សម្រង់ប្រសាសន៍​សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន សំណេះសំណាល និងពិសាបាយសាមគ្គីជាមួយគ្រីស្តបរិស័ទ

43

CNV:

ថ្លែងអំណរគុណចំពោះគ្រីស្ទបរិស័ទដែលបានបោះឆ្នោតជូនគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា

ជាដំបូង អនុញ្ញាតឱ្យខ្ញុំសម្តែងនូវការស្វាគមន៍យ៉ាងកក់ក្តៅចំពោះព្រឹទ្ធាចារ្យ បូជាចារ្យ គ្រូបង្រៀន ថ្នាក់ដឹក នាំ និងគ្រីស្ទបរិស័ទទាំងអស់ ដែលបានអញ្ជើញចូលរួមនៅក្នុងឱកាសនេះ ហើយសូមព្រះយេស៊ូគ្រីស្ទប្រទានពរជ័យសម្រាប់អស់លោកអ្នកទាំងអស់។ ថ្ងៃនេះជាថ្ងៃថ្មីមួយទៀត ដែលយើងសន្យាជួបគ្នាប្រចាំឆ្នាំ។ មួយឆ្នាំកន្លងផុតទៅ យើងបានធ្វើកិច្ចការជាច្រើនដើម្បីរួមចំណែកកសាងប្រទេសជាតិរបស់យើង។ ខ្ញុំសូមយកឱកាសនេះដើម្បីថ្លែងជូននូវការកោតសរសើរ និងថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងកក់ក្តៅចំពោះ គ្រីស្ទបរិស័ទទាំងអស់ នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលបានរួមចំណែកយ៉ាងធំធេង សម្រាប់ការរក្សាសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ។ ជាពិសេស ក៏សូមថ្លែងអំណរគុណចំពោះគ្រីស្ទបរិស័ទ ដែលបានបោះឆ្នោតជូនគណបក្សកម្ពុជាក្នុងរយៈពេលកន្លងទៅ។ យើងបាននិយាយគ្នាហើយថា នៅពេលដែលមានវត្តមានរបស់ខ្ញុំជានា​យករដ្ឋមន្ត្រី យើងនឹងជួបគ្នាជាប្រចាំឆ្នាំ ហើយដោយសារតែការបោះឆ្នោតឆ្នាំទៅ គ្រីស្ទបរិស័ទមិនត្រឹមតែចូលរួមការបោះឆ្នោតប៉ុណ្ណោះទេ ក៏ប៉ុន្តែក៏បានបោះឆ្នោតជូនគណបក្សប្រជាជន ដែលផ្តល់នូវលទ្ធភាពឱ្យខ្ញុំបន្តតំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ទើបមានជំនួបនៅថ្ងៃនេះ។ Amen។

ជំនួបសាសនានឹងបន្តមាន ពីនេះដល់ ឆ្នាំ ២០២៣ និងបើបន្តជាប់ឆ្នោត ដល់ឆ្នាំ ២០២៨

ខ្ញុំសូមកោតសរសើរចំពោះ ឯកឧត្តម ទេសរដ្ឋមន្ត្រី ហឹម ឆែម ក្នុងរបាយការណ៍អម្បាញ់មិញទាក់ទងនឹងវឌ្ឍភាព នៃគ្រីស្ទបរិស័ទ នៃគ្រីស្ទសាសនា នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ក្នុងចំណុចនេះ ក៏ដូចជាពេលមុនៗ ដែលខ្ញុំគួរតែត្រូវបានបញ្ជាក់អំពីទំនាក់ទំនងទាក់ទងជាមួយនឹងសេរីភាពនៃជំនឿខាងសាសនា។ បញ្ហាចម្បងរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដែលបានប្រកាន់យកតាំងពីរំដោះ ៧ មករា ឆ្នាំ ១៩៧៩ គឺ ខិត​ខំដើម្បីធ្វើសុខដុមបនីយកម្មជាតិសាសន៍ និងសាសនា ធ្វើយ៉ាងណាដើម្បីធានាថា អ្នកដែលមានជំនឿ ឬគ្មានជំនឿ ទៅលើសាសនាណាមួយនៅក្នុងកម្ពុជា មិនត្រូវទទួលនូវការប៉ះទង្គិចណាមួយនោះទេ។ នៅទីនេះ ខ្ញុំត្រូវជួបជាប្រចាំឆ្នាំជាមួយនឹងគ្រីស្ទបរិស័ទ ហើយក៏ត្រូវជួបប្រចាំឆ្នាំជាមួយនឹងឥស្លាមសាសនាផងដែរ ហើយក៏មានជំនួបដទៃៗទៀត ប៉ុន្តែជំនួបទាំងនេះនឹងត្រូវកើតឡើងជាបន្ត ពីនេះដល់ឆ្នាំ ២០២៣។ ហើយនៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ប្រសិនបើគណបក្សប្រជាជនជាប់ឆ្នោតជាបន្តទៀត ខ្ញុំបន្តជានាយករដ្ឋមន្ត្រី សង្ឃឹមថា យើងនឹងមានជំនួបរហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៨ ឯណោះ។

គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា តែងផ្តល់ការគោរពនូវសិទ្ធិ សម្រាប់ការជឿសាសនា

ប្រទេសកម្ពុជាពិសេសក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃការដឹកនាំរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា តែងផ្តល់នូវការគោរពនូវសិទ្ធិ សម្រាប់ការជឿសាសនាណាក៏បាន ចង់ជឿសាសនាណា ហើយក៏មិនគោរពទៅដល់អ្នកដែលមិនកាន់សាសនាណាទាំងអស់។ នៅក្នុងប្រទេសរបស់យើងមានសាសនាធំៗ ៣ ដែលកំពុងមានវត្តមាន៖ ទី ១៖ ព្រះពុទ្ធសាសនា ជាសាសនារដ្ឋ ទី ២៖ ឥស្លាមសាសនា និងទី ៣៖ គ្រីស្ទសាសនា។ ពិតមែនហើយ ភ្ញៀវពិសេសរបស់ខ្ញុំនៅថ្ងៃនេះ ដែលបានជួបខ្ញុំកាលពី ៤០ ឆ្នាំមុន គឺ លោក ណាយ៉ាន់ ចាន់ដា​ គឺគាត់អង្គុយតុជាមួយខ្ញុំនៅថ្ងៃនេះក្នុងឋានៈជាមិត្តចាស់ ហើយសរសេរនៅក្នុងទស្សនាវដ្តី Far Eastern Economic Review  ហើយក៏បានជួបគ្នានៅទីក្រុងកូឡុំបូ គាត់ជាអ្នកកាន់សាសនាហិណ្ឌូ។ ដូច្នេះ នៅក្នុងបន្ទប់របស់យើងនេះអាចថា មានសាសនាយ៉ាងហោចមាន ៤ មានអ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា មានអ្នកកាន់គ្រីស្ទសាសនា មានអ្នកកាន់ឥស្លាមសាសនា មានអ្នកកាន់ហិណ្ឌូ ហើយក៏មានអ្នកដែលមិនកាន់សាសនាណាផងដែរ។

ការខុសគ្នាខាងសាសនា មិនជាឧបសគ្គរារាំង នៃការរក្សាសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ

យើងត្រូវផ្តល់នូវការគោរពចំពោះសិទ្ធិសេរីភាព នៃការជឿសាសនាណាក៏បាន ហើយអ្វីដែលយើងចង់បាននោះ យើងបានឃើញច្បាស់ហើយថា​ ការខុសគ្នាខាងសាសនា មិនមែនជាឧបសគ្គរារាំង នៃការរក្សាសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍប្រទេសនោះទេ។ ប្រសិនបើគ្មានការបៀតបៀនណាមួយរវាងគ្នា និងគ្នា ហើយធ្វើសុខ​ដុមបនីយកម្មជាមួយគ្នា វានឹងមិននាំទៅដល់ការរំខានណាមួយនៅក្នុងដំណើរឈានឡើងទៅមុខនោះទេ។ យើងអាចនៅក្នុងបន្ទប់ធ្វើការជាមួយគ្នា នៅក្នុងការដ្ឋានសំណង់ជាមួយគ្នា នៅតាមវាលស្រែ និងរោងចក្រជាមួយគ្នា គ្រាន់តែមានជំនឿសាសនាខុសគ្នាប៉ុណ្ណោះ។ ទោះបីជាកាន់សាសនាខុសគ្នា ក៏ប៉ុន្តែមានគោលដៅដូចគ្នា នៅត្រង់ថាមនុស្សទាំងអស់ត្រូវការការរស់រានមានជីវិត ត្រូវការនូវសេរីភាព ត្រូវការនូវអ្វីៗដែលមនុស្សលោកត្រូវការ។ ឧទាហរណ៍៖ ទាំងអស់គ្នាត្រូវការឱ្យប្រទេសមានឯករាជ្យ ទាំងអស់គ្នាត្រូវការសេរីភាព ទាំងអស់គ្នាត្រូវការទទួលទាន ត្រូវការស្លៀកពាក់ ត្រូវការរៀនសូត្រ ត្រូវការជម្រកសមរម្យ … ដូច្នេះ បើគ្រាន់តែជឿលើសាសនាមួយ ហើយអ្នកនេះជឿសាសនានេះ​ អ្នកនោះជឿសាសនានោះ មិនមែនជាឧបសគ្គទេ។ ឧទាហរណ៍៖ នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន សេចក្តីត្រូវការធំបំផុតរបស់យើងគឺសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ។ ដូច្នេះការខុសគ្នាខាងសាសនាមិនមែនជាឧបសគ្គ សម្រាប់ការរក្សាសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍក្នុងប្រទេសរបស់យើងនោះទេ។

