ពិព័រណ៌ចិន-អាស៊ាន លើកទី១៤ បានប្រារព្វពិធីបើកជាផ្លូវការ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១២កញ្ញា នៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និសីទ និងពិព័រណ៌អន្តរជាតិណាននីង ទីក្រុងណាននីង តំបន់ស្វយ័តក្វាងស៊ី សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមពីព្រះចៅស៊ុលតង់ សម្តេច ឯកឧត្តម លោកជំទាវ ប្រមុខរដ្ឋ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលចិន-អាស៊ាន។
ពិព័រណ៌ចិន-អាស៊ានលើកទី១៤នេះ នឹងប្រារព្វរៀបចំឡើងរយៈពេល៤ថ្ងៃចាប់ពីថ្ងៃទី១២ដល់ថ្ងៃទី១៥កញ្ញា។ ក្រៅពីពិព័រណ៌ចិន-អាស៊ាន លើកទី១៤ បណ្តាមេដឹកនាំចិន-អាស៊ាន បានបើកនូវសន្និសីទនិងវេទិកាធំៗមួយចំនួនទៀត រួមមាន វេទិកា E-commerce ចិន-អាស៊ាន ឆ្នាំ២០១៧ វេទិកាចិន-អាស៊ាន លើកទី៥ ស្តីពីការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យានិងការបង្កើតថ្មី វេទិកាស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យរ៉ែ ចិន-អាស៊ាន ឆ្នាំ២០១៧ សិក្ខាសាលាស្តីពីការផ្លាស់ប្តូរបច្ចេកវិទ្យាខាងបរិស្ថាន ចិន-អាស៊ាន ឆ្នាំ២០១៧ វេទិកាស្តីពីវប្បធម៌ចិន-អាស៊ាន លើកទី១២ វេទិកាស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យកសិកម្ម ចិន-អាស៊ាន ឆ្នាំ២០១៧ វេទិកាស្តីពីការបណ្តុះបណ្តាលចិន-អាស៊ាន ឆ្នាំ២០១៧ វេទិការបស់បណ្តាធនាគារខួរក្បាលចិន-អាស៊ាន លើកទី១០ វេទិកាចិន-អាស៊ាន លើកទី៩ ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ និងការអភិវឌ្ឍ វេទិកាស្តីពីការអភិវឌ្ឍ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការខាងធានារ៉ាប់រងចិន-អាស៊ាន លើកទី៣ វេទិកាចិន-អាស៊ាន លើកទី១១ ស្តីពីការអភិវឌ្ឍសង្គមនិងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ វេទិកាស្តីពីស្ថិតិចិន-អាស៊ាន ឆ្នាំ២០១៧ វេទិកា ចិន-អាស៊ាន ឆ្នាំ២០១៧ ស្តីពីឧស្សាហកម្មគ្រឿងចក្រកសិកម្ម សន្និសីទចិន-អាស៊ាន ឆ្នាំ២០១៧ ស្តីពីការ បង្កើតថ្មីនៅក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្រ្ត និងបច្ចេកវិទ្យា និងការឆ្លើយតបចំពោះគ្រោះមហន្តរាយ ដោយសារខ្យើព្យុះទីហ្វុង វេទិកាស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការអភិវឌ្ឍ Asiania Sport និង China-ASEAN Sport ឆ្នាំ២០១៧ វេទិកាស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកធុរកិច្ច និងវប្បធម៌ Guangxi-Taiwan លើកទី១៣ វេទិកាសភាពាណិជ្ជកម្មចិន-អាស៊ាន ឆ្នាំ២០១៧ វេទិកាស្តីពីបណ្តាធុរកិច្ច Pooling Wisdom Marking Our Shared Dream Come True “Building the 21st Century Martime Silk Road លើកទី៤ វេទិការបស់បណ្តាអភិបាលក្រុង ចិន-អាស៊ាន ឆ្នាំ២០១៧ វេទិកា ចិន-អាស៊ាន លើកទី៨ ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការវិនិយោគថាមពលអគ្គិសនី និងវេទិកាស្តីពីប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ ចិន-អាស៊ាន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ កិច្ចប្រជុំកំពូលស្តីពីធុរកិច្ច និងវិនិយោគ ចិន-អាស៊ាន លើកទី១៤ ក៏នឹងត្រូវធ្វើឡើងទន្ទឹមគ្នា នឹងពិព័រណ៌ចិន-អាស៊ាន លើកទី១៤ ជាមួយនិងប្រធានបទ រួមគ្នាកសាងផ្លូវសូត្រសមុទ្រសតវត្សរ៍ទី២១ តាមរយៈការផ្សព្វផ្សាយអំពីវិស័យទេសចរណ៍ និងសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ ដែលនឹងរួមបញ្ចូលទាំងកិច្ចសន្ទនា តុមូលសម្រាប់បណ្តាសហគ្រិនចិននិងប្រ៊ុយណេ វេទិកាថ្នាក់ដឹកនាំធុរកិច្ចចិន-អាស៊ាន វេទិកាសម្រាប់តំបន់ មានការ លូតលាស់ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៅភាគខាងកើតអាស៊ាន សិក្ខាសាលាស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកច្បាប់ពាណិជ្ជកម្ម និង សកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មឆ្លងកាត់ព្រំដែន ចិន-អាស៊ាន បែបអនឡាញនិងមិនអនឡាញ ដែលកិច្ចប្រជុំកំពូលទាំងនោះ នឹងបង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែមទៀត រវាងចិននិងអាស៊ាន តាមរយៈគំនិតផ្តួចផ្តើមស្តីពីខ្សែរក្វ៉ាត់និងផ្លូវ។
ឯកឧត្ដម ចាង កាវលី ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន បានថ្លែងសន្ទរកថាបើពិព័រណ៍ចិន-អាស៊ាន លើកទី១៤ បន្ទាប់មកប្រមុខដឹកនាំអាស៊ានទាំងអស់ក៏បានថ្លែងសុន្ទរកថាម្នាក់ម្ដង។ នៅក្នុងសុន្ទរកថារបស់ សម្ដេចតេជោ នាយករដ្ឋមន្ត្រី សម្ដេចបានមានប្រសាសន៍ថា ពិពរណ៍ចិន អាស៊ាននេះ មិនត្រឹមតែផ្តល់ឱកាសដល់ប្រមុខរដ្ឋ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ថ្នាក់ដឹកនាំសហគ្រិនរបស់ចិន និងប្រទេសជាសមាជិកទាំងអស់របស់អ៊ាន ការពិភាក្សាផ្លាស់ប្តូរគំនិតគ្នាដើម្បីពង្រឹង និងពង្រីកវិស័យពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាវេទិការមួយចូលរួមចំណែកក្នុងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី ពហុភាគី និងបង្កើនកាលានុវត្តភាព ពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសចូលរួមពិពរណ៍លើគ្រប់វិស័យផងដែរ។ ទន្ទឹមនេះដែរវេទិកានេះពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ក៏កាន់តែមានការរីកចម្រើនខ្លាំងឡើងៗ និងមានសារសំខាន់សំរាប់តំបន់យើង និងបានដើរស្របគ្នាទៅនឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអភិវឌ្ឍន៍ជាវិជ្ជមានរវាងប្រទេសចិន និងអាស៊ាន។
