្ចឹងបានលេខមួយទៅ អាអ្នកលេខមួយ ធ្លាក់ដល់លេខ ៥ ទៅ។ ដល់អញ្ចឹង​អត់​បាន​ឈរ តម្រូវទម្លាក់ផ្លាកគ្រវាត់ចោល ហើយមកចោទរដ្ឋាភិបាល។ អត់បានទេអាហ្នឹង។ សូមបញ្ជាក់ជូនឲ្យហើយ ហើយថ្ងៃមុននោះឡើងមកពីកំពង់សោមមកបាន ៥២ នាក់ មកធ្វើបាតុកម្មដល់ភ្នំពេញ … សុំផ្តាំទុកឲ្យហើយ តិចថាលោក ហ៊ុន សែន និយាយខុស ព្រោះរឿងនេះមានគ្រប់ទីកន្លែងទាំងអស់ ហើយកុំមកចោទប្រកាន់ឲ្យ​គណបក្សនេះ គណបក្សនោះ រដ្ឋាភិបាលរុញឲ្យធ្វើ។ អត់ទេ។ អ្នកឯងទាស់គ្នាឯងសោះហ្នឹង។ វាមិនមែនស្រួល​ទេ ពីដើមនោះវាមាន ២០ នាក់ សម្រាប់ឈរឈ្មោះ។ ឥឡូវហ្នឹង គេទុកតែ ១០ នាក់ទេ គេទៅផាត់អា ១០ នាក់​នោះ​គ្រវាត់ចោល ហើយក្នុងអា ១០ នាក់នៅសល់ហ្នឹងក៏ដណ្តើមអានេះលេខមួយ អានេះលេខពីរ មិនសុខ​ចិត្ត​ទេ (ទារតែពីនៅ)ខាងលើគេ សម្រេចឲ្យបោះឆ្នោត ហើយបោះឆ្នោតហ្នឹងគឺមានសូកប៉ាន់នៅកន្លែងហ្នុង រើស​អា​នេះ​ទៅច្រើន អានោះទៅតិច រឿងហ្នឹងវាអញ្ចឹង …។
អរគុណក្រុមហ៊ុនទូរស័ព្ទចល័ត ក្នុងយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយ មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុជារបស់ឯកជន មិនមែនជារបស់រដ្ឋទេ
ខ្ញុំក៏សុំយកឱកាសនេះ ថ្លែងសាជាថ្មីម្តងទៀត ខ្ញុំអរគុណជាមួយនឹងបណ្តាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយទាំងអស់ គេបាន​ផ្សព្វ​ផ្សាយហើយតាមសំណូមពរ។ ឥឡូវហ្នឹងគឺថា ​Smartបានមួយលានពីរសែន Metfone បានពីរលាន Mobitel បានមួយលានកន្លះ។ អញ្ចឹងហៅទូរស័ព្ទទៅ មានការឆ្លើយមកថា មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុជារបស់ឯកជន មិន​មែន​ជារបស់រដ្ឋទេ។ មានកន្លែងខ្លះគេច្នៃថែមទៀតថា សូមបងប្អូនកុំ​យល់ច្រឡំ។ ច្នៃទៅ។
មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុក៏ផ្ដល់ផលប្រយោជន៍ដល់ប្រជាពលរដ្ឋ
និយាយរួម ខ្ញុំមិនបាន​ជំទាស់មិនអោយមានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុទេ។ ការពិតមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ បើចេះ​ធ្វើអោយត្រូវ គឺវា​មាន​ផលចំណេញសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋខ្លាំងណាស់ ដោយសារប្រជាពលរដ្ឋគាត់ខ្វះទុន អញ្ចឹងមី​ក្រូ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ត្រូវ​ការបញ្ជូនទុននេះទៅអោយប្រជាពលរដ្ឋខ្ចី។ រាជរដ្ឋាភិបាលតែងមានសំណូម​ពរអោយមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ​ផ្ដល់នូវ​ការ​យោគយល់តាមរយៈនៃការទម្លាក់អត្រាការប្រាក់ចុះ។ ពេលមាន​បញ្ហាគ្រោះមហន្តរាយ គ្រោះ​ធម្ម​ជាតិម្ដងៗ យើងតែងតែស្នើសុំអោយម្ចាស់មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុផ្ដល់នូវការយោគយល់ចំពោះប្រជាពលរដ្ឋ តាមរយៈការពន្យា​ររយៈ​ពេលសង ហើយរហូតទៅដល់ការបន្ធូរបន្ថយការប្រាក់សម្រាប់​តំបន់រងគ្រោះ ដល់អ្នករងគ្រោះ។
មកពីបក្សនយោបាយពន្យល់ ដែលធ្វើអោយប្រជាពលរដ្ឋយល់ច្រឡំថា មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ជារបស់រដ្ឋ
… ម្សិលមិញ ខ្ញុំមើលបទសម្ភាសន៍របស់ CNC នៅក្នុងកម្មវិធីក្រោយម៉ោង ៨ គឺមានបទសម្ភាសន៍​មួយរវាង​អគ្គ​លេខា ឬនាយកប្រតិបត្តិ នៃមីក្រូហិរ​ញ្ញវត្ថុមួយ ដែលខាងពិធីករបានសួរមកចំពោះអ្នកដែលទៅឆ្លើយសំណួរថា តើមូលហេតុអ្វីបានច្រឡំ? ក្នុងចំណោមកត្តាមួយចំនួន ក្នុងហ្នឹងគាត់សង្កត់ធ្ងន់ថា មកពីអ្នកនយោបាយ ដែល​ទៅ​ពន្យល់ថា បើគាត់ឈ្នះ គាត់នឹងលុបចោលបំណុល​។ អញ្ចឹងបានសេចក្ដីថា ម្ចាស់មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុខ្លួនឯង គាត់​បានទទួលស្គាល់ថា ពួកអ្នកនយោបាយ អ្នកធ្វើរឿងហ្នឹង ហើយម្យ៉ាងទៀត (ការប្រើ)ពាក្យអង្គការៗ។ បង​ប្អូន​មីក្រូហិរញ្ញ​វត្ថុ​ភាគច្រើន (ត្រូវបានគេហៅថា)អង្គការ។ ដល់អង្គការហ្នឹងវាជាប់ពីសម័យ ប៉ុល ពត មក អង្គ​ការ គឺរដ្ឋ។ បូកបន្ថែមដោយអ្នកនយោបាយទៅខ្សឹបថា ខ្ចីៗទៅ​​ បើខ្ញុំឈ្នះ ខ្ញុំលុបចោលបំណុល។
សូមជួយពន្យល់ប្រជាពលរដ្ឋថា ខ្ចីលុយពីមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ មិនមែនជាលុយរដ្ឋទេ និងត្រួតពិនិត្យ​មុនអោយខ្ចី