សាសនាទាំងអស់មានអាយុស្មើគ្នា ៧ មករា ១៩៧៩

ខ្ញុំពិតជាសប្បាយរីករាយ ដែលបានចូលរួមចំណែកនៅក្នុងតួនាទីរបស់ខ្លួនក្នុងរយៈពេល ៤០ឆ្នាំ កន្លងទៅ ដែលបានធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជាពីស្ថានភាពមួយ ដែលពុំមានសាសនារស់រានមានជីវិត ដែលសាសនាទាំងអស់ត្រូវបានស្លាប់ក្នុងជំនាន់ ប៉ុល ពត ប៉ុន្តែត្រូវបានរស់រានមានជីវិតឡើងវិញ នៅក្រោយថ្ងៃរំដោះ ៧ មករា ១៩៧៩។ ពិតមែនហើយ បើសិនជាយើងនិយាយអំពី តើសាសនាណាដែលមានអាយុវែងជាងគេ? យើងពិតជាបានដឹងហើយថា បើនិយាយតាមព្រះពុទ្ធសាសនាមកដល់ពេលនេះគឺមា​ន ២៥៦៣ ព្រះវស្សា ទៅហើយ ឯសម្រាប់គ្រីស្ទសាសនាគឺមានត្រឹម ២០១៩ ឥស្លាមសាសនាជិត ២០០០ ខ្ញុំមិនច្បាស់ទេ។ សំរាប់កម្ពុជា ដូចដែលសាសនិកឥស្លាមម្នាក់ នៅឯខេត្តពោធិ៍សាត់ គាត់បាននិយាយទៅកាន់ចៅ​ហ្វាយ​ខេត្ត នៅពេលដែលចៅហ្វាយខេត្តសួរថា តើសាសនា រវាងព្រះអាឡោះ និងព្រះពុទ្ធ តើអ្នកណាអាយុច្រើនជាង? សាសនិកឥស្លាមរូបនោះក៏បានឆ្លើយត្រឡប់ទៅវិញថា អត់មានអ្នកបង អ្នកណាប្អូនទេ គឺអាយុស្មើគ្នាទាំងអស់ គឺស្មើគ្នានៅត្រង់ថា រស់ឡើងវិញនៅថ្ងៃ ៧ មករា ១៩៧៩ ដូចគ្នា។ នេះគឺជារឿងពិត នៅក្នុងបញ្ហា​សាសនានៅកម្ពុជា។ សាសនាទាំងអស់មានប្រវត្តិដ៏យូរយង់នៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ក៏ប៉ុន្តែ សាសនានេះត្រូវបានស្លាប់ក្នុងជំនាន់ ប៉ុល ពត ហើយក៏ត្រូវបានរស់រានមានជីវិត ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៧៩ មកដូចគ្នា។

គ្មានសុខសន្តិភាព គ្មានការអភិវឌ្ឍ គ្រប់សាសនាត្រូវរងផលប៉ះពាល់

ឥឡូវនេះ យើងបានសង្កេតឃើញគ្រប់សាសនាដែលមានវត្តមាននៅកម្ពុជាមានការរីកចម្រើន ព្រះពុទ្ធមានវត្តអារាម ឥស្លាមមានព្រះវិហារ គ្រីស្ទសាសនាក៏មានវិហារនៅតាមទីកន្លែងនានាកើតឡើង ដែលនោះវាបានផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចសង្គម ជាមួយនឹងការរីកចម្រើននៅក្នុងវិស័យសាសនា។ ចំណុចនេះ យើងត្រូវឃើញអំពីការបំពេញឲ្យគ្នាទៅវិញទៅមករវាងតួនាទីសាសនាក្នុងការរក្សាសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍ និងការរីកចម្រើនរបស់រដ្ឋ ក្នុងការអភិវឌ្ឍលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ចសង្គម។ សូមបញ្ជាក់ទៅលើក្របខណ្ឌនេះបន្តិច ដើម្បីយើងអាចយល់គ្នា ប្រសិនបើប្រទេសជាតិគ្មានសេចក្តីសុខ គ្មានសុខសន្តិភាពទេ គ្មានការអភិវឌ្ឍទេគ្រប់សាសនាទាំងអស់សុទ្ធតែត្រូវរងផលប៉ះពាល់ដូចៗគ្នា មិនថាគ្រីស្ទ មិនថាឥស្លាម មិនថាសាសនាព្រះពុទ្ធ ឬក៏ហិណ្ឌូនោះទេ មានផលប៉ះពាល់ដូចគ្នា។ ប្រជាជនក្រីក្រជួបប្រទះនូវការលំបាកក្រីក្រ ពិតណាស់គាត់គ្មានប្រាក់ធ្វើបុណ្យធ្វើទានទេ។ គាត់គិតក្រពះរបស់គាត់មុនហើយ អញ្ចឹងត្រូវចាំឲ្យបានថានៅពេលដែលរដ្ឋដឹកនាំ មានសន្តិភាពល្អ មានការអភិវឌ្ឍល្អ វាផ្តល់នូវផលប្រយោជន៍សម្រាប់ទៅដល់សាសនាទាំងអស់ ក្នុងហ្នឹងក៏មានគ្រីស្ទសាសនាផងដែរ។