ជាមួយនឹងការរីកចម្រើនជាប្រចាំ នៅក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ដែលជាក្បាលម៉ាស៊ីនអូសកំណើនរបស់ពិភពលោក តំបន់អាស៊ីយើងបានមានការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងបានក្លាយជាមជ្ឍមណ្ឌលពហុវប្បធម៌ និងអរិធម៌ដ៏សំខាន់មួយ ដែលប្រជាជនទូទាំងពិភពលោកចង់ឃើញ ចង់ស្គាល់ និងស្វែងយល់។ ក្នុងស្មារតីនេះ ប្រធានបទនៃវេទិកានេះ ពិតជាមានសារសំខាន់ណាស់ នៅក្នុងការជំរុញ និងលើកតម្កើងចិន-អាស៊ាន និងអាស៊ីទាំងមូលអោយក្លាយជាតំបន់មួយប្រកបដោយភាពទាក់ទាញ និងភាពប្រកួតប្រជែង។
ជាសក្ខីកម្ម ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងអាស៊ាន និងចិនមានទំហំប្រមាណ៤៥២ ប៊ីលានដុល្លារនៅក្នុងឆ្នាំ២០១៦។ ក្រៅពីកំណើននៃការដោះដូរពាណិជ្ជកម្មរវាងតំបន់អាស៊ាន-ចិន សកម្មភាពទេសចរណ៍រវាងតំបន់ទាំងពីរមានការកើនឡើងជាលំដាប់ ដោយភ្ញៀវទេសចរណ៍ចិនទៅតំបន់អាស៊ានមានចំនួនជិត២០លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ ជាមួយកំនើន៦,៤%បៀបនឹងឆ្នាំ២០១៥។ ចំនួនភ្ញៀវទេសចរណ៍ចិនបាននៅឈរលំដាប់ទី១ សំរាប់ភ្ញៀវទេសចរណ៍អន្តរជាតិ ដែលទៅទស្សនាតំបន់អាស៊ានក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ចំនួនភ្ញៀវទេសចរណ៍អាស៊ានទៅប្រទេសចិនទាំងមូលក៏មានការកើនឡើងជាលំដាប់ដូចគ្នា ដោយមានចំនួនជាង១០លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០១៦ កើនជាង៥៧,៨%ធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៥។
ជាការពិតកំណើនខ្ពស់នៃវិស័យទេសចរណ៍រវាងអាស៊ាន-ចិន នេះបានកំពុងជួយជំរុញអោយបាននូវ សមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចរវាងតំបន់អាស៊ាន ចិន កាន់តែមានភាពស៊ីជម្រៅ និងការតភ្ជាប់កាន់តែរឹងមាំ។ វិស័យទេសចរណ៍នេះទៀតសោត ក៏ជម្រុញការតភ្ជាប់រវាង ប្រជាជន និងប្រជាជន ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់នៃការស្ថាបនា ផ្លូវសូត្រសតវត្ស៍រទី២១ អោយកាន់តែមាំមួន ស្របពេលដែលកសាងវិថីសូត្រសតវត្ស៍រទី២១ បានក្លាយជារបៀបវារមួយដ៏សំខាន់ ដែលប្រទេសយើងទាំងអស់គ្នាត្រូវតែធ្វើការ រួមគ្នាដើម្បីសំរេចនូវសមហរណកម្មតំបន់។
ក្នុងស្មារតីនេះ គំនិតផ្តួចផ្តើមពង្រឹងវិស័យទេសចរណ៍នេះ នឹងជួយបង្កើនការស្ថាបនាវិថីសូត្រសតវត្សរ៍ទី២១ ដែលនឹងជម្រុញសហបត្តិការតំបន់អោយឈានដល់កំរិតថ្មីមួយទៀត ជួយពង្រឹងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចផង ជួយជម្រុញសមាហរណកម្មតំបន់អាស៊ាន-ចិនផង ជាពិសេសសមាហរណកម្មរវាងតំបន់អាស៊ានខ្លួនឯងផ្ទាល់ អោយកាន់តែគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ កម្ពុជាពិតជាគោលដៅទេសចរណ៍ប្រកបដោយភាពទាក់ទាញក្នុងតំបន់ ដោយឈរលើលក្ខណៈពិសេសនៃអច្ឆរិយៈគ្មានពីរ នៃប្រសាទអង្គរ និងប្រសាទរាប់ពាន់ទៀត និងសម្បតិ្តបេកិកភណ្ឌអរូបីនានា។ ជាក់ស្តែងឆ្នាំ២០១៦ ភ្ញៀវទេសចរណ៍ចិនចូលមកទស្សនាកម្ពុជាបានឈរលំដាប់ទី២ដែលភ្ញៀវទេសចរណ៍ចិនមានប្រមាណ៨,៣សែននាក់ ដែលមានការកើនឡើងជង២០% ធៀបនឹងឆ្នាំ២០១៥។ កម្ពុជាត្រៀមខ្លួនទទួលធ្វើជាប្រទេសកិតិ្តយសក្នុងពិពរណ៍ចិន អាស៊ានលើទី១៥ ឆ្នាំ២០១៨ ខាងមុខផងដែរ៕