អញ្ចឹង​បានយើងត្រូវធ្វើយុទ្ធនាការ ហើយអរគុណជាមួយនឹងបណ្ដាមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុដែលបានធ្វើការកែនូវ logo របស់ខ្លួន។ ហើយសូមអំពាវនាវអោយមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់ មេត្តាជួយពន្យល់ប្រជាពលរដ្ឋតែម្ដង ប្រាប់ថា លោក​ពូមកខ្ចីខ្ញុំ សុំកុំច្រឡំថា ខ្ចីលុយពីក្រុមហ៊ុនមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុរបស់ខ្ញុំថាជារបស់រដ្ឋអោយសោះ គឺ(លុយ)​​របស់​ឯកជនទេ។ សុំអោយជួយពន្យល់ត្រង់ហ្នឹង។ រឿងនេះ ខ្ញុំបាននិយាយពេលដែលខ្ញុំកាត់ឫសសីមានៅវត្ត​ព្រែក​ប្រា សូមអោយជួយពន្យល់អាហ្នឹង ហើយគ្រប់គ្រឹះស្ថានមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុត្រូវដាក់ពាក្យថា (របស់)ឯកជន នៅ​ហ្នឹង ដើម្បីកុំអោយប្រជាជនភ័ន្តច្រឡំ បើមិនអញ្ចឹងអាងថាលុយរដ្ឋៗ ឮថា រដ្ឋស្រួលតែម្ដង។ ព្រោះអញ្ចេះ បើ​គាត់​បានខ្ចីដល់ដៃហើយ មិនបាច់បោះឆ្នោតអោយទេ អោយធ្លាក់តែម្ដងទៅ ស្រណុកអ្នកថ្មីមកកាត់​(បំ​ណុល)​ចោល​។ ខ្ញុំនៅតែបន្តនិយាយថា បើចង់លុបបំណុលនេះ វាទាល់តែធ្វើបដិវត្តន៍មួយ រំលំចោលរបបរាជានិយម លុប​​ចោលច្បាប់ទាំងអស់ ហើយប្រកាសថា ក្រោមអំណាចអីមួយអញ្ចឹងទៅ ដែលមិនមែនជាអំ​ណាច​ដែល​ធ្លាប់​មានពីមុន។ អាហ្នឹងជាចំណុចគ្រោះថ្នាក់របស់ប្រទេស។
ម្យ៉ាងទៀត ខ្ញុំក៏អំពាវនាវចំពោះមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុទាំងអស់ មេត្តាអនុវត្ត​ទៅតាមការណែនាំរបស់ធនាគារជាតិ និងក្រ​សួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ពាក់ព័ន្ធនឹងការត្រួតពិនិត្យមុនពេលអោយខ្ចី។ តើយកលុយនេះទៅធ្វើអ្វី? ហើយធ្វើ​នោះ មានសមត្ថភាពសងវិញឬអត់? យើងនៅចាំទេ ពេលវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច-ហិរញ្ញវត្ថុ ដែលយើងទ្រទ្រង់បាន យើង​ម្ចាស់ការមុន ទុនបម្រុងកាតព្វកិច្ចរបស់ធនាគារត្រឹមតែ ៨% យើងរុញឡើងទៅដល់ ១៦% ភា្លម ដើម្បី​ធានាថា ធនាគារទាំងអស់ត្រូវតែមានសាច់ប្រាក់បើក នៅពេលដែលអតិថិជនដែលមានប្រាក់បញ្ញើត្រូវការដក​លុយ។ អាហ្នឹងទីមួយ។ ទីពីរ ពីការខ្ចីសម្រាប់ទិញអចលនវត្ថុ​ អោយតែ ១៥% ទេ។ មិនមែនបានសេចក្ដីថា ផ្ទះហ្នឹងមួយតម្លៃ ១ លានដុល្លារ អោយខ្ចីស្មើនឹង ១ លានដុល្លារទេ អោយតែ ១៥ ម៉ឺនដុល្លារទេ គឺ ១៥%។ វិបត្តិ​ហិរញ្ញវត្ថុ និងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកដំបូង ចាប់ផ្ដើមពីអ្វី​? ចាប់ផ្ដើមពីកម្ចីអោយខ្ចីទិញអចលនទ្រព្យ​ហ្នឹង​​ឯង។ ប្រទេសនីមួយៗ គេមាននយោបាយរបស់គេ គេមានវិធីទប់ទល់របស់គេ។