សាសនាអប់រំមនុស្សឲ្យប្រព្រឹត្តនូវអំពើល្អ គោរពច្បាប់ និងពុំមានឧក្រិដ្ឋកម្ម

ថ្ងៃនេះយើងឃើញថាសំលៀកបំពាក់ និងទឹកមុខដ៏សប្បាយរីករាយបានជួបគ្នា។ ខ្ញុំពិតជាមានការសប្បាយរីករាយ។ ប៉ុន្តែយើងក៏មិនត្រូវភ្លេចថា រដ្ឋក៏បានទទួលផលប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនអំពីសាសនាមកវិញដែរ។ ចំណុចនេះក៏ជាចំណុចជាផ្នែកមួយនៃនិក្ខេបទវិទ្យាសាស្រ្តនយោបាយរបស់ខ្ញុំ ដែលខ្ញុំបានការពារប្រកបដោយជោគជ័យនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៩១ អំពីតួនាទីរបស់សាសនា។​ បញ្ហាស្ថិតនៅក្នុងថា គ្រប់សាសនាទាំងអស់ គឺតែងផ្តល់នូវការអប់រំទូន្មានឲ្យមនុស្សប្រព្រឹត្តនូវអំពើល្អ។ បើរដ្ឋចេះទទួលយក និងធ្វើសុខដុមបនីយកម្មបំពេញឲ្យគ្នាអំពីតួនាទីសាសនាដែលអប់រំមនុស្សឲ្យប្រព្រឹត្តអំពើល្អ ដូច្នេះច្បាស់ណាស់ថាការគោរពច្បាប់រដ្ឋ ការមិនប្រព្រឹត្តនូវឧក្រិដ្ឋកម្មពិតជានឹងផ្តល់ឲ្យរដ្ឋនូវការគ្រប់គ្រងសង្គមមួយដែលជាសង្គមប្រកបដោយភាពសុខសាន្ត។ យើងនឹងមានធនធានមនុស្សល្អ មិនគ្រាន់តែចំណេះដឹងទេ ក៏ប៉ុន្តែគុណធម៌ និងសីលធម៌ក៏ត្រូវទទួលបាននូវការគោរព នូវការផ្តល់ពីសំណាក់សាសនា ពុំមានសាសនាណានៅលើពិភពលោក នេះអប់រំមនុស្សឲ្យប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់។ ដូច្នេះត្រង់ចំណុចនេះ ទំនាក់ទំនងរវាងរដ្ឋជាមួយនឹងសាសនាគឺបំពេញឲ្យគ្នា។ រដ្ឋដឹកនាំមានជោគជ័យល្អ គឺសាសនាទទួលនូវការរីកចម្រើន ប៉ុន្តែត្រឡប់មកវិញសាសនាក៏បានជួយអប់រំមនុស្សឲ្យប្រព្រឹត្តនូវអំពើល្អ គោរពច្បាប់ និងពុំមានឧក្រិដ្ឋកម្ម នោះហើយជាការលើកទឹកចិត្ត ដែលយើងខិតខំធ្វើជាមួយគ្នាជាបន្តទៀត។

អំពាវនាវចូលរួមរក្សានូវសន្តិភាព សន្តិសុខសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម

ឥឡូវនេះ ខ្ញុំមិនចង់ថារំខានពេលវេលាច្រើនពេកទេ ក៏ប៉ុន្តែខ្ញុំមានការចាំបាច់ដើម្បីនឹងនិយាយទៅកាន់ថ្នាក់ដឹកនាំនៃគ្រីស្ទបរិស័ទ​ ក៏ដូចជាបរិស័ទទាំងអស់ដែលចូលរួមនៅក្នុងឱកាសនេះ អំពីកិច្ចការដែលត្រូវធ្វើនៅពេលខាងមុខ។ ខ្ញុំពិតជាមានសំណូមពរទៅលើការអំពាវនាវឲ្យធ្វើទៅលើកិច្ចការងារមួយចំនួនដែលយើងកំពុងធ្វើ ទី ១ រួមគ្នា​ដើម្បីការពារសន្តិភាព សន្តិសុខសណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម។ ចំណុចនេះ មានសារសំខាន់ខ្លាំងណាស់។ ប្រសិនបើយើងមិនអាចរក្សាបាននូវសុខសន្តិភាពទេ កុំនិយាយទៅដល់ការរីកចម្រើននៃវិស័យសាសនា។ ឥឡូវបទពិសោធន៍របស់កម្ពុជាខ្លួនឯងគឺគ្រប់គ្រាន់ណាស់ទៅហើយ។ ពេលដែលសង្គ្រាមបំផ្លិចបំផ្លាញចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៧០ ពិសេសក្នុងកាលៈទេសៈនៃរបប ប៉ុល ពត សាសនាទាំងអស់នៅកម្ពុជាទាំងអស់ត្រូវបានស្លាប់ ហើយនៅពេលប្រទេសដែលមានសង្រ្គាម​ សួរថាតំបន់អសន្តិសុខដោយសង្គ្រាមនោះ តើសាសនាអាចនឹងគោរពប្រតិបត្តិបានឬទេ? ក៏ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្ននេះ យើងមើលទៅប្រទេសអុីរ៉ាក់ យើងត្រូវមើលទៅក្នុងប្រទេសលីប៊ី យើងត្រូវមើលទៅក្នុងប្រទេសស៊ីរី យេមែនដែលកំពុងមានសង្រ្គាម យើងត្រូវមើលទៅក្នុងអាហ្រ្វិកកណ្តាល យើងត្រូវមើលទៅក្នុងប្រទេសម៉ាលី មើលទៅក្នុងប្រទេសស៊ូដង់ និងស៊ូដង់ខាងត្បូងដែលប្រទេសកម្ពុជាកំពុងបញ្ជូនកងទ័ពទៅកាន់ទីនោះផងដែរនោះ។ តើនៅទីនោះសុវត្ថិភាពប៉ុណ្ណា?  និងសាសនាត្រូវបានគោរពឬទេ? ទោះបីគោ​រពនៅក្នុងចិត្ត ក៏ប៉ុន្តែ ព្រះវិហារត្រូវបានបំផ្លាញ។ ចំណុចជាចំណុចដំបូងបំផុត បើយើងចង់និយាយថាត្រូវការរស់រានមានជីវិត ត្រូវការការអភិវឌ្ឍ កុំភ្លេចនិយាយអំពីការការពារសន្តិភាពឲ្យបានមុនសិន។

មិនទុកសន្តិភាពអោយជាចំណាប់ខ្មាំងរបស់អ្នកណាឡើយ

មិនត្រូវទុកឲ្យសន្តិភាពក្លាយជាចំណាប់ខ្មាំងរបស់អ្នកណាទាំងអស់ ហើយមិនត្រូវឲ្យសន្តិភាពនេះត្រូវទទួលការគំរាមកំហែង បំផ្លិចបំផ្លាញពីជនអាក្រក់ណាទេ។ រាជរដ្ឋាភិបាលពិតជាមិនបណ្តោយទេ ក៏ប៉ុន្តែ កិច្ចការនេះមិនមែនគ្រាន់តែរាជរដ្ឋាភិបាល ឬតួនាទីរបស់អាជ្ញាធរទេ ប្រជាពលរដ្ឋគ្រប់រូប គ្រប់និន្នាការ គ្រប់សាសនាត្រូវចូលរួមដើម្បីរក្សានូវសន្តិភាពនេះ។ បើរក្សាសន្តិភាពមិនបានទេ កុំនិយាយទៅដល់ការអភិវឌ្ឍ កុំនិយាយទៅដល់ការគោរពបូជាចំពោះសាសនា។ ដូច្នេះ យើងត្រូវរួមចិត្ត រួមថ្លើមជាមួយគ្នា ដើម្បីបន្តដំណើរទៅមុខ។ លោក ណាយ៉ាន់ ចាន់ដា មានសំណួរច្រើនណាស់សម្រាប់ខ្ញុំ ប៉ុន្តែយើងមិនអាចឆ្លើយអស់នៅល្ងាចនេះទេ ព្រោះព្រឹកឡើងខ្ញុំហោះចេញ​ គាត់ក៏ចាកចេញ។ គាត់នឹងត្រឡប់មកវិញ ព្រោះគាត់ក៏ធ្លាប់មកប្រទេសកម្ពុជាក្នុងរយៈពេលមុន ដែលពេលមុនភ្នំពេញ(ប្រៀបថា)ហាក់គ្រាន់តែជាកូនស្រុកតូចមួយនៃប្រទេសដទៃទេ។ ប៉ុន្តែឥឡូវភ្នំពេញក៏ក្លាយជាទីក្រុងធំមួយនៅក្នុងចំណោមបណ្តានៃរដ្ឋធានីនៃប្រទេសដូចប្រទេសដទៃដែរ។ គាត់ចង់ដឹងថាតើធ្វើយ៉ាងម៉េចបានកើតមានអញ្ចឹង? អម្បាញ់មិញខ្ញុំនិ​យាយប្រាប់គាត់ថា ប្រើក្បាច់ស្រី ក្បាច់មេផ្ទះ។ តើត្រូវសន្សំលុយ សន្សំកាក់យ៉ាងម៉េចដើម្បីឲ្យមានការរីកចម្រើនសម្រាប់ប្រទេសនោះ …។

អនុវត្តនយោបាយភូមិឃុំមានសុវត្ថិភាព

ចំណុចទី ២ និយាយចូលទៅលើការជាក់ស្តែងគឺចូលរួមអនុវត្តនយោបាយភូមិឃុំមានសុវត្ថិភាព ដែលនេះ​គឺជាចំណុចងាយស្រួលនៅក្នុងការប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ បូជាចារ្យ ក៏ដូចជាគ្រូគង្វាលទៅកាន់អ្នក ដែលនៅតាមវិហារនានា។ ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យប្រទេសជាតិមួយមានសន្តិសុខ សណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម ត្រូវផ្តើមចេញពីមូលដ្ឋានដែលរាជរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញនូវគោលនយោបាយភូមិឃុំមានសុវត្ថិភាព ដែលសង្ឃឹមថា គ្រូបង្រៀនក៏ដូចអ្នកប្រៀនប្រដៅទាំងឡាយនៅតាមព្រះវិហារផ្តល់នូវការណែនាំសម្រាប់គ្រីស្ទបរិស័ទដែលត្រូវធ្វើការបន់ស្រន់ ឬទៅកាន់ពិធីនានានៅទីនោះ។ វាមិនលំបាកទេ ព្រោះនេះជាផលប្រ​យោជន៍យើងផ្ទាល់ ប្រសិនបើភូមិយើងរស់នៅប្រកបដោយមានការឆក់ប្លន់ ដោយគ្រឿងញៀន ឬដោយអំពើឧបាយមុខផ្សេងៗ ភូមិឃុំនោះពិតជាមិនមានសុវត្ថិភាពទេ។ នេះជាចំណុចទី ២ ដែលសូមអំពាវនាវ  ឲ្យចូលរួមធ្វើទាំងអស់គ្នា ដើម្បីភូមិ ឃុំ យើងមានសុវត្ថិភាព។

ធ្វើយុទ្ធនាការបំបាត់ ឬកាត់បន្ថយ ការសេពគ្រឿងញៀន

ទី ៣ សុំឲ្យគ្រប់វិហារ​ និងបងប្អូនទាំងឡាយចូលរួម ក្នុងការធ្វើយុទ្ធនាការ ដើម្បីបំបាត់ ឬកាត់បន្ថយអំពី បញ្ហាគ្រឿងញៀន។ រឿងនេះនៅលើពិភពលោកមានបញ្ហាច្រើនណាស់ ហើយក្នុងហ្នឹងក៏មានកម្ពុជាដែរ​ ដែលគ្រឿងញៀនបានញាំញីទៅក្នុងចំណោមយុវជន ក្នុងចំណោមប្រជាពលរដ្ឋរបស់យើង ដែលទាមទារឲ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់។​ សង្ឃឹមថានៅក្នុងចំណោមអ្នកកាន់គ្រីស្ទសាសនា​ មិនមែនអ្នកប្រព្រឹត្តគ្រឿងញៀន មិនមែនអ្នកលក់ដូរគ្រឿងញៀន​ ផ្ទុយទៅវិញ អ្នកដែលបានកាន់គ្រីស្ទសាសនា​ និងចូលរួមចំណែកដើម្បីអប់រំ កុំឲ្យប្រព្រឹត្តនូវគ្រឿងញៀន។

អប់រំអំពីសុវត្ថិភាពចរាចរណ៍ ធានាសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន និងសំរាប់អ្នកដទៃ

ទី ៤ យកចិត្តទុកដាក់ទៅលើបញ្ហាទាក់ទងទៅនឹងចរាចរណ៍ ដែលសព្វថ្ងៃនេះប្រទេសកម្ពុជាយើងបានក្លាយទៅជាទីកន្លែងមួយធ្វើឲ្យមនុស្សស្លាប់ច្រើនជាងសម័យសង្គ្រាមទៀត។ ខ្ញុំធ្លាប់ចូលរួមដឹកនាំប្រទេសនេះ រយៈពេល ៤០ ឆ្នាំរួចមកហើយ ក្នុងរយៈពេល ៤០ ឆ្នាំនោះ មានជាង ៣៤ ឆ្នាំ កាន់មុខតំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ នៅក្នុងសម័យមានសង្គ្រាម ថ្ងៃខ្លះ អត់មានមនុស្សស្លាប់ទាល់តែសោះ ដោយសារតែគ្មានការប្រយុទ្ធ គ្មានស្លាប់ គ្មានរបួស។ ប៉ុន្តែមកដល់ពេលនេះ​ ថ្ងៃណាក៏មានមនុស្សស្លាប់ ជាមធ្យមគឺស្លាប់ ៦ ឬ ៧ នាក់ ក្នុងមួយថ្ងៃ​​ ដោយមិនគិតពីអ្នករបួសទេ។ ជាសោកនាដកម្មមួយដ៏ធំ ដែលសង្ឃឹមថាអ្នកដែលកាន់គ្រីស្ទសាសនាទាំងឡាយ មិនត្រឹមតែយកចិត្តទុកដាក់គោរពច្បាប់ចរាចរណ៍ខ្លួនឯងទេ ក៏ប៉ុន្តែនឹងផ្តល់នូវការអប់រំចំពោះអ្នកកាន់គ្រីស្ទសាសនាទាំងឡាយ ដើម្បីពួកគេគឺនឹងអាច​នឹងធានាសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួន ក៏ដូចជាសុវត្ថិភាពសម្រាប់អ្នកដទៃទៀត ដែលធ្វើចរាចរណ៍លើដងផ្លូវ។ អ្វីដែលខ្ញុំចង់និយាយនោះ ថ្ងៃនេះ​ ថ្ងៃស្អែក កុំឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍។