អញ្ចឹង សូមបន្ដជាមួយនឹងការខិតខំអប់រំប្រជាពលរដ្ឋ ហើយមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុខ្លួនឯង ត្រូវជួយប្រជាពលរដ្ឋ​តាម​រយៈ​បន្ធូរបន្ថយអត្រាការប្រាក់ តាមរយៈការយោគយល់ចំពោះតំបន់តែមានគ្រោះ(ធម្មជាតិ) តាមរយៈនៃការ​ពន្យល់​ប្រជាពលរដ្ឋអោយយល់ថា លោកពូ អ្នកមីង មកខ្ចីលុយខ្ញុំ មិនមែនប្រាក់របស់រដ្ឋទេ ហើយលោកពូ អ្នក​មីង​គិតអោយច្បាស់ ពេលដែលយកលុយទៅ ត្រូវសងត្រឡប់មកខ្ញុំវិញទាំងការ​ទាំងដើម តើលោកពូ អ្នកមីង​ មានលទ្ធភាពដើម្បីនឹងសងទេ ដែលមកខ្ចីខ្ញុំនេះ។ យើងធ្វើយ៉ាងដូច្នេះ ទើបប្រជាពលរដ្ឋរបស់យើងមានដើម​ទុនរកស៊ី ហើយរកស៊ីបានដោយមិនខ្ចីលុយយកទៅធ្វើភាពហ៊ឺហា។ ទិញម៉ូតូ ក៏ទៅខ្ចី ហើយយកមកជិះលេង។ បើម៉ូតូហ្នឹង គាត់(យកមក)រកស៊ីឌុបអីទៅ វាបានចំណូល ឬគាត់ដឹកអីវ៉ាន់ ឬសម្រាប់ដឹកផលិតផលរបស់​គាត់យកមកលក់នៅតាមទីផ្សារ អាចហ្នឹងមានលុយសងគេវិញ ប៉ុន្តែនេះមកទិញ(យកមកជិះ)សង្ហា។ មាន​កន្លែង​ខ្លះទិញរហូតដល់កូនចៅជិះប្រណាំងគ្នាលេងទៅទៀត។ ដល់ទៅជំពាក់ មកថាជំពាក់រដ្ឋ។ ដល់គេទៅ​រឹប​អូស ថារដ្ឋរឹបអូសផ្ទះ(គាត់)គ្មានមេត្តា​។ បូកបក្សប្រឆាំង(និយាយទៀត) ទៅបណ្ដោយ។
បក្សនយោបាយឃោសនា មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុជារបស់រដ្ឋ ឬបើឈ្នះមិនអោយសងឬសងជំនួស នឹងចាប់នៅ​នឹង​កន្លែង
… យើងចាប់នៅហ្នឹងកន្លែងតែម្ដង និយាយអោយច្បាស់។ បក្សប្រឆាំងកុំរើសដាក់ខ្លួន បក្សក្រៅរដ្ឋាភិបាលមិន​មែន​មាន​តែ​មួយ​ទេ។ មានច្រើន។ អ្នកណាទៅនិយាយថា ខ្ញុំឈ្នះ ខ្ញុំមិនអោយសងទេ។ ខ្ញុំសងជួស។ ចាប់នៅ​ហ្នឹង​កន្លែងមើល៎។ យកឡើងតុលាការ។ ហ្នឹងគឺជាការបំពានលើផ្លូវច្បាប់។ អ្នកឯងមានសិទ្ធិអ្វីមកសន្យារបៀប​ហ្នឹង។ មានច្បាប់កន្លែងណាមួយដែលចងថា ជំពាក់គេហើយមិនសង។ មានទេ? ប៉ុន្តែជាទូទៅ ប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ មានការខិតខំច្រើន គ្រប់ស្ថានីយវិទ្យុ ទូរទស្សន៍ផ្សាយ។ វាមិនគ្រប់ទំាងអស់ទេ អ្នកដែលគេចង់ចំណេញ គេនៅ​តែ​ខំលាក់ខំបំាង ព្រោះគេគិតថា ស៊ីនឹងអាហ្នឹង។ ពីមុនគេស៊ីនឹងផ្សារដែរ ដល់ចេញសារាចរផ្សារមួយទៅ លក់​តកូនតចៅ … រឿងផ្សារក៏ត្រូវនិយាយគ្នាអោយច្បាស់ដែរ ចប់កុងត្រាវិនិយោគហើយ តទៅទៀត បានសេច​ក្តី​ថា គាត់មានសិទ្ធិលក់នៅកន្លែងហ្នឹង លក់តកូនតចៅតជំនាន់ បន្ថែមលើនោះគាត់មានសិទ្ធិលក់សិទ្ធិ។ ម៉េច​បាន​មានសិទ្ធិលក់សិទ្ធិ? ខ្ញុំជាអ្នកលក់ដូរម្នាក់ បន្ទាប់ទៅខ្ញុំអោយកូនខ្ញុំលក់។ សិទ្ធិខ្ញុំត្រូវប្រគល់ទៅអោយកូនខ្ញុំ ប៉ុន្តែ កូនខ្ញុំវាមានសិទ្ធិលក់សិទ្ធិអោយអ្នកដទៃទៀត ព្រោះកូនខ្ញុំមិនចង់លក់ដូរទៀតទេ ចង់ទៅធ្វើចំការ។ អញ្ចឹង​​វាលក់តូបនេះទៅអោយអ្នកដទៃទៀត វាយកចំណេញប៉ុន្មានពាន់ដុល្លារទៅធ្វើចំការទៅ អ្នកចូលមកថ្មីនេះ​លក់​បន្ត​ទៀតទៅ។ ដល់ពេលណារកស៊ីមានបានទៅ អញមិនចង់លក់តូបទេ អញចង់លក់នៅតាមផ្ទះម្តង អញលក់​អោយ​គេទៀតទៅ មានទាស់ខុសអីអាហ្នឹង។ អញ្ចឹងរឿងផ្សារ បក្សប្រឆំាងរកស៊ីលែងកើតហើយ ពីមុនសុទ្ធ​តែ​ខ្សឹប បង្កើតរឿងទៅខ្សឹប ផ្សារនេះអាណត្តិអស់ត្រឹមនេះ គេដើរបំផុសទៅ។ យើងដើរបក់ផ្សែងតាមរហូត។
អត់ទេ។ អត់មានអាណត្តិទេ។ រាប់ទំាងផ្សារខ្ញុំធ្វើអោយ មានផ្សារក្រចេះ ផ្សារកំពង់ធំស្អីៗ ប៉ុន្មានផ្សារហ្នឹង ផ្សារ​កំ​ពង់សោម ផ្សារពោធិ៍សាត់ … ក្រុមមួយខ្សឹប យើងដើរបក់ផ្សែងពីក្រោយ។ ដល់មួយក្រុមទៀតថា មាន​អា​ណត្តិ បើបោះអោយ អត់អោយមានអាណត្តិទេ។ ឥឡូវដាក់ផំាងមួយទៅ អស់អាលីង ទៅលេងសា​រាចរ​មួយ ហើយយកទៅបិទតាមតូបប្រជាជន។ បិទទៅបិទតាមតូប Photocopy អោយគាត់គ្រប់ៗគ្នាអញ្ចឹងទៅ … រួច ហើយ បើគេទៅឃោសនាទៀត មើល(ឯកសារ)នេះ មានត្រាបោះនៅនោះ។ ដេញទាន់ជាន់កែង ព្រោះខ្មែរគេថា ដេញទាន់កុំជាន់កែង។ ខ្មែរដេញទាន់មិនជាន់កែងមិនរាង។
ការបោះឆ្នោតខាងពេលមុខ ត្រូវធានាសុវត្តិភាព សេរីភាព យុត្តិធម៌ ត្រឹមត្រូវ និងទទួលយកបាន