សុខដុមភាវូបនីយកម្មផ្ទៃក្នុងគ្រីស្ទសាសនា និងជាមួយសាសនាដទៃ

ទី ៥ ខ្ញុំអំពាវនាវឲ្យបន្តការយកចិត្តទុកដាក់ធ្វើសុខដុមបនីយកម្មផ្ទៃក្នុងគ្រីស្ទសាសនាខ្លួនឯង និងជាមួយសាសនាដទៃទៀត។ យើងទាំងអស់គ្នាពិតជាបានដឹងហើយថា ​ក្នុងចំណោមគ្រីស្ទសាសនាដែលមាន តួយ៉ាងជាព្រះយេស៊ូគ្រីស្ទ ប៉ុន្តែមាននិកាយច្រើនណាស់នៅក្នុងហ្នឹង​​ ដែលទាមទារធ្វើយ៉ាងណា យើងនៅទីនេះ យើងនិយាយអំពីបញ្ហាសុខដុមភាវូបនីយកម្មជាតិសាសន៍ និងសាសនា ក៏ប៉ុន្តែក្នុងសាសនានីមួយៗ សុទ្ធតែមាននិកាយខុសៗ​គ្នា ព្រះពុទ្ធសាសនា មានធម្មយុទ្ធ និងមហានិកាយ។ ឥស្លាមសាសនាក៏មាននិកាយច្រើន។ ក្នុងគ្រីស្ទសាសនាក៏មាននិកាយ ដូចជាប្រូតេស្តង់ ដូចជាគ្រីស្ទ ឬក៏អីផ្សេងទៀត។ យើងបើ​ទោះបីជាដូចដែលខ្ញុំបាននិយាយអម្បាញ់មិញ សាសនាណាក៏ដោយ ឬក៏ក្នុងនិកាយណាក៏ដោយ មិនមែនជាឧបសគ្គរារាំង ហើយរហូតទៅដល់បំផ្លាញគ្នាទេ។ ខ្ញុំឃើញនៅក្នុងប្រទេសខ្លះ ដូចជាអង់គ្លេស រហូតដល់ថ្នាក់ អ្នកដែលកាន់និកាយខុសគ្នា ធ្វើដំណើរទៅតាមផ្លូវមួយ មិនអាចធ្វើទៅបាន ដោយសារតែនិកាយមួយផ្សេងទៀត ស្ទាក់កុំឲ្យធ្វើដំណើរតាមផ្លូវហ្នឹង។ ប្រសិនបើប្រទេសយើងមាន បញ្ហានោះវាមិនជាការល្អទេ។ ខ្ញុំសុំអំពាវនាវឲ្យយកចិត្តទុកដាក់ធ្វើនូវសុខដុមភាវូបនីយកម្ម នៅក្នុងក្របខណ្ឌនៃគ្រីស្ទសាស​នាខ្លួនឯង ហើយក្នុងជាមួយនោះក៏ត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ធ្វើទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងសាសនាដទៃទៀត​ ដូចជាសាសនាព្រះពុទ្ធ​ សាសនាឥស្លាម ឬក៏អ្នកដែលមិនជឿសាសនា ឬក៏អ្នកដែលមានជំនឿខុសពីយើង ដែលខ្ញុំបានលើករួចមកហើយថា ជាតិសាសន៍ខុសគ្នា មិនមែនជាឧបសគ្គរារាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រ​ទេសរបស់យើងទេ។

បណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស ដើម្បីសាសនាអាចរីកចម្រើន

ឯចំណុចចុងក្រោយនោះ គឺចំណុចទី ៦ គឺការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស គឺជាចំណុចមួយដ៏សំខាន់ បើចង់ឲ្យសាសនារឹងមាំ​។ ចង់ឲ្យសាសនាមានការរីកចម្រើនជាបន្ត ​ កុំភ្លេចយកចិត្តទុកដាក់លើការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស ដូចជាគ្រូអាចារ្យប្រដៅ ទាក់ទិននឹងព្រឹទ្ធាចារ្យ បូជាចារ្យ ​គ្រូអីជាដើម។  អញ្ចឹងត្រូវតែលើកកម្ពស់កម្រិតសមត្ថភាពនេះឡើង ដើម្បីផ្តល់ការអប់រំគេឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ នៅក្នុងផ្នែកព្រះពុទ្ធសាសនា​ក៏កំពុងយកចិត្តទុកដាក់ មានសាលារៀនខាងផ្នែកទាក់ទិនជាមួយនឹងការពង្រឹងសមត្ថភាពទៅលើការគ្រប់គ្រង ព្រោះវត្តអារាមនីមួយៗ មានព្រះចៅអធិការ មានគ្រូសូត្រឆ្វេង គ្រូសូត្រស្តាំ មានប្រធានកុដិជាដើម។ អញ្ចឹងទេ ទាមទារនូវការបណ្តុះបណ្តាលនូវធនធានមនុស្ស ហើយក្នុងបញ្ហាធនធានមនុស្សនេះទៀតសោត មិនមែនសំដៅលើសាសនាតែមួយមុខទេ សំដៅលើកកម្ពស់សមត្ថភាពទាំងអស់គ្នា ដើម្បីធ្វើឲ្យសមត្ថភាព ការចេះដឹងរបស់យើង ដែលជាអ្នកកាន់គ្រីស្ទសាសនានេះ ក្លាយទៅជាផ្នែកមួយនៃការរួមចំណែកក្នុងការកសាងសង្គមជាតិ ក៏ដូចជាកសាងនៅក្នុងគ្រួសាររបស់យើងផងដែរ។ នេះជាចំណុចរួមទាំង ៦ យ៉ាង ដែលខ្ញុំយក​ឱកាសនេះអំពាវនាវនៅពេលនេះ​ សង្ឃឹមថាគ្រីស្ទបរិស័ទរបស់​យើងនឹងទទួលបាននូវការអំពាវនាវទាំងអស់នេះ។ Amen។

៤០​ ឆ្នាំដ៏មោទនភាព អំពីសុខដុមបនីយកម្មជាតិសាសន៍ និងសាសនា

ជាថ្មីម្តងទៀត ខ្ញុំសុំអរគុណសម្រាប់ការអញ្ជើញចូលរួមតាមការអញ្ជើញរបស់ខ្ញុំប្រចាំឆ្នាំ។​ ឆ្នាំក្រោយយើង នឹងរកវិធីដើម្បីជួបជុំគ្នាទៀត។ ខ្ញុំក៏គួរតែបញ្ជាក់បន្តិចថា ហេតុអីបានខ្ញុំលើកមកដល់ពេលនេះ? វាត្រូវការរៀបចំពេលវេលាមួយ ដើម្បីៀឲ្យសមស្រប ហើយល្ងាចនេះយើងជួបគ្នានៅទីនេះ​ ព្រឹកស្អែកខ្ញុំត្រូវចេញទៅប្រទេសដែលកាន់សាសនាគ្រីស្ទតែម្តង​​ បានសេចក្តីថាទៅឆែក។​ ឆែក កាន់សាសនាគ្រីស្ទ ហុងគ្រីក៏គ្រីស្ទ ប៊ុលហ្គារីក៏គ្រីស្ទ​។ … អញ្ចឹងខ្ញុំអត់ខ្លាចនិយាយលើពិភពលោកទេ ​ដោយសារតែប្រទេសគេ ក៏គេកាន់គ្រីស្ទ យើងកាន់ព្រះពុទ្ធ​ ប៉ុន្តែយើងអនុញ្ញាតឲ្យគ្រីស្ទនៅជាមួយយើងដោយសុខសាន្ត។ ខ្ញុំទៅប្រទេសឥស្លាម ក៏ខ្ញុំអត់ខ្លាចនិយាយដែរ ព្រោះយើងជាប្រទេសកាន់ព្រះពុទ្ធ ក៏ប៉ុន្តែមានឥស្លាមនៅជាមួយយើងដោយសុខសាន្ត។ ដូច្នេះចំណុចនេះជាចំណុចដែលរាជរដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជាគណបក្សប្រជាជន មានមោទនភាពបំ​ផុត នៅក្នុងរយៈពេល ៤០​ ឆ្នាំកន្លងផុតទៅ ដែលយើងបានធ្វើសុខដុមភាវូបនីយកម្ម ពុំមានការជម្លោះណាមួយអំពីជាតិសាសន៍ និងសាសនានោះទេ។ សង្ឃឹមថាឆ្នាំក្រោយយើងនឹងរៀបចំដូចគ្នានេះ។​ ល្ងាចនេះក៏មានសិល្ប:លេងកំសាន្តដែរ ដើម្បីកំដរសម្រាប់ការជួបជុំរបស់យើងនេះ។ ខ្ញុំសុំយកឱកាសនេះ អធិដ្ឋាន។ ខ្ញុំអត់ចេះអធិដ្ឋានទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់ គឺខ្ញុំសុំឲ្យព្រះយេស៊ូគ្រីស្ទប្រទានពរជ័យសម្រាប់អស់លោក អ្នកទាំងអស់ ហើយសុំអស់លោកអ្នកទាំងអស់ ចូលរួមរក្សាសន្តិភាព និងការអភិវឌ្ឍប្រទេស។ Amen៕