អញ្ចឹងបានខ្ញុំសុំស្នើទៅអស់លោក បន្តការខិតខំ ហើយធ្វើម៉េចការបោះឆ្នោត នៅថ្ងៃទី ៤ ខែ មិថុនា ឆ្នំា ២០១៧ ត្រូវ​តែជាការបោះឆ្នោតដ៏ត្រឹមត្រូវមួយ ហើយហើយធានាសុវត្តិភាពសម្រាប់បេក្ខជនទំាងអស់ នៃបណ្ដាបក្សណា​ក៏​ដោយ ត្រូវធានាសុវត្តិភាពកន្លែងនេះអោយបានច្បាស់ ព្រោះយើងជាអាជ្ញាធរ។ ម៉្យាងទៀត ព្រឹកមិញនេះ ខ្ញុំក៏​បានចុះហត្ថលេខាឯកភាព ជាមួយនឹងការស្នើសុំរបស់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត តាមរយៈក្រ​សួង​មុខ​ងារ​សាធារណៈ ស្តីអំពីការរក្សាអត្ថប្រយោជន៍ផ្សេងៗ នៃមន្ត្រីជាប់កិច្ចសន្យារបស់គណៈកម្មាធិការជាតិ​រៀប​ចំ​បោះឆ្នោត។ ដូច្នេះមន្ត្រីដែលធ្វើការនៅខាងគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត ជាមន្ត្រីជាប់កិច្ច​សន្យា​នោះ ត្រូវបានរក្សាទុកអត្ថប្រយោជន៍ទំាងអស់ ដូចជាមន្ត្រីខាងផ្នែកក្របខណ្ឌដូចគ្នាដែរ។ វាមានការពាក់​ព័ន្ធ​គ្នា។ កុំថាឯករាជ្យ បើឯករាជ្យកុំយកលុយរដ្ឋាភិបាល អាហ្នឹងបានវាឯករាជ្យ។ វាឯករាជ្យមុខងារ។ … រដ្ឋា​ភិ​បាល​​អ្នកចេញលុយតើ វាមានការពាក់ព័ន្ធគ្នា ប៉ុន្តែរឿងបោះ​ឆ្នោត​បែបណា សន្លឹកឆ្នោតបែបណា អីបែបណា គឺ​រឿង​គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំបោះឆ្នោត។ ឯងខាងយើង​ទទួល​បន្ទុកខាងសន្តិសុខ និងផ្តល់លុយកាក់អោយ​គ្រប់​គ្រាន់ សម្រាប់គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត។ អញ្ចឹងត្រូវតែធានាការបោះឆ្នោតនេះ រឿងឈ្នះ ឬមិនឈ្នះ គឺជារឿងបក្សនយោបាយ តែយើងក្នុងឋានៈជារាជរដ្ឋាភិបាល ត្រូវមានការទទួលខុសត្រូវ លើបរិយា​កាស​ទំាងមូលនៃការបោះឆ្នោត ដើម្បីអោយការបោះឆ្នោតប្រព្រឹត្តទៅមានសុវត្ថិភាព សេរីភាព យុត្តិធម៌ ត្រឹមត្រូវ និងទទួលយកបាន។
(បញ្ចប់សេចក្ដីអធិប្បាយ)
ជាថ្មីម្តងទៀត ខ្ញុំសង្ឃឹមថា អង្គសន្និបាតទាំងមូលនឹងខិតខំ ប្រឹងប្រែងអនុវត្តតួនាទី ភារកិច្ចរបស់ខ្លួន​ឱ្យ​សម្រេចបានលទ្ធផលល្អប្រសើរ ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ស្របតាមទិសដៅការងារឆ្នាំ ២០១៧ នេះ។ នៅទី​បញ្ចប់ ជាមួយនឹងការប្រកាសបិទសន្និបាតបូកសរុប លទ្ធផលការងារឆ្នាំ ២០១៦ និងលើកទិសដៅការងារ ឆ្នាំ ២០១៧ របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃនាពេលនេះ ខ្ញុំសូមជូនពរសម្តេច ឯកឧត្តម លោកជំទាវ អស់លោក លោកស្រីទាំងអស់ សូមប្រកបដោយ ពុទ្ធពរទាំងបួនប្រការ ឤយុ វណ្ណៈ សុខៈ ពលៈ កុំបីឃ្លៀងឃ្លាតឡើយ៕